насу́праць і насупро́ць,
1.
2.
3.
4.
5.
6.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
насу́праць і насупро́ць,
1.
2.
3.
4.
5.
6.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
разуме́ць, ‑е́ю, ‑е́еш, ‑е́е;
1.
2.
3.
4.
5.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ЗАСЛУ́ЖАНЫ ДЗЕ́ЯЧ МАСТА́ЦТВАЎ РЭСПУ́БЛІКІ БЕЛАРУ́СЬ,
ганаровае званне, якое прысвойваецца высокапрафес. рэжысёрам, балетмайстрам, дырыжорам, хормайстрам, кампазітарам, драматургам, мастакам, архітэктарам, дызайнерам, мастацтвазнаўцам і
Заслужаныя дзеячы мастацтваў Рэспублікі Беларусь
1934. І.Р.Лангбард, М.Г.Манізер.
1935. Б.Л.Брадзянскі, А.Вольны (А.І.Ажгірэй), Р.Я.Кобец, У.У.Корш-Саблін. 1938. З.І.Азгур, А.А.Бембель, А.В.Грубэ, М.А.Керзін, У.У.Кумельскі, Г.К.Папавіцкі. 1939. Я.М.Кругер.
1940. А.М.Бразер, А.П.Воінаў, В.В.Волкаў, Н.Б.Грубін, В.А.Залатароў, Я.У.Зільберберг-Скупнік, Н.І.Паніна, А.Я.Туранкоў, Я.К.Цікоцкі, П.І.Ціханаў, М.М.Чуркін, М.Э.Шнейдэрман.
1944. І.В.Ахрэмчык, А.В.Багатыроў, А.К.Глебаў, І.У.Жалтоўскі, Я.А.Зайцаў, У.М.Кудрэвіч, Ф.А.Мадораў, А.П.Марыкс, М.Ф.Садковіч.
1945. Н.Б.Лойтар, С.П.Нікалаеў.
1946. Л.М.Літвінаў (Гурэвіч), Р.Р.Шырма.
1949. Т.К.Лапаціна, М.А.Міцкевіч, Г.М.Пятроў, А.А.Рыбальчанка, І.М.Ушакоў, Г.І.Цітовіч, Л.А.Ярмоліна.
1952. А.Б.Скібнеўскі.
1953. В.Ф.Фёдараў.
1954. Т.М.Каламійцава, Я.В.Кладухін, Л.У.Любімаў, П.В.Масленікаў.
1955. У.Л.Акуліч, Я.Э.Віцінг, А.І.Гінцбург, І.А.Гітгарц, А.Б.Грыгар’янц, А.Р.Зархі, Дз.А.Лукас, М.Ф.Маслаў, А.В.Міронскі, Я.Дз.Нікалаеў, Р.К.Пукст, С.І.Селіханаў, У.П.Сухаверхаў, В.К.Цвірка, В.А.Яфімаў.
1956. Б.Ф.Звінагродскі, Б.Х.Кабішчар, І.І.Любан, Л.І.Мазалеўская, К.А.Мулер.
1957. У.У.Алоўнікаў, К.К.Казелка, П.П.Падкавыраў, М.М.Пігулеўскі.
1959. Г.Б.Шчарбакоў.
1960. П.С.Акулёнак, Л.У.Голуб.
1961. А.Р.Апанасенка, Ю.А.Арынянскі, П.А.Данілаў, І.Л.Дорскі, В.Ф.Сербін, У.М.Стэльмах.
1963. Л.М.Абеліёвіч, А.Л.Андрэеў, Г.М.Вагнер, А.П.Кагадзееў, Дз.Р.Камінскі, К.М.Касмачоў, А.А.Паслядовіч, Ю.У.Семяняка, А.Дз.Шыбнёў.
1964. І.С.Абраміс, А.А.Булінскі, Я.Б.Парватаў, У.Дз.Станкевіч, М.М.Фігуроўскі, У.П.Цяслюк.
1965. К.П.Стэцкі.
