Калі́на ’расліна Viburnum opulus’ (
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Калі́на ’расліна Viburnum opulus’ (
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
ка́ша
◊ к. ў ро́це — (у каго) ка́ша во рту (у кого);
даць бяро́завай ка́шы — дать берёзовой ка́ши;
завары́лася к. — завари́лась ка́ша;
ка́шы не зва́рыш — (з кім) ка́ши не сва́ришь (с кем);
бо́ты ка́шы про́сяць — сапоги́ ка́ши про́сят;
ма́ла ка́шы еў — ма́ло ка́ши ел;
расхлёбваць ка́шу — расхлёбывать ка́шу;
ма́слам ка́шу не сапсуе́ш —
аржана́я к. сама́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прыма́ць
◊ п. бой — принима́ть бой;
п. на
п. (блі́зка) да сэ́рца — принима́ть (бли́зко) к се́рдцу;
п. на ве́ру — принима́ть на ве́ру;
п. грэх на душу́ — принима́ть грех на́ душу;
п. за чы́стую мане́ту — принима́ть за чи́стую моне́ту;
душа́ не ~ма́е — душа́ не принима́ет;
п. да ве́дама — принима́ть к све́дению;
што ха́та ма́е, усі́м ~ма́е —
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
уцягну́ць
1.
2. вдеть;
3.
4. впита́ть, всоса́ть;
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
стрыма́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае;
1. Спыніць, запыніць на хаду; затрымаць, задаволіць (рух, ход, дзеянне).
2. Вытрымаць які‑н. цяжар, націск.
3. Процістаяць напору, націску каго‑, чаго‑н.
4. Не даць чаму‑н. праявіцца на поўную сілу, выявіцца поўнасцю.
5. Абмежаваць, зменшыць велічыню, ступень, сілу праяўлення чаго‑н.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
рука́, -і́,
1. Верхняя канечнасць чалавека ад пляча да кончыкаў пальцаў, а таксама ад запясця да кончыкаў пальцаў.
1) маецца, ёсць.
2) у поўным падначаленні, залежнасці.
3) злоўлены.
1) выпадкова трапіцца.
2) тое, што і пад гарачую руку трапіць;
1) ахвотна, з прыемнасцю;
2) увесь, цалкам.
1) на каго, хочацца пабіцца;
2) на што і з
2.
3.
4.
Ад рукі напісаць — ручкай, карандашом, пяром, у адрозненне ад машынапіснага, друкаванага тэксту.
Воля рук (
Да рук прыбраць каго-што —
1) прысвоіць або завалодаць, захапіць (
2) поўнасцю падпарадкаваць сабе каго
З другіх (трэціх) рук (даведацца, атрымаць звесткі) — не непасрэдна ад каго
З першых рук (даведацца, атрымаць звесткі) — з першакрыніцы, непасрэдна ад каго
З рук вон (
З рук збыць каго-што (
З рук сысці (
На руках —
1) быць, мецца ў наяўнасці.
2) у каго, на чыім
На рукі выдаць што каму — уручыць.
На руку каму што (
На руку нячысты (
На ўсе рукі майстар (
Не з рукі (
1) каму, пра нязручнае становішча рукі ў момант якога
2) не варта, не падыходзіць.
Не пакладаючы рук (
Па руках пайсці (хадзіць) (
Прасіць чыёй рукі — зрабіць каму
Рукі не дайшлі (не даходзяць) да чаго (
Рукой падаць (
Руку (і сэрца) прапанаваць каму (
Сон у руку (
Трымаць руку чыю (
Узяць
Як рукой зняло што (
||
Да ручкі дайсці (дабіцца) (
||
||
||
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
вести́
доро́га ведёт к ле́су даро́га вядзе́ (ідзе́) да ле́су;
вести́ телефо́нную ли́нию ве́сці тэлефо́нную лі́нію;
вести́ хозя́йство ве́сці (мець, трыма́ць) гаспада́рку, гаспада́рыць;
вести́ перегово́ры ве́сці перагаво́ры;
вести́ собра́ние ве́сці сход;
вести́ войну́ ве́сці вайну́;
вести́ самолёт ве́сці самалёт;
◊
вести́ нача́ло браць пача́так; пачына́цца;
и у́хом не ведёт і ву́хам не вядзе́; і не шмана́е;
вести́ свой род (от кого) ве́сці свой род (ад каго);
вести́ себя́ трыма́ць (паво́дзіць)
вести́ свою́ ли́нию гнуць сваю́ лі́нію.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
fit2
1. (for) прыго́дны, прыда́тны;
2. (for) здаро́вы;
3. у (до́брай) фо́рме;
keep fit захо́ўваць (до́брую) фо́рму;
♦
(as) fit as a fiddle
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
hair
do one’s hair рабі́ць прычо́ску
♦
the hair of the dog (that bit you)
get in
keep your hair on!
let your hair down
make
not harm/touch a hair of
not have a hair out of place выгляда́ць ве́льмі чы́стым і акура́тным (пра чалавека);
not turn a hair спако́йна трыма́цца, не губля́ць самавало́дання
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
wild2
1. дзі́кі; дзікаро́слы;
wild tribes дзі́кія плямёны;
wild flowers палявы́я кве́ткі
2. няўро́блены, неапрацава́ны;
wild land абло́га, цаліна́;
a wild forest першабы́тны лес; гушча́р
3. лю́ты, раз’ю́шаны;
wild with anger не по́мнячы
be wild about
4. бу́йны, бу́рны, нястры́мны;
wild applause бу́рныя во́плескі;
a wild dance шалёны та́нец
5. дзі́кі, бязглу́зды; фантасты́чны;
wild plans дзіва́цкія пла́ны
6. разгу́льны, разбэ́шчаны;
lead a wild life гуля́ць напрапалу́ю;
a wild party о́ргія
♦
run wild дзічэ́ць (пра жывёл); разраста́цца (пра пустазелле); расці́ без нагля́ду (пра дзяцей)
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)