чалаве́чы, ‑ая, ‑ае.
1. Які мае адносіны да чалавека (у 1 знач.), належыць яму.
2. Уласцівы, характэрны для чалавека.
3. Гуманны, чалавечны.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Verbum
анлайнавы слоўнікпадцягну́ць, ‑цягну, ‑цягнеш, ‑цягне;
1. Нацягнуць, напяць тужэй.
2. Цягнучы, наблізіць да каго‑, чаго‑н.
3. Сабраць, сканцэнтраваць дзе‑н., перамясціць бліжэй да каго‑, чаго‑н. (вайсковыя сілы, часці).
4.
5. і
6.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
БАЛА́ДА (
1) у фальклоры раманскіх, германскіх, англа-сакскіх, скандынаўскіх народаў напачатку
2) Паняцце, якое ў розных краінах выкарыстоўваюць для абазначэння разнастайных па змесце, часе ўзнікнення, формах існавання відаў і з’яў
У славянскім,
3)
4)
5)
Публ.:
Балады.
Беларуская балада.
Літ.:
Салавей Л.М. Беларуская народная балада.
Мухаринская Л.С., Якименко Т.С. К изучению музыкальной типологии народных баллад // Памяти К.Квитки, 1880—1953: Сб.
Народные баллады.
European Folk Ballads: Edited by Erich Seemann, Dag Strömbäck, Bengt R.Jonsson. Copenhagen, 1967 (European folklore series. Vol. 2);
Kumer Zmaga. Vsebinski tipi slovenskih pripovednih pesmi. Ljubljana, 1974.
Т.С.Якіменка (фальклор,
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ступі́ць 1, ступлю, ступіш, ступіць;
1. Зрабіць крок.
2. Паставіць нагу куды‑н., наступіць на каго‑, што‑н.
3. Увайсці куды‑н.
•••
ступі́ць 2, ступлю, ступіш, ступіць;
Зрабіць тупым, затупіць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
сці́снуць, ‑ну, ‑неш, ‑не;
1. Ціскам зменшыць аб’ём чаго‑н.; згусціць.
2. Здушыць.
3. Моцна, шчыльна абхапіць каго‑, што‑н.
4. Здушыць, сцясніць (горла, грудзі).
5. Шчыльна злучыць (губы, зубы, пальцы і пад.).
6. Схапіць, працяць (марозам, холадам).
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
сцяна́, ‑ы́;
1. Вертыкальная частка будынка, якая служыць для падтрымкі перакрыццяў і для падзелу памяшкання на часткі.
2. Высокая агароджа з каменя, цэглы і пад.
3.
4.
5.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
сысці́ся, сыдуся, сыдзешся, сыдзецца;
1. Ідучы з розных бакоў, сустрэцца, сутыкнуцца з кім‑н.
2. Прыйсці з розных бакоў у адно месца; сабрацца — пра ўсіх, многіх.
3. Сустрэцца для паядынку, спаборніцтва, бітвы.
4. Уступіць у блізкія, сяброўскія адносіны; пасябраваць.
5.
6.
7.
8.
9.
10. Наблізіцца адзін да аднаго, даткнуцца, дакрануцца.
11. Прымкнуўшы шчыльна адно да аднаго, злучыцца.
12. Аказацца, сканцэнтравацца ў адным месцы.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
хало́дны, ‑ая, ‑ае.
1. З нізкай або адносна нізкай тэмпературай.
2. Які страціў цеплыню, астыў.
3. Які дрэнна ахоўвае ад холаду, не трымае цяпла.
4. Які не ацяпляецца, не абаграваецца.
5.
6.
7. Які ажыццяўляецца пры нізкіх тэмпературах, без награвання.
8.
9.
10.
11.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
чуць 1, чу́ю, чу́еш, чу́е;
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
•••
чуць 2,
1.
2.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
шуга́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае;
1. Гарэць яркім полымем з успышкамі агню.
2. Выпраменьваць яркае святло, свяціцца яркім няроўным святлом; палымнець.
3. Хутка, з вялікай сілай узлятаць угору (пра полымя, дым, іскры і пад.).
4. Прыліваць да твару (пра кроў).
5. Моцна, парывіста дзьмуць; урывацца куды‑н. (пра вецер, туман, пару і пад.).
6. Калыхацца, хвалявацца, біць, шумець і пад. (пра мора, хвалі).
7.
8. Хутка, рэзка падымацца ўгору; узлятаць.
9.
10. Узмахваць (звычайна крыламі).
11. Развявацца, лунаць, рэяць, трапятаць.
12. Добра расці, хутка развівацца; буяць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)