Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

Скарачэнні
абвгдеёжзійклмнопрстуфхцчшэюя
абвгдежзійклмнопрстуўфхцчшэюя-

а́цець

‘ацець каму-небудзь і без прамога дапаўнення (маці ацець не навучыла)’

дзеяслоў, пераходны/непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. а́цею а́цеем
2-я ас. а́цееш а́цееце
3-я ас. а́цее а́цеюць
Прошлы час
м. а́цеў а́целі
ж. а́цела
н. а́цела
Загадны лад
2-я ас. а́цей а́цейце
Дзеепрыслоўе
цяп. час а́цеючы

Крыніцы: piskunou2012.

ацё́к

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне

адз. мн.
Н. ацё́к ацё́кі
Р. ацё́ку ацё́каў
Д. ацё́ку ацё́кам
В. ацё́к ацё́кі
Т. ацё́кам ацё́камі
М. ацё́ку ацё́ках

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, piskunou2012, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

ацё́клы

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. ацё́клы ацё́клая ацё́клае ацё́клыя
Р. ацё́клага ацё́клай
ацё́клае		 ацё́клага ацё́клых
Д. ацё́кламу ацё́клай ацё́кламу ацё́клым
В. ацё́клы (неадуш.)
ацё́клага (адуш.)		 ацё́клую ацё́клае ацё́клыя (неадуш.)
ацё́клых (адуш.)
Т. ацё́клым ацё́клай
ацё́клаю		 ацё́клым ацё́клымі
М. ацё́клым ацё́клай ацё́клым ацё́клых

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsbm1984.

ацё́л

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне

адз. мн.
Н. ацё́л ацё́лы
Р. ацё́лу ацё́лаў
Д. ацё́лу ацё́лам
В. ацё́л ацё́лы
Т. ацё́лам ацё́ламі
М. ацё́ле ацё́лах

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, piskunou2012, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

ацё́лачны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. ацё́лачны ацё́лачная ацё́лачнае ацё́лачныя
Р. ацё́лачнага ацё́лачнай
ацё́лачнае		 ацё́лачнага ацё́лачных
Д. ацё́лачнаму ацё́лачнай ацё́лачнаму ацё́лачным
В. ацё́лачны (неадуш.)
ацё́лачнага (адуш.)		 ацё́лачную ацё́лачнае ацё́лачныя (неадуш.)
ацё́лачных (адуш.)
Т. ацё́лачным ацё́лачнай
ацё́лачнаю		 ацё́лачным ацё́лачнымі
М. ацё́лачным ацё́лачнай ацё́лачным ацё́лачных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

ацё́паць

‘пачысціць ад бруду каго-небудзь, што-небудзь’

дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. ацё́паю ацё́паем
2-я ас. ацё́паеш ацё́паеце
3-я ас. ацё́пае ацё́паюць
Прошлы час
м. ацё́паў ацё́палі
ж. ацё́пала
н. ацё́пала
Загадны лад
2-я ас. ацё́пай ацё́пайце
Дзеепрыслоўе
прош. час ацё́паўшы

Крыніцы: piskunou2012.

ацё́пкацца

дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, зваротны, 1-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. - -
2-я ас. - -
3-я ас. ацё́пкаецца ацё́пкаюцца
Прошлы час
м. ацё́пкаўся ацё́пкаліся
ж. ацё́пкалася
н. ацё́пкалася
Дзеепрыслоўе
прош. час ацё́пкаўшыся

Крыніцы: piskunou2012.

ацё́рты

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. ацё́рты ацё́ртая ацё́ртае ацё́ртыя
Р. ацё́ртага ацё́ртай
ацё́ртае		 ацё́ртага ацё́ртых
Д. ацё́ртаму ацё́ртай ацё́ртаму ацё́ртым
В. ацё́рты (неадуш.)
ацё́ртага (адуш.)		 ацё́ртую ацё́ртае ацё́ртыя (неадуш.)
ацё́ртых (адуш.)
Т. ацё́ртым ацё́ртай
ацё́ртаю		 ацё́ртым ацё́ртымі
М. ацё́ртым ацё́ртай ацё́ртым ацё́ртых

Крыніцы: dzsl2007, piskunou2012, sbm2012, tsbm1984.

ацё́рты

дзеепрыметнік, залежны стан, прошлы час, закончанае трыванне

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. ацё́рты ацё́ртая ацё́ртае ацё́ртыя
Р. ацё́ртага ацё́ртай
ацё́ртае		 ацё́ртага ацё́ртых
Д. ацё́ртаму ацё́ртай ацё́ртаму ацё́ртым
В. ацё́рты (неадуш.)
ацё́ртага (адуш.)		 ацё́ртую ацё́ртае ацё́ртыя (неадуш.)
ацё́ртых (адуш.)
Т. ацё́ртым ацё́ртай
ацё́ртаю		 ацё́ртым ацё́ртымі
М. ацё́ртым ацё́ртай ацё́ртым ацё́ртых

Кароткая форма: ацё́рта.

Крыніцы: dzsl2007, piskunou2012, sbm2012, tsbm1984.

ацё́чнасць

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 3 скланенне

адз. мн.
Н. ацё́чнасць ацё́чнасці
Р. ацё́чнасці ацё́чнасцей
ацё́чнасцяў
Д. ацё́чнасці ацё́чнасцям
В. ацё́чнасць ацё́чнасці
Т. ацё́чнасцю ацё́чнасцямі
М. ацё́чнасці ацё́чнасцях

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, piskunou2012, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.