Руле́т ’кумпяк, з якога вынята костка і якому нададзена форма каўбасы’, ’ежа з сечанага мяса ці бульбы з якой-небудзь начынкай, запечаная ў выглядзе прадаўгаватага кавалка, звычайна акруглай формы’, ’пірог з цеста, згорнутага ў некалькі слаёў з салодкай начынкай’ (ТСБМ). Рус., укр.руле́т, балг.руле́т, ру́ло, рулад. З заходнееўрапейскіх моў, крыніца распаўсюджання — франц.roulette ’колца; ролік; рулетка’ < rouler ’каціць; катаць; скочваць’. Чаму ў пералічаных славянскіх мовах значэнне ’рулет’ атрымала франц.roulette ’кольца’, а не roulade ’рулет’ (> ням.Roulade ’рулет’) — невядома, магчыма, таму, што скрылёк рулета нагадвае кола (Чарных, 2, 127).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Сала́та ’аднагадовая агародная расліна’, ’страва з лісцяў гэтай расліны’, ’халодная страва з парэзанай сырой або варанай гародніны, часам мяса, рыбы і пад., палітых якім-небудзь соусам’ (ТСБМ, Бяльк., Сцяшк., Кіс., Байк. і Некр., Сл. ПЗБ). З польск.sałata ’тс’ (Кюнэ, Poln., 95), якое з італ.insalata, salata ’пасоленая гародніна’ ад італ.salare ’саліць’; у аснове ляжыць лац.sal ’соль’; гл. Голуб-Ліер, 430. Ст.-бел.салата (XVII ст.) узыходзіць да ст.-польск.salata (Булыка, Лекс. запазыч., 151). Варыянт сала́т з рус.сала́т, аб якім гл. Фасмер, 3, 549.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Тушкава́ць1 ‘тушыць мяса, гародніну, бабку на малым агні ў закрытым посудзе’ (Растарг., Рэг. сл. Віц.; в.-дзв., Сл. ПЗБ), тушкова́ць ‘тс’ (ТС). Укр.тушкува́ти ‘тс’. Генетычна звязана з прасл.*tušiti ‘гасіць’ (Праабражэнскі, 2, 23; Скок, 3, 528; ЕСУМ, 5, 689) і ўтварылася шляхам далучэння да асновы памяншальнага суфікса ‑ка і *‑ov‑a‑ti. Сюды ж тушко́ваны ‘тушаны’ (ТС, Растарг.).
Тушкава́ць2 ‘ухутваць (дзіцё, старога)’ (Растарг.). Укр.тушкува́ти ‘хутаць, захінаць’, зату́шкати ‘закрыць’, якое, паводле ЕСУМ (5, 689), звязана з туши́ти ‘гасіць’. Дакладней, відаць, ‘закрываць, захінаць’, пераноснае да тушы́ць2, гл. папярэдняе слова.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
broach
[broʊtʃ]1.
n.
1) ражо́н -на́m. (для сма́жаньня мя́са), по́жаг -а m.
2) сьве́рдзел для адкрыва́ньня бо́чак
3) бро́шка f.
4) каменячаса́льная прыла́да
2.
v.t.
1) сьвідрава́ць адту́ліну
2) пачына́ць гу́тарку, адкрыва́ць дыску́сію
3) часа́ць ка́мень
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
fillet
[ˈfɪlɪt]1.
n.
1) сту́жка f., ву́зкая павя́зка на галаву́
2) ву́зкая пало́ска з мэта́лу ці і́ншага матэрыя́лу
3) філе́, indecl., n. (ры́бнае, мясно́е)
2.
v.t.
1) завя́зваць на галаву́ павя́зку
2) рабі́ць філе́ з ры́бы, мя́са
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
slab
[slæb]1.
n.
1)
а) пліта́f. (з ка́меню, дрэ́ва або́ мэта́лу)
б) скрыль -я́m., кава́лак -ка m. (сы́ру, мя́са)
2) апо́лак -ка m.
2.
v.t.
1) выраза́ць плі́ты
2) абпіло́ўваць апо́лкі
3) выклада́ць каме́ннымі плі́тамі
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
dusić
dusi|ć
незак.
1. душыць;
2. ціснуць;
nerwowo ~ć dzwonek — нервова ціснуць на званок;
3.кул. тушыць;
mięso ~my z cebulą — тушым мяса з цыбуляй;
~ć pieniądze — сквапнічаць
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
flesh
[fleʃ]
n.
1) плоць f., це́ла n.
2) (сыро́е)мя́саn.
Wolves live on flesh — Ваўкі жы́вяцца мя́сам
Neither fish, flesh, nor fowl — Ні ры́ба, ні мя́са