зда́цца 1, здамся, здасіся, здасца; здадзімся, здасцеся, здадуцца;
1. Спыніўшы супраціўленне, прызнаць сябе пераможаным.
2. Даверыцца каму‑, чаму‑н., паспадзявацца на каго‑, што‑н.
3.
•••
зда́цца 2, здамся, здасіся, здасца; здадзімся, здасцеся, здадуцца;
1. Паўстаць у якім‑н. выглядзе, выклікаць пэўнае ўражанне.
2.
•••
зда́цца 3,
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
к 1,
1. Дванаццатая літара беларускага алфавіта, якая мае назву «ка».
2. Глухі, заднеязычны, выбухны зычны гук.
к 2,
Спалучэнне з прыназоўнікам «к» выражае:
Прасторавыя адносіны
1. Ужываецца пры абазначэнні кірунку руху або дзеяння ў бок якога‑н. прадмета або асобы, якія ўсведамляюцца як прасторавая мяжа ці мэта; тое, што і да (у 1 знач.).
Часавыя адносіны
2. Ужываецца пры абазначэнні накіраванасці дзеяння да пэўнай часавай мяжы.
Аб’ектныя адносіны
3. Ужываецца пры абазначэнні накіраванасці да таго, што з’яўляецца матывам, стымулам гэтага дзеяння; тое, што і да (у 9 знач.).
4. Ужываецца пры абазначэнні накіраванасці стану, уласцівасці або дзеяння да чаго‑н., сувязі ўласцівасці або прыметы з чым‑н.; тое, што і да (у 11 знач.).
5. Ужываецца пры абазначэнні далучэння да чаго‑н.; тое, што і да (у 7 знач.).
Мэтавыя адносіны
6. Ужываецца пры абазначэнні мэты дзеяння або прызначэння прадмета.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
малы́, ‑ая, ‑ое.
1. Нязначны па велічыні, памерах; невялікі.
2. Нязначны па колькасці.
3. Меншы, чым патрэбна.
4. Які праяўляецца ў нязначнай ступені, слабы.
5. Які займае нязначнае службовае або грамадскае становішча.
6. Малалетні.
7. У складзе некаторых назваў і ўласных імён.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
для,
Спалучэнне з прыназоўнікам «для» выражае:
Аб’ектныя адносіны
1. Ужываецца пры абазначэнні асобы ці прадмета, для якіх што‑н. робіцца, прызначаецца.
2. Ужываецца пры абазначэнні асобы ці прадмета, у дачыненні да якога мае значэнне, сілу тая ці іншая з’ява, якасць, стан і пад.
3. Ужываецца пры абазначэнні неадпаведнасці, несуразмернасці якой‑н. з’явы, падзеі, якасці і пад. з кім‑, чым‑н.
Мэтавыя адносіны
4. Ужываецца пры абазначэнні мэты дзеяння.
Прычынныя адносіны
5. Ужываецца пры абазначэнні прычыны, падставы якога‑н. дзеяння; адпавядае па знач. прыназоўніку «з-за».
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
скалану́ць, ‑ну, ‑неш, ‑не; ‑нём, ‑няце;
1. Выклікаць дрыжанне, ваганне чаго‑н.; прымусіць трэсціся, дрыжаць; прымусіць здрыгануцца, страсянуцца.
2. Кіўнуць, страсянуць; паварушыць.
3. Перамяшаць часцінкі вадкасці, страсянуўшы пасудзіну.
4.
5.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ток 1, ‑у,
1. Рух электрычнага зараду ў правадніку; электрычная энергія.
2.
•••
ток 2, ‑а,
1. Спецыяльны будынак для складвання, абмалоту і ачысткі збожжа; гумно.
2.
ток 3, ‑у,
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Séele
1) душа́;
aus tíefster ~ ад усёй душы́ [глыбіні́ душы́];
das brennt mir auf der ~ гэ́та му́чыць мяне́ [кро́іць душу́];
sich (
sich in die ~ hinéin schämen саро́мецца да глыбіні́ душы́;
die ~ híngeben
er ist mit Leib und ~ bei der Árbeit ён уве́сь у рабо́це;
sie sind ein Herz und éine ~ яны́ жыву́ць душа́ ў душу́;
éine ~ von einem Ménschen душа́-чалаве́к
2):
kéine ~ war zu séhen не было́ віда́ць ні адно́й душы́
3)
4)
5)
sich (
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
пада́цца 1, ‑дамся, ‑дасіся, ‑дасца; ‑дадзімся, ‑дасцеся, ‑дадуцца;
1. Зрабіць рух тулавам у які‑н. бок; адхіліцца.
2. Адсунуцца, пасунуцца пад уздзеяннем напору; паддацца ўздзеянню чаго‑н.
3.
4.
5.
6.
•••
пада́цца 2, ‑дамся, ‑дасіся, ‑дасца; ‑дадзімся, ‑дасцеся, ‑дадуцца;
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
КУПА́ЛЫ Я́НКІ ЛІТАРАТУ́РНЫ МУЗЕ́Й
Літ.:
Літаратурны музей Янкі Купалы.
Святло Купалава Дому.
Ж.К.Дапкюнас.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
гарэ́ць, ‑ру, ‑рыш, ‑рыць;
1. Паддавацца дзеянню агню, знішчацца агнём.
2. Даваць, выпраменьваць святло, полымя; ярка свяціцца.
3. Траціць маёмасць з прычыны пажару, аказвацца ў становішчы пагарэльца.
4.
5. Быць у гарачцы, у ліхаманкавым стане.
6. Рабіцца гарачым, чырванець ад прыліву крыві.
7.
8. Ззяць бляскам, выдзяляцца яркімі колерамі, афарбоўкай.
9. Цвісці (пра агуркі, гарбузы і пад.).
10. Псавацца, станавіцца непрыгодным ад моцнага перагрэву.
11.
12.
13. Адбываць чаргу пры гульні ў гарэлкі.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)