Verbum

анлайнавы слоўнік

Сі́кась-на́кась ‘зігзагам’ (калінк., З нар. сл.). Рус. арл. си́кось‑ на́кось ‘крыва (надзець што-небудзь, шыць што-небудзь). Другую частку спалучэнняў Фасмер (3, 23) разглядае як на + касой (але, магчыма, тут было на + косъ, дзе кось ‘уласцівасць касога; адхіл’). Першая частка рыфмоўкі, магчыма, ад ско́са ‘скрыва’, параўн. рус. искось ‘тс’.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

палаві́на, -ы, мн. -ы, -ві́н, ж.

1. Адна з дзвюх роўных частак, якія разам складаюць цэлае.

П. памідора.

П. справы.

П. зімы прайшла.

Першая п. гульні (у спорце).

2. Сярэдзіна якой-н. адлегласці, прамежку часу.

Праехаць палавіну дарогі.

П. восьмай вечара.

3. Асобная частка жылога памяшкання (уст.).

Парадная п. дома.

4. Пражонку (разм., жарт.).

Мая п. ў ад’ездзе.

|| памянш. палаві́нка, -і, ДМ -нцы, мн. -і, -нак, ж. (да 1 знач.).

|| прым. палаві́нны, -ая, -ае (да 1 знач.).

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

усхо́д¹, -у, М -дзе, м.

1. Паяўленне, час, а таксама месца паяўлення свяціла над гарызонтам.

Устаць да ўсходу сонца.

2. Адзін з чатырох напрамкаў свету, процілеглы захаду, і напрамак прасторы, процілеглы захаду; частка гарызонту, дзе ўсходзіць Сонца.

3. (з вялікай літары). Краіны, размешчаныя ў гэтым напрамку і супрацьпастаўленыя Заходняй Еўропе і Амерыцы.

Падарожжа на У.

Блізкі У.

Далёкі У.

○ Паўднёвы ўсход — напрамак паміж поўднем і ўсходам.

Паўночны ўсход — напрамак паміж поўначчу і ўсходам.

|| прым. усхо́дні, -яя, -яе.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

ха́та, -ы, ДМ ха́це, мн. -ы, хат, ж.

1. Жылая сялянская пабудова, зрубленая з бярвення.

2. Унутраная частка такой пабудовы.

Х. была чыста прыбрана.

За чысцінёй у хаце сочаць, але ад парога хаты не мятуць (з нар.).

3. Асобны сялянскі двор, гаспадарка; асобная сям’я.

Пасёлак у дваццаць хат.

|| памянш. ха́тка, -і, ДМ -тцы, мн. -і, -так, ж. (да 1 і 2 знач.).

|| прым. ха́тні, -яя, -яе (да 1 і 2 знач.).

Хатнія дзверы.

Хатнія рэчы.

Хатняя работа.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

hip

[hɪp]

1) клуб, клуба; сьцягно́ n., сьцягня́к -а́ m.

2) кумпя́к -а́ m. (ча́стка ту́шы)

[hɪp]

плод ру́жы або́ шыпшы́ны

III

[hɪp]

interj.

вы́крык прывіта́ньня

Hip, hip, hurrah! — Ура! Ура!

[hɪp]

adj.

паінфармава́ны, абазна́ны, у ку́рсе спра́ваў

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)

outfit

[ˈaʊtfɪt]

а) адзе́ньне й абу́так

б) амуні́цыя f. (адзе́ньне й прыла́ды), рышту́нак -ку m.

a carpenter's (hunter’s) outfit — сталя́рскі (паляўні́чы) рышту́нак

2) працо́ўны калекты́ў, арганізава́ная гру́па

3) Milit. частка, адзі́нка f., разьлі́к -у m.

4) гаспада́рка f.

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)

division

[dɪˈvɪʒən]

1) дзяле́ньне n., падзе́л -у m.

division of property — падзе́л маёмасьці

2) перасьце́нак -ку m., перагаро́дка, мяжа́ f.

3) ча́стка f.; гру́па, сэ́кцыя f.; факультэ́т -у m.

4) Milit. дыві́зія f.

5) pl. нязго́да f., рознагало́сьсе n.

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)

dole

[doʊl]

1) мі́ласьціна f.

2) мала́я ча́стка

3) грашо́вая дапамо́га беспрацо́ўным

4) Archaic до́ля f., кон -у m.

v. t.

1) дава́ць пада́чку, мі́ласьціну

2) выдава́ць малы́мі ча́сткамі

[doʊl]

Archaic

го́ра n., сму́так -ку m.

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)

ко́да

(іт. coda = хвост)

1) дадатковая заключная частка музычнага твора;

2) звышсхемныя дадатковыя словы або радкі ў цвёрдых формах верша (санеце, актаве і інш.).

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

ларге́та

(іт. larghetto, ад largo = павольны, шырокі)

1) муз. умерана павольны тэмп, блізкі да андантэ;

2) музычны твор або яго частка ў такім тэмпе.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)