мя́са, -а, н.

1. Туша ці частка тушы забітых жывёл, птушак, што ідуць у ежу.

Свежае м.

Варанае м.

2. Мяккая частка пладоў, ягад; мякаць (разм.).

◊

Выдраць (вырваць) з мясам (разм.) — пра гузік, аплік: адарваць разам з кавалкам тканіны, скуры.

Гарматнае мяса — пра салдат, якіх пасылаюць на смерць.

|| прым. мясны́, -а́я, -о́е (да 1 знач.).

Мясная жывёла (якая гадуецца на мяса). Есці мясное (наз.).

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

мя́са

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, ніякі род, 1 скланенне

адз.
Н. мя́са
Р. мя́са
Д. мя́су
В. мя́са
Т. мя́сам
М. мя́се

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, piskunou2012, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

мя́са ср., в разн. знач. мя́со;

○ дзі́кае м. — мед. ди́кое мя́со;

бе́лае м. — бе́лое мя́со;

◊ ні ры́ба ні м. — ни ры́ба ни мя́со;

гарма́тнае м. — пу́шечное мя́со

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

мя́са, ‑а, н.

1. Туша ці частка тушы забітых жывёл або птушак, прыгодная для ежы; ежа, прыгатаваная з часткі тушы. Мяса з касцямі. Курынае мяса. Варанае мяса. □ — Наш, калгас можа даць не менш як сто пяцьдзесят цэнтнераў мяса і па восемсот малака на кожныя сто гектараў, — гаварыў дакладчык. Дуброўскі. Яніна засцілае абрус, дастае з шуфляды хлеб, талерку мяса, дзве чаркі і ставіць усё на стол. Козел. // Мяккая мышачная частка цела рыб.

2. Бытавая назва мышцы. Мурза насела на карак мядзведзя і ўгрызлася зубамі глыбока ў яго мяса. Бядуля.

3. Разм. Мяккая частка пладоў, ягад; мякаць.

•••

Белае мяса — курынае мяса або цяляціна.

Дзікае мяса — балючая нарасць на ранах, якія доўга не гояцца.

Воўчае мяса — выказ нездаволенасці канём.

Выдраць (вырваць) з мясам гл. выдраць.

Гарматнае мяса — пра людзей, якіх насільна пасылаюць на смерць у час захопніцкай вайны.

Ні рыба ні мяса гл. рыба.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

мя́са н. кул. Fleisch n -es;

сыро́е мя́са róhes Fleisch;

мя́са дзічы́ны wíldes Fleisch;

◊

гарма́тнае мя́са Kanónenfutter n -s;

ні ры́ба ні мя́са wéder Fisch noch Fleisch

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

Мя́са, мя́со, мʼя́со, мʼя́са, мне́со ’туша ці частка тушы забітых жывёл або птушак’, ’мышцы цела рыб’, ’мышца’, ’мякаць, мяздра пладоў і ягад’ (ТСБМ, Яруш., Жд. 1, Бяльк., Мат. Гом., Сл. ПЗБ, ТС, Ян.; зэльв., Жыв. сл.; в.-дзв., Шатал.), мʼя́со ’слёзная залозка ў воку’ (Дразд.). Укр. мʼясо, мнясо, рус. мясо, польск. mięso, каш. mjąso, палаб. mąsi < męsьje, н.-луж. měso, в.-луж. mjaso, чэш. maso, славац. mäso, славен. mesȏ, серб.-харв. ме̑со, макед. месо́, балг. месо́, ст.-слав. мѧсо ’мяса’. Прасл. męso роднаснае да ст.-прус. mensā (або без устаўнога ‑n‑: літ. mėsà, meisa, лат. misa, mięsa, ст.-інд. māṁsám, máms, māḥ, алб. mish, арм. mis ’тс’, тахар. B misa. І.‑е. mē(m)so‑ (Бернекер, 2, 43–44; Траўтман, 178–179; Фрэнкель, 427–428; Покарны, 725; Фасмер, 3, 30–31; Бязлай, 2, 179; БЕР, 3, 759). Сюды ж мясае́д, мясае́дніца ’перыяд ад каляд да масленіцы, калі дазваляецца (паводле законаў праваслаўнай царквы) есці мяса’ (ТС, Яруш., Сл. ПЗБ; шчуч., Сцяшк. Сл.) — параўн. серб.-харв. месојеђе, ст.-славен. mesojeja, мясі́ва ’мясная страва’ (Нас.), мясюга ’мяса добрай якасці’ (капыл., Жыв. сл.), меся́ны ’мясісты’ (ТС).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

мяса... і мяса-...

Першая састаўная частка складаных слоў са знач.: мяса, мясны, напр.: мясапрадукты, мяса-малочны.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

мя́са-во́ўнавы

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. мя́са-во́ўнавы мя́са-во́ўнавая мя́са-во́ўнавае мя́са-во́ўнавыя
Р. мя́са-во́ўнавага мя́са-во́ўнавай
мя́са-во́ўнавае		 мя́са-во́ўнавага мя́са-во́ўнавых
Д. мя́са-во́ўнаваму мя́са-во́ўнавай мя́са-во́ўнаваму мя́са-во́ўнавым
В. мя́са-во́ўнавы (неадуш.)
мя́са-во́ўнавага (адуш.)		 мя́са-во́ўнавую мя́са-во́ўнавае мя́са-во́ўнавыя (неадуш.)
мя́са-во́ўнавых (адуш.)
Т. мя́са-во́ўнавым мя́са-во́ўнавай
мя́са-во́ўнаваю		 мя́са-во́ўнавым мя́са-во́ўнавымі
М. мя́са-во́ўнавым мя́са-во́ўнавай мя́са-во́ўнавым мя́са-во́ўнавых

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

мя́са-ко́сны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. мя́са-ко́сны мя́са-ко́сная мя́са-ко́снае мя́са-ко́сныя
Р. мя́са-ко́снага мя́са-ко́снай
мя́са-ко́снае		 мя́са-ко́снага мя́са-ко́сных
Д. мя́са-ко́снаму мя́са-ко́снай мя́са-ко́снаму мя́са-ко́сным
В. мя́са-ко́сны (неадуш.)
мя́са-ко́снага (адуш.)		 мя́са-ко́сную мя́са-ко́снае мя́са-ко́сныя (неадуш.)
мя́са-ко́сных (адуш.)
Т. мя́са-ко́сным мя́са-ко́снай
мя́са-ко́снаю		 мя́са-ко́сным мя́са-ко́снымі
М. мя́са-ко́сным мя́са-ко́снай мя́са-ко́сным мя́са-ко́сных

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

мя́са-мало́чны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. мя́са-мало́чны мя́са-мало́чная мя́са-мало́чнае мя́са-мало́чныя
Р. мя́са-мало́чнага мя́са-мало́чнай
мя́са-мало́чнае		 мя́са-мало́чнага мя́са-мало́чных
Д. мя́са-мало́чнаму мя́са-мало́чнай мя́са-мало́чнаму мя́са-мало́чным
В. мя́са-мало́чны (неадуш.)
мя́са-мало́чнага (адуш.)		 мя́са-мало́чную мя́са-мало́чнае мя́са-мало́чныя (неадуш.)
мя́са-мало́чных (адуш.)
Т. мя́са-мало́чным мя́са-мало́чнай
мя́са-мало́чнаю		 мя́са-мало́чным мя́са-мало́чнымі
М. мя́са-мало́чным мя́са-мало́чнай мя́са-мало́чным мя́са-мало́чных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, sbm2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)