Калбата́ць ’мяшаць, збіваць яйкі з мукой’ (
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Калбата́ць ’мяшаць, збіваць яйкі з мукой’ (
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Ляле́яць, леле́іць ’калыхацца, развівацца’, ’пялегаваць, песціць, шкадаваць’ (
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
крайI
◊
из кра́я в край з кра́ю ў край, з канца́ ў кане́ц;
конца́-кра́ю нет канца́-кра́ю няма́;
моя́ ха́та с кра́ю, ничего́ не зна́ю
на краю́ све́та на краі́ све́ту, за све́там;
на краю́ ги́бели на краі́ гі́белі;
хвати́ть че́рез край перабра́ць ме́ру (далёка хапі́ць);
слу́шать кра́ем у́ха слу́хаць кра́ем ву́ха;
нали́ть до краёв (с края́ми) налі́ць па са́мыя берагі́ (з берага́мі);
ли́ться (перелива́ться, бить) че́рез край лі́цца (
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ігра́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае;
1.
2. Удзельнічаць у спектаклі, выступаць на сцэне, у кіно.
3. Тое, што і гуляць (у 2 знач.).
4.
5. Быць у бадзёрым, узбуджаным стане (пра пачуцці, уяўленні і пад.).
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
über=
1.
1) рух паверх чаго
2) рух праз [цераз] што
3) перавышэнне былога узроўню: überfließen
4) няпоўнае выкарыстанне: überlassen
2.
1) рух паўзверх чаго
2) распаўсюджанне дзеяння на ўвесь прадмет: überséhen
3) пропуск, недагляд: überséhen
4) паўтарэнне дзеяння: überárbeiten
5) перадачу чаго
6) празмернасць дзеяння: übertréiben
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
игра́ть
1. гуля́ць;
де́ти игра́ли в саду́ дзе́ці гуля́лі ў са́дзе;
игра́ть в футбо́л гуля́ць у футбо́л;
игра́ть в пря́тки гуля́ць у хо́ванкі;
игра́ть в ка́рты гуля́ць у ка́рты;
2. (на музыкальном инструменте) ігра́ць;
игра́ть вальс ігра́ць вальс;
игра́ть на скри́пке ігра́ць на скры́пцы;
игра́ть в две (в четы́ре) руки́ ігра́ць у дзве (у чаты́ры) рукі́;
3. (обращаться с каким-л. предметом как с игрушкой) гуля́ць (з чым); забаўля́цца (з чым);
игра́ть ве́ером гуля́ць (забаўля́цца) з ве́ерам;
игра́ть цепо́чкой гуля́ць (забаўля́цца) з ланцужко́м;
4. (обращаться с чем-л. легкомысленно, несерьёзно) жартава́ць;
игра́ть с огнём жартава́ць з агнём;
5. (на сцене) ігра́ць;
игра́ть пье́су ігра́ць п’е́су;
игра́ть роль ігра́ць ро́лю;
6. (притворяться) гуля́ць (у што), выдава́ць сябе́ за…, стро́іць з сябе́ (каго);
игра́ть в великоду́шие гуля́ць у велікаду́шнасць;
7.
