ці,
1.
2.
3. Уваходзіць у склад паўторнага пералічальна-размеркавальнага злучніка «ці то..., ці то». Тое, што і то 1 (у 2 знач.).
4.
5.
6.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Verbum
анлайнавы слоўніктрыма́ць
1.
2. (поддерживать, быть опорой) держа́ть, нести́;
○ т. банк — держа́ть банк;
◊ т. язы́к за зуба́мі (на пры́вязі) — держа́ть язы́к за зуба́ми (на при́вязи);
т. ву́ха во́стра — держа́ть у́хо востро́;
т. у по́лі зро́ку — держа́ть в по́ле зре́ния;
т. галаву́ высо́ка — держа́ть го́лову высоко́;
т. сло́ва — держа́ть сло́во;
т. у абцуга́х — держа́ть в тиска́х;
т. у ра́мках (шо́рах) — держа́ть в ра́мках;
т. у чо́рным це́ле — держа́ть в чёрном те́ле;
т. фасо́н — держа́ть фасо́н;
т. сябе́ — держа́ть (вести́) себя́;
т. сябе́ ў рука́х — держа́ть себя́ в рука́х;
т. у рука́х — (каго) держа́ть в рука́х (кого);
т. руку́ — (чыю) держа́ть ру́ку (чью);
т. нос на ве́тры — держа́ть нос по́ ветру;
т. по́рах сухі́м — держа́ть по́рох сухи́м;
т. у во́жыкавых рукаві́цах — (каго) держа́ть в ежо́вых рукави́цах (кого);
т. на адле́гласці — (каго) держа́ть на расстоя́нии (кого);
т. ула́ду — быть у вла́сти;
т. у галаве́ — держа́ть в уме́;
т. хвост пістале́там — держа́ть хвост пистоле́том;
т. ка́мень за па́зухай — держа́ть ка́мень за па́зухой;
т. ма́рку — держа́ть ма́рку;
т. пад шкляны́м каўпако́м — держа́ть под стекля́нным колпако́м;
т. у кі́пцях — держа́ть в когтя́х;
т. курс — держа́ть курс;
т. ле́йцы ў рука́х — держа́ть во́жжи в рука́х;
т. высо́ка сцяг — держа́ть высоко́ зна́мя
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
за,
I. з
1. Па той бок, па-за, ззаду каго-, чаго
2. Каля, вакол чаго
3. Абазначае накіраванасць дзеяння на асобу ці прадмет.
4. Абазначае адносіны, звязаныя з замужжам.
5. Па прычыне чаго
II. з
1. Указвае на асобу або прадмет, які ахоплівае, да якога дакранаюцца пры накіраванні на яго руху.
2. Звыш якой
3.
4. Указвае на адлегласць, у межах якой што
5. Да якой
6. На працягу якога
7. Замест каго
8.
9. У абмен на што
10. Дзеля, у імя, у карысць каго-, чаго
III. з
1. Непасрэдна пасля, адно ўслед за другім.
2. У час чаго
3. Абазначае асобу, з’яву
4. З мэтай атрымаць, здабыць, дасягнуць.
5. Указвае на асобу або прадмет, ад якіх залежыць што
6. Указвае на знешнюю адзнаку чаго
2.
IV.
1. у
2. у
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ПАЎНО́ЧНАЯ ВАЙНА́ 1700—21,
вайна кааліцыі
Літ.:
Тарле Е.В. Северная война и шведское нашествие на Россию.
Шутой В.Е. Северная война (1700—1721
Корх А.С. Петр I: Северная война 1700—1721: [Альбом]. [М.], 1990.
У.І.Пашкевіч.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
працава́ць, ‑цую, ‑цуеш, ‑цуе;
1. Займацца якой‑н. працай.
2.
3.
4.
5. Знаходзіцца ў дзеянні, дзейнічаць (пра механізмы, агрэгаты і пад.).
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
свяці́ць 1, свячу, свеціш, свеціць;
1. Выпраменьваць святло ў прастору.
2. Ззяць, адбіваючы святло, прамені.
3.
4. Траціць здольнасць бачыць; слепнуць (пра вочы).
5.
•••
свяці́ць 2, свячу, свеціш, свеціць;
Выконваць над кім‑, чым‑н. царкоўны абрад асвячэння; асвячаць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
скупы́, ‑ая, ‑ое.
1. Празмерна, да прагнасці ашчадны (пра чалавека).
2.
3.
4.
5.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
схава́цца, ‑аюся, ‑аешся, ‑аецца;
1. Замаскіравацца дзе‑н. так, каб нельга было знайсці, убачыць.
2. Аддаліўшыся, перамясціўшыся, перастаць быць бачным; знікнуць з поля зроку.
3. Ратуючыся ад праследавання, небяспекі, знайсці сховы.
4. Засцерагчы сябе ад чаго‑н. (страляніны, непагоды і пад.).
5.
6. Змясціцца дзе‑н., у чым‑н. вялікім.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
адкры́ць, ‑крыю, ‑крыеш, ‑крые;
1. Тое, што і адчыніць.
2. Даць шырокія магчымасці для развіцця чаго‑н.
3. Арганізаваць, стварыць што‑н. і абвясціць пра пачатак дзейнасці яго.
4. Паслужыць пачаткам чаго‑н.; пачаць што‑н.
5. Абвясціць пра пачатак пасяджэння, вечара і пад.
6. Заўважыць, знайсці ў выніку экспедыцыі або навуковага даследавання нешта зусім новае або даўно забытае.
7. Зрабіць вядомым тое, што доўгі час скрывалася, утойвалася, было невядомым; раскрыць.
8. Заўважыць у кім‑, чым‑н. невядомыя да гэтага здольнасці, якасці.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
зямля́ 1, ‑і;
1. Трэцяя ад Сонца планета, якая верціцца вакол Сонца і вакол сваёй восі (
2. Суша (у адрозненне ад воднай прасторы).
3. Верхні слой кары нашай планеты; глеба, грунт.
4. Паверхня, плоскасць, на якой мы стаім, па якой рухаемся.
5. Тэрыторыя, якая знаходзіцца ў чыім‑н. уладанні, карыстанні; глеба, якая апрацоўваецца і выкарыстоўваецца ў сельскагаспадарчых мэтах.
6. Краіна, дзяржава.
•••
зямля́ 2, ‑і,
Даўнейшая назва літары «з».
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)