1. Месца, дзе пасецца жывёла; паша. Травою шастаюць Каровы на папасе.Чарот.Змоўкла цётка, калі на падворку тонка і высока заржала жарабя, а ў дзвярах паказаўся дзядзька Андрэй — прызнаў з папасу кабыліцу.Вышынскі.
2. Прыпынак у дарозе з мэтай пакарміць коней, падсілкавацца і адпачыць; папаска. А дзень канчаецца тым часам, Пара падумаць пра начлег, Ды дзе спыніцца для папасу?Колас.Праз вёску са сваёй дружынай Баярын гэты ехаў раз, І ля Натальчынай хаціны Ён затрымаўся на папас.Купала.Усе, хто ездзіў ад нас у Мінск, спыняліся на папас і на начлег у карчме.Якімовіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пару́шыцца, ‑шыцца; зак.
1. Перарвацца, спыніцца ў сваёй плыні, звычайным ходзе дзеянняў. Насцярожанае маўчанне ночы парушылася раптам нечаканым раскатам грому.Васілевіч.// Страціць стройнасць, зладжанасць, парадак. Дарога, па якой рухаліся эскадроны, вузкая, лясная, і строй адразу парушыўся.Навуменка.
2. Крануцца, сысці з месца; зрушыцца. [Зося] як абярнулася пры ўваходзе гасцей у хату тварам к дзвярам, так і стаяла, не хочучы парушыцца з месца.Гартны.Мар’янка не парушылася, не аднімала рук ад твару.Колас.//перан. Страціць упэўненасць у чым‑н.; адступіць. [Дулеба] не парушыўся ў сваіх перакананнях, нават пабачыўшы бурлівы вір маніфестантаў на вуліцах Пінска, калі паліцыя баязліва пахавалася.Колас.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
áufhalten*
1.vt
1) затры́мліваць, спыня́ць; арыштава́ць
2) трыма́ць адчы́неным;
die Áugen ~ не закрыва́ць вачэ́й
2.~, sich
1) затры́млівацца;
sich unterwégs ~спыні́цца [затрыма́цца] на шляху́
2) (bei D) затрыма́цца (на чым-н.);
sich im Fréien ~ быць на паве́тры
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
signal
[ˈsɪgnəl]1.
n.
сыгна́л, знак -у m.; паро́ль -ю m.
A red light is a signal of danger — чырво́нае сьвятло́ — сыгна́л небясьпе́кі
2.
v.
1) сыгна́ліць, дава́ць знак
He signaled the car to stop — Ён даў знак машы́не спыні́цца
2) азнача́ць, зна́чыць; абвяшча́ць, паведамля́ць
A bell signals the end of the class period — Звано́к паведамля́е кане́ц ле́кцыі
3.
adj.
сыгналізацы́йны
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
пату́хнуць, ‑ну, ‑неш, ‑не; пр. патух, ‑ла; зак.
1. Перастаць гарэць, свяціць. Агонь у будынку бліснуў яшчэ раз і патух.Чорны.Знікла палоска вячэрняй зары на небасхіле — ці то яна патухла зусім, ці хмаркі закрылі яе.Хадкевіч.// Перастаць дзейнічаць, функцыяніраваць (пра вулкан, домну і пад.).
2.перан. Перастаць блішчаць; стаць цьмяным, бляклым (пра вочы). Дыхаць цяжка, грудзі ўспухлі, Точыць смага, прага піць. Толькі вочы не патухлі — Зіхацяць жаданнем жыць.А. Александровіч.Загадчык аблана пазяхнуў, і вочы яго зноў патухлі і прыплюшчыліся.Шамякін.//перан. Знікнуць, прапасці, спыніцца. Але мая радасць хутка патухла, бо я ўспомніў, што Грыша вельмі скупы і не дачакаешся ад яго ніякай папругі.Капыловіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Haltm -(e)s, -e
1) апо́ра, падтры́мка;
éinen ~ háben (an D) мець падтры́мку (у асобе каго-н.);
den ~ verlíeren* згубі́ць пункт апо́ры; перан. стра́ціць душэўную раўнава́гу
2) прыпы́нак, прыста́нак;
j-m ~ gebíeten* асадзі́ць [спыні́ць] каго́-н.;
~ máchen прыпыні́цца, спыні́цца
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
wave2[weɪv]v.
