прыўна́джваць
‘прынаджваць, прывабліваць каго-небудзь, што-небудзь’
дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
прыўна́джваю |
прыўна́джваем |
| 2-я ас. |
прыўна́джваеш |
прыўна́джваеце |
| 3-я ас. |
прыўна́джвае |
прыўна́джваюць |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
прыўна́джваў |
прыўна́джвалі |
| ж. |
прыўна́джвала |
| н. |
прыўна́джвала |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
прыўна́джвай |
прыўна́джвайце |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| цяп. час |
прыўна́джваючы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
нажыўля́ць
‘прынаджваць што-небудзь (нажыўляць вуду) і ў пераносным значэнні (нажыўляць вобразы, уражанні і пад.)’
дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
нажыўля́ю |
нажыўля́ем |
| 2-я ас. |
нажыўля́еш |
нажыўля́еце |
| 3-я ас. |
нажыўля́е |
нажыўля́юць |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
нажыўля́ў |
нажыўля́лі |
| ж. |
нажыўля́ла |
| н. |
нажыўля́ла |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
нажыўля́й |
нажыўля́йце |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| цяп. час |
нажыўля́ючы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
Лі́віць ’прынаджваць’ (Др.-Падб.). Да лібіць < лібіла (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
прына́джвацца несов.
1. охот., рыб. идти́ на прима́нку;
2. страд. прива́живаться, прима́ниваться; прика́рмливаться; привлека́ться; см. прына́джваць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
на́дзіць, наджу, надзіш, надзіць; незак., каго.
1. Прынаджваць чым‑н. каго‑н. Надзіць рыбу на гарох.
2. перан. Разм. Вабіць да сябе, прыцягваць. Няхай жа заўжды яно [мора] сніцца, Заўжды на раздолле заве, Прывольнымі далямі надзіць, Далёкаю лёгкай смугой. Зарыцкі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прика́рмливать несов.
1. (приручать — о животных) прыруча́ць, прыко́рмліваць; (приманивать) прына́джваць;
2. (кормить в дополнение к чему-л.) прыко́рмліваць, падко́рмліваць;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Прыва́да ’тое, чым прынаджваюць птушак, рыб, жывёл; тое, што прыцягвае, прываблівае’ (Нік. Очерки). Субстантыў ад прыва́дзіць ’прынаджваць птушак, рыб, жывёл; прыцягваць, прывабліваць’, параўн. прыва́діть ’прывучыць’ (Растарг.), якое ад ва́дзіць 2 (гл.), аналагічныя укр. пріва́да ’прынада’, рус. дыял. прива́да ’звычка, патуранне; цяга, прыхільнасць’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
На́дзіць ’вабіць, прыцягваць надзеяй’ (Нас.), ’прыманьваць, прынаджваць’ (Сцяшк.), надзіцца ’захапляцца надзеяй’, ’падкрадвацца’, ’набываць звычку’ (Нас.), ’спадзявацца, чакаць’ (ТС), укр. надити ’прыцягваць, прыманьваць’, ’лавіць рыбу вудай’, надитися ’прываблівацца’, польск. дыял. nadzić ’прыманьваць, прывабліваць’, магчыма, сюды ж чэш. nadíti se ’спадзявацца, чакаць’, якое, паводле Махэка, з *na‑dejati sę (Махэк₂, 118), гл. надзея.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Лі́біла, ліпела ’прынада для лоўлі ракаў’ (Нас.), ’прыстасаванне для прынаджвання ракаў’ (бых., Рам. 8) маг. лібінне ’тс’ (Дэмб.), лібіць ’лавіць ракаў на прынаду, прынаджваць’ (Нас., Гарэц., Інстр. 2). Укр. лібёць ’палка з прыманкай на ракаў’. Да любівы (гл.), якое пад уплывам народнай этымалогіі ўзиікла з *лібівы ’нятлусты’ (аб мясе). Іменна такім мясам прынаджвалі ракаў (Трубачоў-Фасмер, 2, 493). Утворана ад lib‑ і суф. ‑dlo.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
вабіць, прывабліваць, надзіць, прынаджваць; клікаць, цягнуць, прыцягваць, прывязваць, гарнуць, падкупляць (перан.)
Слоўнік сінонімаў і блізказначных слоў, 2-е выданне (М. Клышка, правапіс да 2008 г.)