растяну́ться

1. в разн. знач. расцягну́цца, мног. парасця́гвацца;

ко́жа растяну́лась ску́ра расцягну́лася;

сухожи́лия растяну́лись сухажы́лле расцягну́лася;

рези́на растяну́лась гу́ма расцягну́лася;

рабо́та растяну́лась на неде́лю рабо́та расцягну́лася на ты́дзень;

2. (лечь во всю длину, упасть всем телом) вы́цягнуцца;

растяну́ться на дива́не вы́цягнуцца на кана́пе.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

«КЛО́СЫ»

(«Kłosy», «Каласы»),

навукова-літаратурны ілюстраваны часопіс памяркоўна-ліберальнага кірунку. Выходзіў у 1865—90 у Варшаве на польск. мове 1 раз у тыдзень. Рэдактар К.​Вуйціцкі (да 1875), А.​Пяткевіч (А.​Плуг, з 1879 гал. рэдактар). Змяшчаў матэрыялы па л-ры, гісторыі, археалогіі, этнаграфіі, фальклоры, краязнаўстве, а таксама нататкі з падарожжаў, успаміны, біягр. нарысы, тэатр. і муз. агляды, пераклады маст. твораў, мясц. і замежную карэспандэнцыю. Выданне вызначалася высокім графічным і маст. узроўнем (мастакі М.​Э.​Андрыёлі, С.​Віткевіч, Ф.​Кастшэўскі, Н.​Орда, Ю.​Фалат і інш.).

У часопісе апублікаваны працы пра Беларусь Вуйціцкага «Яўстах граф Тышкевіч» (1865), М.​Камінскага «Танцы народа Павілля» (1866), В.​Поля «На азёрах» (1869), З.​Шчэры «Экскурсія ў Пінск і на Піншчыну» і А.​Плуга «Руіны замка ў Міры» (абедзве 1877) і «Аляксандр Ходзька» (1881), В.​Каратымскага «Ігнат Дамейка» (1877), З.​Глогера «Земляробчыя абрады» (1879) і «Колькі слоў пра народныя і нацыянальныя песні» (1881), Э.​Хлапіцкага «Апавяданні з вандроўкі па краі» (1887), В.​Бютнера «Перажыткі язычніцтва на Палессі» (1890) і інш., маст. творы А.​Э.​Адынца, Э.​Ажэшкі, Ю.​Крашэўскага, Я.​Лучыны, М.​Радзевіча, У.​Сыракомлі і інш. У 1890 зліты з час. «Tygodnik ilustrowany» («Ілюстраваны штотыднёвік»).

Літ.:

Szyndler B. Tygodnik ilustrowany «Kłosy» (1865—1890). Wrocław, 1981.

Ю.​І.​Вашкевіч, А.​Ф.​Літвіновіч.

т. 8, с. 348

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

мо́хавы, ‑ая, ‑ае і махавы́ 2, а́я, ‑о́е.

Які мае адносіны да моху; састаўной часткай якога з’яўляецца мох. Грыбны ўгар нядоўгі. Тыдзень-другі, ад сілы тры, і баравікі паступова пачынаюць знікаць. І толькі заўзятыя грыбнікі ўсё яшчэ працягваюць таптаць у барах мяккі мохавы дыван. Ігнаценка. Маладняк і махавое покрыва выгараць у яловым лесе гэтак жа, як і ў сасновым. Гавеман. // Які зарос мохам. Зялёнай кругловінай называўся невялічкі грудок на мохавым балоце, зарослы маладым дубняком і арэшнікам. Паслядовіч.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

няўзна́к, прысл.

1. Непрыкметна. Камунаркі збоку Плакалі няўзнак. Купала. Малашкін трымаў аловак у правай руцэ, стукаў па стале няўзнак і пры гэтым крывіўся. Пестрак.