1966. А.В.Аладава, Н.М.Воранаў, Я.А.Глебаў, К.Л.Губарэвіч, С.Р.Раманаў.
1967. М.З.Бераў, І.Н.Вейняровіч, А.Дз.Забалоцкі, В.Р.Карпілаў, І.І.Кузняцоў, Л.М.Лейтман, К.І.Паплаўскі, С.К.Скварцоў.
1968. Е.М.Ганкін, М.Ц.Гуціеў, Р.У.Кудрэвіч, В.У.Роўда.
1969. М.
1970. В.А.Грамыка, А.М.Дадышкіліяні, П.С.Крохалеў, П.К.Любамудраў, М.М.Марусалаў, М.А.Савіцкі, С.І.Сплашноў.
1973. У.П.Белавусаў, М.В.Данцыг, С.С.Казіміроўскі, А.М.Кашкурэвіч, І.М.Лучанок.
1974. Э.П.Герасімовіч, І.М.Дабралюбаў, Ю.А.Марухін, Л.С.Мухарынская, Б.М.Сцяпанаў, М.П.Фрайман, В.П.Чацверыкоў, Ю.М.Яфімаў.
1975. М.Д.Браценнікаў, Б.І.Луцэнка, У.І.Няфёд, І.Ц.Пікман, Дз.Б.Смольскі, В.Ц.Тураў.
1976. А.С.Гугель, В.М.Елізар’еў, В.М.Раеўскі.
1977. Г.Х.Вашчанка, Б.Ф.Герлаван, Л.М.Гумілеўскі, А.М.Заспіцкі, У.А.Маланкін, А.А.Малішэўскі, Л.М.Мягкова, Г.Г.Паплаўскі, Ю.М.Тур, Л.Дз.Шчамялёў.
1978. С.М.Вакар, В.Н.Дашук, М.П.Дрынеўскі, Я.А.Ігнацьеў, М.А.Казінец, В.П.Шаранговіч.
1979. У.А.Дзяменцьеў, Э.Дз.Корсакаў, І.Г.Смірноў, Б.С.Смольскі, Б.А.Шангін.
1980. А.І.Бутакоў, В.М.Гольдфельд, А.З.Гутковіч, С.А.Каргэс, А.М.Кішчанка, У.А.Машэнскі, І.Н.Стасевіч.
1981. Дз.І.Алейнік, Б.А.Аліфер, Л.П.Асецкі, Дз.Я.Зайцаў, В.Г.Кубараў, Ю.В.Лысятаў, В.А.Нікіфараў, В.С.Пратасеня, С.У.Пятроўскі, У.І.Стальмашонак, В.Ф.Сумараў.
1982. А.Ю.Мдывані, М.М.Пташук, А.А.Салаўёў, Э.С.Ханок.
1983. В.А.Леантовіч, І.Ц.Ціханаў, Р.Ю.Шаршэўскі.
1984. В.Я.Мазынскі.
1985. Л.К.Захлеўны, А.Я.Карпаў, Р.Ф.Сурус.
1986. В.У.Дудкевіч, М.В.Сірата.
1987. М.К.Казакевіч, Л.П.Лях, З.Я.Мажэйка.
1988. У.В.Дарохін, В.К.Іваноў, І.П.Рэй, Г.Р.Фаміна.
1989. В.В.Варановіч, С.А.Волкаў, П.С.Дурчын, І.Я.Міско, Н.І.Шчасная.
1990. Ю.П.Альбіцкі. У.К.Гоманаў, У.П.Забела, А.Р.Захараў, Л.Л.Іваноў, М.М.Ізворска-Елізар’ева, Б.А.Крапак, У.С.Мурахвер, М.М.Пушкар, Ф.Дз.Пыталеў, Я.М.Рэутовіч, У.П.Савіч, У.А.Тоўсцік, М.Я.Фінберг.
