каці́цца 1, качу́ся, ко́цішся, ко́ціцца;
1. