góra
gór|a1. гара;
2. верх, верхняя частка;
3. гарышча;
4.
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
góra
gór|a1. гара;
2. верх, верхняя частка;
3. гарышча;
4.
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
Тыл ‘ задняя частка, процілеглая пярэдняй; задні бок чаго-небудзь’ (
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
ГАЛАЎНЫ́ МОЗГ,
пярэдні аддзел цэнтральнай нервовай сістэмы пазваночных жывёл і чалавека, размешчаны ў поласці чэрапа; матэрыяльная аснова вышэйшай нервовай дзейнасці, галоўны рэгулятар усіх жыццёвых функцый арганізма і яго ўзаемаадносін з навакольным асяроддзем.
Філагенетычна галаўны мозг фарміраваўся па шляху ўскладнення будовы і функцый пярэдняга канца нервовай трубкі ў цеснай сувязі з развіццём органаў пачуццяў (
У чалавека галаўны мозг дасягнуў найвышэйшай ступені развіцця за кошт павелічэння масы, ускладнення будовы і функцый
Па агульнай сярэдняй масе галаўны мозг дарослага чалавека (прыкладна 1500
Літ.:
Мозг:
Я.В.Малашэвіч.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
адкры́ць, ‑крыю, ‑крыеш, ‑крые;
1. Тое, што і адчыніць.
2. Даць шырокія магчымасці для развіцця чаго‑н.
3. Арганізаваць, стварыць што‑н. і абвясціць пра пачатак дзейнасці яго.
4. Паслужыць пачаткам чаго‑н.; пачаць што‑н.
5. Абвясціць пра пачатак пасяджэння, вечара і пад.
6. Заўважыць, знайсці ў выніку экспедыцыі або навуковага даследавання нешта зусім новае або даўно забытае.
7. Зрабіць вядомым тое, што доўгі час скрывалася, утойвалася, было невядомым; раскрыць.
8. Заўважыць у кім‑, чым‑н. невядомыя да гэтага здольнасці, якасці.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
знак, ‑а,
1. Прадмет, метка, фігура і пад., якія служаць для абазначэння чаго‑н., указання на што‑н.
2. След, шрам, якія засталіся пасля чаго‑н.; характэрны адбітак, накладзены чым‑н.
3. Умоўнае абазначэнне з замацаваным за ім канкрэтным значэннем.
4. Тое, што і значок (у 1 знач.).
5. Рух (рукой ці галавой), якім паведамляюць што‑н., папярэджваюць аб чым‑н.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
спусці́цца, спушчуся, спусцішся, спусціцца;
1. Сысці, перамясціцца
2.
3. Звіснуць, навіснуць.
4. Размясціцца па нахіленай плоскасці.
5. Ідучы, выйсці куды‑н.
6.
7. Сарвацца з чаго‑н., што ўтрымлівае.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
тулі́цца, тулюся, тулішся, туліцца;
1. Гарнуцца, прыціскацца да каго‑, чаго‑н.
2. Знаходзіць прытулак, прыстанішча, размяшчацца дзе‑н. у цеснаце, у непадыходзячым месцы.
3.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
тупы́, ‑ая, ‑ое.
1. Такі, якім цяжка рэзаць, пілаваць, калоць і пад., недастаткова навостраны;
2. Які не звужаецца ці мала звужаецца, закруглены на канцы.
3.
4.
5. Не востры, глухі; ныючы (пра боль).
6. Глухі, не рэзкі, не звонкі (пра гукі).
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
z, ze
1. з; а)
2. з (са);
3. ад, з, па;
4. ад;
5. пры азначэнні асобы ( часам не перакладаецца);
6. ад (часам не перакладаецца);
7. пры ўказанні на характэрную рысу па;
8. каля, прыблізна;
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
сцягну́ць, сцягну, сцягнеш, сцягне;
1. Цягнучы, зняць каго‑, што‑н. адкуль‑н.
2. Цягнучы, перамясціць адкуль‑н.
3. Цягнучы, звалачы ў адно месца ўсё, многае.
4. Сабраць, сканцэнтраваць у адным месцы (вялікую колькасць чаго‑н.).
5.
6. Знесці што‑н. далёка.
7. Зрабіць больш вузкім, цесным, шчыльным (тое, што завязваюць, зацягваюць); зацягнуць.
8.
9. Злучыць канцы, краі чаго‑н.; ссунуць.
10.
11.
12.
13.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)