2. Хоць бы што, неўзаметку. Бывае часам стомішся, аднак пагрэешся ля вогнішча і зноўку каменні на шляху табе няўзнак. А. Вольскі. Няважна, што цэлы тыдзень я буду есці нішчымныя крупы і бульбу, гэта няўзнак. Скрыган.

3. Выпадкова, ненаўмысна. — Не шкадуеце, што пайшлі? — жуючы маласольны агурок, быццам няўзнак, спытаў у мяне доктар. Васілевіч.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

падмачы́ць, ‑мачу, ‑мочыш, ‑мочыць; зак., каго-што.

Крыху, злёгку намачыць; даць падмокнуць. З тыдзень, можа, свякруха пашыла з ёю ў ладах, а потым не было таго дня, каб не грызла за што-небудзь: дождж падмочыць сена — нявестка вінавата, квахтуха рэшата скіне — зноў нявестка вінавата. Гроднеў.

•••

Падмачыць рэпутацыю — знізіць чый‑н. аўтарытэт, выставіць з нядобрага боку. І трэба прызнацца — Мікалай Мірлікійскі выставіў Мікіту таксама з нядобрага боку і што называецца падмачыў яго рэпутацыю сталага хлопца ў вачах затонскіх старадумаў. Колас.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

пра́гнасць, ‑і, ж.

1. Імкненне задаволіць свае празмерныя жаданні, патрэбы. Сцяпан Самасейка навучыў мяне ненавідзець багацце, уладную сілу грошай, раскошу, асабісты дабрабыт і чалавечую прагнасць. Асіпенка. [Грышук:] — Паўнюткая торба [рыбы]! Дык не, яшчэ давай... Да чаго даводзіць прагнасць чалавечая! Ракітны. // Выяўленне жадання задаволіць якія‑н. патрэбы. Патржанецкі ўхапіўся за ежу з такой прагнасцю, нібы тыдзень нічога не еў. Чарнышэвіч.

2. Скупасць, жадлівасць. [Гаспадыня] ад прагнасці, што страціць дарэмныя рукі, аж задыхалася, твар у яе быў пабіты на плямы. Гурскі.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ця́глы, ‑ая, ‑ае.

1. Гіст. Абкладзены цяглом. Акрамя цяглых, службовых і рамесных сялян, сельскую мясцовасць Вялікага княства Літоўскага насялялі іншыя групы сялянства. Булыка.

2. Гіст. Звязаны з адбываннем паншчыны коньмі, жывёлай. Больш чым у палавіне маёнткаў сяляне працавалі на памешчыка па З дні цяглых і па З дні пешых у тыдзень. Лушчыцкі.

3. Разм. Стромкі, высокі (пра дрэвы). Я свой парус узняў, і знікае За ўспененай хваляй сівой Цаласа галькі берагавая, Дзе стаіш ты пад цяглай сасной. Танк.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

nfallen*

1. vt

1) напада́ць (на каго-н.)

2) апано́ўваць (каго-н.)

2. vi (s) узніка́ць; збіра́цца;

in der nächsten Wche wird viel rbeit ~ на насту́пны ты́дзень набра́лася мно́га рабо́ты

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

every [ˈevri] pron. ко́жны;

every other day/week праз дзень/праз ты́дзень;

Take the medicine every other day. Прымай гэта лякарства праз дзень;

every now and then/again час ад ча́су, калі́-нікалі́, зрэ́дку

every other ко́жны другі́;

They come here every other Tuesday. Яны прыходзяць сюды кожны другі аўторак.

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

святы́

1. hilig; перан. тс. hoch, erhben;

свята́я вада́ Wihwasser n -s;

свята́я спра́ва ine erhbene Sche;

святы́ абавя́зак hilige Pflicht;

у яго́ нічо́га няма́ свято́га nichts ist ihm hilig;

2. у знач. наз. м. рэл. Hilige (sub) m -n, -n;

святы́ ты́дзень царк. sterwoche f -;

свята́я святы́х das llerheiligste (sub)

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)