Уладаўскія 752 палепшаныя (сорт буракоў) 2/472

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

пале́пшаны

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. пале́пшаны пале́пшаная пале́пшанае пале́пшаныя
Р. пале́пшанага пале́пшанай
пале́пшанае
пале́пшанага пале́пшаных
Д. пале́пшанаму пале́пшанай пале́пшанаму пале́пшаным
В. пале́пшаны (неадуш.)
пале́пшанага (адуш.)
пале́пшаную пале́пшанае пале́пшаныя (неадуш.)
пале́пшаных (адуш.)
Т. пале́пшаным пале́пшанай
пале́пшанаю
пале́пшаным пале́пшанымі
М. пале́пшаным пале́пшанай пале́пшаным пале́пшаных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

пале́пшаны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. пале́пшаны пале́пшаная пале́пшанае пале́пшаныя
Р. пале́пшанага пале́пшанай
пале́пшанае
пале́пшанага пале́пшаных
Д. пале́пшанаму пале́пшанай пале́пшанаму пале́пшаным
В. пале́пшаны (неадуш.)
пале́пшанага (адуш.)
пале́пшаную пале́пшанае пале́пшаныя (неадуш.)
пале́пшаных (адуш.)
Т. пале́пшаным пале́пшанай
пале́пшанаю
пале́пшаным пале́пшанымі
М. пале́пшаным пале́пшанай пале́пшаным пале́пшаных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

пале́пшаны

дзеепрыметнік, залежны стан, прошлы час, закончанае трыванне

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. пале́пшаны пале́пшаная пале́пшанае пале́пшаныя
Р. пале́пшанага пале́пшанай
пале́пшанае
пале́пшанага пале́пшаных
Д. пале́пшанаму пале́пшанай пале́пшанаму пале́пшаным
В. пале́пшаны (неадуш.)
пале́пшанага (адуш.)
пале́пшаную пале́пшанае пале́пшаныя (неадуш.)
пале́пшаных (адуш.)
Т. пале́пшаным пале́пшанай
пале́пшанаю
пале́пшаным пале́пшанымі
М. пале́пшаным пале́пшанай пале́пшаным пале́пшаных

Кароткая форма: пале́пшана.

Крыніцы: dzsl2007, krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

ЛУГАВО́ДСТВА,

1) галіна раслінаводства, якая займаецца вытв-сцю зялёных кармоў, сена, сенажу, сіласу і травяной мукі, паляпшэннем прыродных і стварэннем штучных сенажацей і пашы для жывёлагадоўлі; састаўная ч. кормавытворчасці. Асн. задача Л. — паляпшэнне натуральнага і сеянага травастою, што звычайна прадугледжвае поўнае знішчэнне дзярніны ў працэсе ўзворвання, унясенне ўгнаенняў, сяўбу шматгадовых траў. На Беларусі лугі даюць прыкладна ​1/3 усіх кармоў для жывёлагадоўлі. 3 агульнай плошчы сельгасугоддзяў 9,3 млн. га (1998) сенажаці займаюць 1,3 млн. га (14%), паша — 1,7 млн. га (18,3%), з іх палепшаныя адпаведна 1 і 1,2 млн. га. Найб. плошчы лугоў на Пн і Пд рэспублікі. У 20 ст. на Беларусі праведзены вял. работы па паляпшэнні натуральных лугоў і асваенні новых зямель. Найб. плошчы новых зямель асвоены ў Бел. Палессі, дзе асушаныя плошчы з мелкім заляганнем торфу пераважна выкарыстоўваюцца як сенажаці і пашы. На пач. 1998 у рэспубліцы на асушаных землях 814,5 тыс. га сенажацяў і 780,5 тыс. га пашы. Палепшаныя і культурныя (сеяныя) сенажаці і паша высокапрадукцыйныя, могуць даваць 7—8 т/га сена. Важнай задачай Л. з’яўляецца асваенне сенажацезваротаў — папераменнае выкарыстанне адной і той жа лугавой плошчы пад сенажаць і пашу, падтрыманне іх высокапрадукцыйнага стану. Л. развіта ў краінах, дзе лугі адыгрываюць значную ролю ў вытв-сці кармоў, найб. у ЗША, Расіі, Канадзе, Аўстраліі, Аргенціне, Новай Зеландыі, Вялікабрытаніі, Германіі.

2) Навука, якая распрацоўвае тэарэт. асновы і практычныя спосабы павышэння прадукцыйнасці прыродных і стварэння сеяных (культурных) сенажацей і пашы, спосабы рацыянальнага іх выкарыстання. Звязана з раслінаводствам, аграхіміяй, глебазнаўствам, меліярацыяй, земляробствам і інш. На Беларусі развіваецца пераважна ў Бел. НДІ меліярацыі і лугаводства, у Бел. НДІ земляробства і кормавытворчасці.

Н.​І.​Жураўская.

т. 9, с. 356

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)