навали́ ть сов.
1. навалі́ ць, мног. панава́ льваць; накі́ даць, мног. панакіда́ ць, панакі́ дваць; (привалить) навярну́ ць, мног. панаваро́ чваць; прыці́ снуць , мног. папрыціска́ ць;
2. (набросать в беспорядке) навалі́ ць, мног. панава́ льваць;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прыціска́ ць несов.
1. прижима́ ть, прити́ скивать;
2. прищемля́ ть, прида́ вливать;
3. прижима́ ть;
4. перен. (строго требовать ) прижима́ ть;
5. перен. (ограничивать в правах ) притесня́ ть;
6. разг. (о холоде, морозе ) уси́ ливаться;
1-6 см. прыці́ снуць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
падабра́ ць , падбяру́ , падбярэ́ ш, падбярэ́ ; падбяро́ м, падбераце́ , падбяру́ ць; падбяры́ ; падабра́ ны; зак.
1. што . Сабраць, падняць з зямлі.
П. рассыпаныя арэхі.
2. што . Паправіць; сагнуўшы, падцягнуць пад сябе (пра часткі цела).
П. валасы.
Сабака падабраў хвост.
3. каго-што . Падмяць, наваліўшыся; прыціснуць .
Мядзведзь падабраў пад сябе паляўнічага.
4. каго-што . Выбраць адпаведнае, патрэбнае.
П. брыгаду.
П. ключ да замка.
П. патрэбныя словы.
П. цытаты.
|| незак. падбіра́ ць , -а́ ю, -а́ еш, -а́ е.
|| наз. падбо́ р , -у, м. (да 4 знач. ) і падбо́ рка , -і, Д М -рцы, ж.
Падбор кадраў.
Падборка нітак патрэбнага колеру.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прыбі́ ць , -б’ю́ , -б’е́ ш, -б’е́ ; -б’ём, -б’яце́ , -б’ю́ ць; -бі; -біты; зак.
1. што . Прымацаваць цвікамі.
П. маснічыну.
2. (1 і 2 ас. не ўжыв. ), што . Шчыльна прыціснуць .
Траву прыбіла ліўнем да зямлі.
3. (1 і 2 ас. не ўжыв. ), што . Сунучы, штурхаючы, давесці куды-н.
Хваляй прыбіла лодку да берага.
4. каго . Моцна пабіць (разм. ).
П. злодзея да паўсмерці.
|| незак. прыбіва́ ць , -а́ ю, -а́ еш, -а́ е (да 1—3 знач. ).
|| наз. прыбіва́ нне , -я, н. (да 1 знач. ) і прыбі́ ўка , -і, Д М -ўцы, ж. (да 1 знач. ; разм. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
barrel [ˈbærəl] n.
1. бо́ чка, бо́ чачка;
a barrel of beer бо́ чка пі́ ва
2. ба́ рэль (мера сыпкіх, вадкіх і іншых матэрыялаў )
3. mil. ду́ ла, ствол
♦
a barrel of laughs iron. шмат сме́ ху;
get/have smb. over a barrel infml прыпе́ рці/прыці́ снуць каго́ -н. да сцяны́
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
Нашла́ па ’бервяно ў зрубе, якое накладваецца паверх на асаду акон, дзвярэй’ (ТС ), ’бервяно, якое кладзецца над войнамі і дзвярыма; бервяно, якое ляжыць на бэльках і служыць асновай пад кроквы; аполак, які закрывае прамежак паміж дошкамі ў столі; верхні вушак у дзвярах’ (палес. , Нар. сл. ), нашла́ п ’тс’ (там жа), нашла́ піць ’накрыць зверху’ (ТС ), укр. палес. нашлопа ’бервяно, якое кладзецца над вокнамі і дзвярыма’. Да шла́ паць , шла́ пнуць ’наступіць наверх; прыціснуць , накласці зверху’, параўн. ашла́ п , ашла́ піць (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
утулі́ ць разм.
1. (схаваць , увабраць унутр ) verbé rgen* vt , sté cken vt ;
2. (прыціснуць вушы да галавы ) á nlegen vt , drücken (an A );
конь утулі́ ў ву́ шы das Pferd lé gte die Ó hren an
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
прыпяча́ таць , ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак. , што .
1. Дадаць да ўжо напячатанага; напячатаць дадаткова. Прыпячатаць некалькі фотаздымкаў.
2. Разм. Запячатаць чым‑н. Прыпячатаць пісьмо сургучом.
3. Разм. Паставіць пячатку на чым‑н. [Старшыня] хукне, плюне на пячатку І на чэк грашовы — раз! Прыпячатаў! Калі ласка, — У банк імчы! Бялевіч .
4. перан. Разм. Моцна прыціснуць ; прыбіць. Першыя кроплі буйнога дажджу прыпячаталі пясок на двары і ўпалі на галаву Восілене. Броўка .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Прыціна́ ць ’спыняць’, ’перасякаць (дарогу)’ (Нас. ), ’прыпыняць’ (Байк. і Некр. ), ’ціснуць (аб цеснай вопратцы, абутку)’ (Нас. ), прыця́ ць ’заціснуць, прыціснуць ; затаіць, захаваць’, ’рабіць рэзкія папрокі, дакаранні’ (Нас. ). Сюды ж прыціна́ цца ’знаходзіць прыстанішча, прытулак’; ’абапірацца; прысесці для адпачынку’ (Гарэц. ), рус. смал. притина́ ться ’жыць у нечым доме, выпадкова прыбіўшыся’. Да цяць (гл.); разнастайнасць значэнняў пры першапачатковым ’абразаць, падразаць’ тлумачыцца далейшым развіццём семантыкі ў бок ’абмежаваць (у руху)’, ’асадзіць’, ’сціснуць’ і пад.; параўн. Гарачава, ОЛА, Исследов. , 1994–1996, 210–216; ЕСУМ , 4, 584.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Расто́ па 1 ’паводка; разводдзе’ (Ласт. ), расто́ п , расто́ піца ’тс’, ’распуціца, паводка’ (Яшк. ), параўн. рус. ро́ стополь , ро́ стопель ’вясенняе таянне снегу і разводдзе’, што ад растапіць , гл. тапіць . Гл. Фасмер , 3, 506.
Расто́ па 2 ’вельмі тоўстая і нехлямяжная жанчына’, растапшня́ (ръстъпшня́ ), растапча́ (ръстъпча́ ) ’тс’ (міёр. , З нар. сл. ), растапша́ ’разява’ (Бяльк. ), ’хто няўмелы, нязграбны’ (Сл. ПЗБ ), параўн. укр. ростопша́ ’нялоўкая, непаваротлівая жанчына’. Відаць, ад растапта́ ць ’наступіць зверху, прыціснуць ; раздушыць’, гл. таптаць . Сюды ж расто́ пак ’зношаны лапаць (наогул абутак)’ (Касп. , Стан. ).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)