игра́ть людьми́ ігра́ць людзьмі́;
игра́ть на не́рвах ігра́ць на не́рвах;
8. (сверкать, переливаться) гуля́ць,
со́лнце игра́ет на пове́рхности воды́ со́нца гуля́е (пераліва́ецца) на паве́рхні вады́;
брилья́нт хорошо́ игра́ет брылья́нт зіхаці́ць (пераліва́ецца);
9. (пениться) пе́ніцца, іскры́цца;
вино́ игра́ет віно́ пе́ніцца, іскры́цца;
10. (о чувствах) гуля́ць, бурлі́ць;
улы́бка игра́ла на его́ лице́ усме́шка гуля́ла на яго́ тва́ры;
◊
игра́ть большу́ю, опа́сную игру́ гуля́ць у вялі́кую, небяспе́чную гульню́;
игра́ть пе́рвую скри́пку ігра́ць пе́ршую скры́пку;
игра́ть коме́дию стро́іць каме́дыю;
игра́ть глаза́ми падмі́ргваць;
игра́ть слова́ми забаўля́цца сло́вамі;
игра́ть на би́рже гуля́ць на бі́ржы;
игра́ть на́ руку ігра́ць на руку́;
игра́ть пе́сни
игра́ть сва́дьбу
игра́ть в зага́дки гуля́ць у зага́дкі;
игра́ть в ку́клы гуля́ць у ля́лькі;
игра́ть свое́й жи́знью рызыкава́ць сваі́м жыццём;
игра́ть все́ми цвета́ми (ра́дуги) зіхаце́ць (
кровь игра́ет кроў бурлі́ць.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
spíelen
1) гуля́ць;
Ball ~ гуля́ць у мя́ч(ык);
falsch ~
2) (і)гра́ць; выко́нваць;
die érste Géige ~ ігра́ць пе́ршую скры́пку (
3) разы́грываць, прытвары́цца, прыкі́нуцца, стро́іць з сябе́;
den (gróßen) Herrn ~ ко́рчыць з сябе́ (ва́жнага) па́на
4) mit (
er lässt nicht mit sich ~ ён не дазваля́е жартава́ць з сябе́
5) адбыва́цца, разы́грывацца;
die Hándlung spielt in Berlín дзе́янне [падзе́я] адбыва́ецца ў Берлі́не
6) гуля́ць, блішча́ць,
ins Bläuliche ~ мець сі́няе адце́нне, адліва́ць сі́нім;
díeser Diamánt spielt schön гэ́ты брылья́нт чы́стай вады́;
in állen Fárben ~ пераліва́ць усі́мі ко́лерамі вясёлкі [ра́дугі];
séinen Witz ~ lássen
sie ließ álle íhre Künste ~ яна́ пусці́ла ў ход усе́ свае́ ча́ры
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
гуля́ць, ‑яю, ‑яеш, ‑яе;
1.
2. Хадзіць паціху для адпачынку, задавальнення; прагульвацца.
3.
4. Быць свабодным ад работы, не працаваць.
5. Весяліцца (з песнямі, танцамі і пад.).
6.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
run2
1. бе́гчы, бе́гаць;
run a race прабе́гчы дыста́нцыю;
2. право́дзіць спабо́рніцтвы, ска́чкі
3. кірава́ць устано́вай, ве́сці спра́ву прадпрые́мства
run a hotel/store/school кірава́ць гасці́ніцай/кра́май/шко́лай;
run a business ве́сці спра́ву
4. кірава́ць (аўтобусам, цягніком)
5. працава́ць, дзе́йнічаць (пра машыны, механізмы);
6. хадзі́ць, е́здзіць, курсі́раваць, пла́ваць (пра транспарт);
7. ліць; лі́цца; цячы́, сачы́цца, струме́ніцца;
8. быць сапра́ўдным;
9. : The well ran dry. Калодзеж высах.
10. друкава́ць, публікава́ць, змяшча́ць (у газеце, часопісе)
11. (for) балаці́равацца (на пасаду);
run in the election балаці́равацца на вы́барах
12. ліня́ць (пра колер, фарбы)
13. цягну́цца, распасціра́цца, рассціла́цца;
run across
run around
run away
1. уцяка́ць (таксама
2. (with) выйграва́ць, выі́грываць (гульню, прыз, спаборніцтва);
run down
1. спыня́ць; спыня́цца (пра механізм
2. разрадзі́цца (пра батарэйку)
3. збіць (каго
4. знява́жліва гавары́ць (пра каго
run into
1. нечака́на сустрэ́ць (каго
2. : run into
run off
1. бе́гчы, уцяка́ць
2. друкава́ць (рабіць копіі)
3. страчы́ць (вершы, артыкулы
run on
run out
1. выбяга́ць
2. : run out of (
run over
1.
2. перае́хаць (каго
run through
1.
2. ху́тка прагле́дзець; абмеркава́ць
run up
1. падыма́ць, падніма́ць
2. рабі́ць што
3. дахо́дзіць; дасяга́ць
4. сустрака́цца з ця́жкасцямі
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)