1. калыха́ць; калыха́цца;
a field of waving corn хва́лістая ні́ва
2. кучара́віцца (пра валасы)
3. маха́ць (рукою, насоўкаю і да т.п.);
wave goodbye at/to smb. маха́ць каму́-н. на развіта́нне
♦
wave a magic hand твары́ць цу́ды
wave along[ˌweɪvəˈlɒŋ]phr. v. пака́зваць накіру́нак руко́ю
wave aside[ˌweɪvəˈsaɪd]phr. v. адма́хвацца (ад каго-н.)
wave away[ˌweɪvəˈweɪ]phr. v. =
wave alongwave down[ˌweɪvˈdaʊn]phr. v. рабі́ць сігна́л спыні́цца (рукою)
wave on[ˌweɪvˈɒn]phr. v. = wave along
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
ко́нчыцца, ‑чуся, ‑чышся, ‑чыцца; зак.
1.(1і2ас.неўжыв.). Прыйсці да канца; скончыцца, закончыцца. Канікулы кончыліся. □ Кончылася лета, астыла сонца, пачалася халодная, дажджлівая восень.Бажко.// Споўніцца, мінуць. Яму кончылася сем гадоў.//Спыніцца, перастаць. Дождж кончыўся так раптоўна, што не верылася.Карпаў.// Поўнасцю страціцца, расходавацца. Газа ў лямпе кончылася. □ Перад касавіцай кончылася ў пограбе бульба, і стары загадаў бабам ачысціць пограб ад бруду.Брыль.// Дасягнуць граніцы сваёй працягласці. Нарэшце лес кончыўся.Колас.Павявае ветрык свежы. Але кончыўся прастор, Пачалася Белавежа, Векавечны цёмны бор.Вітка.
2.(1і2ас.неўжыв.); чым. Прыйсці да пэўнага выніку, завяршыцца чым‑н. Вайна кончылася перамір’ем. Гульня кончылася перамогай.
3.Разм. Памерці ў пакутах. Седас ледзь не кончыўся, аслабеў, змардаваўся.Чорны.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
аці́хнуць, ‑ну, ‑неш, ‑не; пр. аціх, ‑ла; зак.
1.(1і2ас.неўжыв.). Стаць ціхім; замоўкнуць (пра гукі, шум). Нехта праехаў з лёскатам конна па бруку, і потым аціхла зноў усё.Мурашка.Рой яшчэ нейкі час пагудзеў з перапуду, ды і аціх.Якімовіч.
2.перан.(1і2ас.неўжыв.). Аслабець у дзеянні, сіле; спыніцца (пра стыхійныя з’явы). Пад вечар завея аціхла.Колас.
3. Прыйсці ў спакойны стан; супакоіцца. Максім зусім аціх і .. без пілоткі на чорным чубе высока ляжаў галавой.. на падушцы.Брыль.// Замкнуцца ў сабе; прыціхнуць. Асцярожны немец і аціх і вёў сабе гаспадарку так, як яна вялася аканомам.Чорны.Адам нечакана аціх, замаркоціўся, панікла схіліў галаву.Ракітны.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
загада́ць1, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., каму.
1.зінф. Аддаць загад. Прыйшоўшы ў роту, лейтэнант загадаў збірацца да выступлення.Мележ.// Распарадзіцца, наказаць. Чалавек загадаў брыгадзе зараз жа адчапіць паравоз і пускаць яго на бліжэйшы мосцік.Паслядовіч.Настаўніца загадала вывучыць на памяць верш.Шахавец.
2.Разм. Апавясціць (аб сходзе). Загадаць на сход.
загада́ць2, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., што.
1. Прапанаваць загадку або пытанне для разгадка адказу. Загадаць загадку. Загадаць рэбус.
2. і без дап. Задумаўшы што‑н., імкнуцца знайсці адказ, угадаць вынік па картах, па якіх‑н. прыметах. [Бабка Параска] загадала: калі азірнецца [Лабановіч], дык з ім нічога благога не здарыцца ў дарозе, і ён шчасліва вернецца назад.Колас.//Разм. У думках спыніцца на чым‑н., выбраць што‑н. Загадаць лік.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)