«Рукі прэч ад Расіі!» (заклік) 3/223; 4/572; 5/332; 8/496; 9/173; 11/304

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

ЛЕ́ВАЙ РУКІ́ ПРА́ВІЛА,

мнеманічнае правіла для вызначэння напрамку Ампера сілы і магн. часткі Лорэнца сілы.

Паводле Л.р.п. левую далонь размяшчаюць так, каб выцягнутыя пальцы былі накіраваны ўздоўж вектара шчыльнасці току (ці скорасці дадатнага зараду), а сілавыя лініі магн поля ўваходзілі ў далонь, тады адагнуты вялікі палец пакажа напрамак сілы, якая дзейнічае на праваднік з токам (ці дадатна зараджаную часціцу).

Левай рукі правіла для сілы Лорэнца.

т. 9, с. 177

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ПРА́ВАЙ РУКІ́ ПРА́ВІЛА,

мнеманічнае правіла для вызначэння напрамку індукцыйнага току ў правадніку, які рухаецца ў магн. полі. Вынікае з Ленца правіла.

Паводле П.р.п. правую руку трэба размясціць так, каб сілавыя лініі магн. поля ўваходзілі ў далонь, а адагнуты вялікі палец быў накіраваны ўздоўж вектара скорасці руху правадніка, тады выцягнутыя пальцы будуць супадаць з напрамкам індукцыйнага току ў правадніку. Гл. таксама Электрамагнітная індукцыя.

т. 12, с. 526

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

рука́

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне

адз. мн.
Н. рука́ ру́кі
рукі́
Р. рукі́ ру́к
Д. руцэ́ рука́м
В. руку́ ру́кі
рукі́
Т. руко́й
руко́ю
рука́мі
М. руцэ́ рука́х

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, piskunou2012, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

кула́к

‘кісць рукі з прыгнутымі к далоні пальцамі; дэталь машыны і інш.’

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне

адз. мн.
Н. кула́к кулакі́
Р. кулака́ кулако́ў
Д. кулаку́ кулака́м
В. кула́к кулакі́
Т. кулако́м кулака́мі
М. кулаку́ кулака́х

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, sbm2012, tsblm1996.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

абязру́чыць

‘знясіліць рукі каго-небудзь; моцна стаміцца ў руках’

дзеяслоў, пераходны/непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. абязру́чу абязру́чым
2-я ас. абязру́чыш абязру́чыце
3-я ас. абязру́чыць абязру́чаць
Прошлы час
м. абязру́чыў абязру́чылі
ж. абязру́чыла
н. абязру́чыла
Дзеепрыслоўе
прош. час абязру́чыўшы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

галасну́ць

‘паспрабаваць спыніць машыну ўзняццем рукі

дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. галасну́ галаснё́м
2-я ас. галасне́ш галасняце́
3-я ас. галасне́ галасну́ць
Прошлы час
м. галасну́ў галасну́лі
ж. галасну́ла
н. галасну́ла
Загадны лад
2-я ас. галасні́ галасні́це
Дзеепрыслоўе
прош. час галасну́ўшы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

ска́біць

‘скабіць што-небудзь (скабіць рукі)’

дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. ска́блю ска́бім
2-я ас. ска́біш ска́біце
3-я ас. ска́біць ска́бяць
Прошлы час
м. ска́біў ска́білі
ж. ска́біла
н. ска́біла
Загадны лад
2-я ас. ска́б ска́бце
Дзеепрыслоўе
цяп. час ска́бячы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

адху́хаць

‘адагрэць цяплом дыхання што-небудзь (замёрзлыя рукі)’

дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. адху́хаю адху́хаем
2-я ас. адху́хаеш адху́хаеце
3-я ас. адху́хае адху́хаюць
Прошлы час
м. адху́хаў адху́халі
ж. адху́хала
н. адху́хала
Загадны лад
2-я ас. адху́хай адху́хайце
Дзеепрыслоўе
прош. час адху́хаўшы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

адху́хваць

‘адаграваць цяплом дыхання што-небудзь (замёрзлыя рукі)’

дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. адху́хваю адху́хваем
2-я ас. адху́хваеш адху́хваеце
3-я ас. адху́хвае адху́хваюць
Прошлы час
м. адху́хваў адху́хвалі
ж. адху́хвала
н. адху́хвала
Загадны лад
2-я ас. адху́хвай адху́хвайце
Дзеепрыслоўе
цяп. час адху́хваючы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)