1991. В.Д.Анісенка. А.С.Бархаткоў, Я.С.Бусел, А.А.Дудараў, Л.А.Дударэнка, Б.І.Казакоў, М.С.Кірылаў, З.В.Літвінава, В.П.Рыбараў, І.А.Цвятаева, Ю.М.Цвяткоў, Ю.М.Чурко, У.А.Шаліхін, В.М.Шаталаў, Л.Б.Яфімава.
1992. А.В.Бараноўскі, Т.А.Дубкова, Ю.А.Карачун, М.У.Кірэеў, М.Р.Солапаў, У.В.Уродніч, А.І.Чартовіч.
1993. І.М.Сталяроў.
1994. Дз.М.Браўдэ, Э.Б.Зарыцкі, М.С.Калядка, П.М.Макаль, І.Г.Мацюхоў, Н.І.Мацяш, У.Я.Пузыня, М.А.Рыжанкоў.
1995. Л.К.Алексютовіч, В.А.Войцік, П.А.Данелія, Г.П.Зелянкова, І.М.Паньшына, В.Л.Рахленка.
1996. Б.У.Аракчэеў, І.С.Дмухайла, А.І.Калядэнка, Т.М.Паражняк, Г.Ф.Шутаў, Н.Л.Янушкевіч.
1997. І.К.Абразевіч, У.А.Караткевіч, Г.С.Пячонкіна, М.У.Сацура, У.П.Скараходаў.
1998. А.А.Козак, А.М.Лапуноў.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
навалі́цца, ‑валюся, ‑валішся, ‑валіцца;
1. Налегчы, націскаючы сваім цяжарам.
2. Напасці; абрушыцца.
3.
4.
5.
6.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
спаць, сплю, спіш, спіць;
1. Быць, знаходзіцца ў стане сну.
2.
3.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ста́лы, ‑ая, ‑ае.
1. Які стаў дарослым, дасягнуў поўнага развіцця.
2. Здольны рабіць, дзейнічаць самастойна, без чыёй‑н. дапамогі, кіраўніцтва; сур’ёзны.
3. Вопытны, які дасягнуў майстэрства ў чым‑н.
4. Пастаянны, нязменны; разлічаны на доўгі час, не часовы.
5. Добра абдуманы; які сведчыць пра вопытнасць, майстэрства.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
сці́шыцца, ‑шуся, ‑шышся, ‑шыцца;
1. Пачаць рухацца больш павольна; спыніцца.
2. Перастаць чуцца, стаць цішэйшым (пра гукі, шумы і пад.).
3. Прыйсці ў стан спакою, перастаць хвалявацца; змоўкнуць.
4. Паменшыцца ў сіле, аслабець (пра з’явы прыроды).
5. Прыйсці ў стан нерухомасці, спакою.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
узбі́цца, узаб’юся, узаб’ешся, узаб’ецца; узаб’ёмся, узаб’яцеся;
1. Нечакана наскочыць на каго‑, што‑н.; наткнуцца.
2. Нечакана сустрэцца, сутыкнуцца з кім‑, чым‑н. непажаданым, непрыемным; напароцца.
3.
4.
5.
6.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
цяга́цца, ‑аюся, ‑аешся, ‑аецца;
1. Валачыся па зямлі.
2. Хадзіць дзе‑н., куды‑н. доўга, без мэты, без пільнай патрэбы.
3. Шмат разоў хадзіць, ездзіць куды‑н. з якой‑н. мэтай, па якой‑н. справе.
4.
5.
6. Спаборнічаць; мерацца сіламі з кім‑н.
7. Рабіць, працаваць.
8. Даглядаць каго‑н., няньчыць; пасвіць.
9. Біцца з кім‑н., цягнучы за што‑н.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
чын 1, ‑а і ‑у,
1. ‑у. У дарэвалюцыйнай Расіі — званне па табелю аб рангах, якое прысвойвалася дзяржаўным і вайсковым служачым і давала пэўныя саслоўныя правы і перавагі.
2. ‑у. Адпаведны ранг, цывільнае званне ў работнікаў пракуратуры СССР.
•••
чын 2, ‑у,
У
•••
чын 3, ‑а,
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)