хо́д
‘перамяшчэнне рухомай часткі механізма, велічыня перамяшчэння; змяненне ў сюжэце мастацкага твора; магчымасць дасягнення чаго-н.’
назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне
|
адз. |
мн. |
| Н. |
хо́д |
хо́ды |
| Р. |
хо́ду |
хо́даў |
| Д. |
хо́ду |
хо́дам |
| В. |
хо́д |
хо́ды |
| Т. |
хо́дам |
хо́дамі |
| М. |
хо́дзе |
хо́дах |
Крыніцы:
krapivabr2012,
nazounik2008,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
чарпну́ць
‘зачарпнуць, чарпануць каго-небудзь, што-небудзь, чаго-небудзь’
дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
чарпну́ |
чарпнё́м |
| 2-я ас. |
чарпне́ш |
чарпняце́ |
| 3-я ас. |
чарпне́ |
чарпну́ць |
| Прошлы час |
| м. |
чарпну́ў |
чарпну́лі |
| ж. |
чарпну́ла |
| н. |
чарпну́ла |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
чарпну́ўшы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
нязда́тны (да чаго) неспосо́бный (к чему)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
АНТЫПА́ТЫЯ (грэч. antipatheia),
пачуццё непрыязнасці, непрыхільнасці да каго-н. або чаго-н.; процілеглае — сімпатыя.
т. 1, с. 399
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
МЕТАМАРФО́ЗА,
1) ператварэнне, пераўтварэнне, перабудова каго- ці чаго-небудзь.
2) У біялогіі — гл. Метамарфоз.
т. 10, с. 308
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
цэнтр,
сярэдзіна чаго-небудзь; буйны населены пункт; месца сканцэнтравання; дэталь у выглядзе стальнога корпуса.
т. 17, с. 165
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
нажвя́каць
‘нажаваць чаго-небудзь’
дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
нажвя́каю |
нажвя́каем |
| 2-я ас. |
нажвя́каеш |
нажвя́каеце |
| 3-я ас. |
нажвя́кае |
нажвя́каюць |
| Прошлы час |
| м. |
нажвя́каў |
нажвя́калі |
| ж. |
нажвя́кала |
| н. |
нажвя́кала |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
нажвя́кай |
нажвя́кайце |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
нажвя́каўшы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
накле́нчыць
‘выпрасіць чаго-небудзь’
дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
накле́нчу |
накле́нчым |
| 2-я ас. |
накле́нчыш |
накле́нчыце |
| 3-я ас. |
накле́нчыць |
накле́нчаць |
| Прошлы час |
| м. |
накле́нчыў |
накле́нчылі |
| ж. |
накле́нчыла |
| н. |
накле́нчыла |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
накле́нчы |
накле́нчыце |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
накле́нчыўшы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
крайII предлог с род., уст., прост. край (чаго), каля́ (чаго), по́бач (з чым).
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
неравн́́о част., разг., переводится выражением чаго́ до́брага;
неравн́́о ещё заболе́ешь чаго́ до́брага яшчэ́ захварэ́еш.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)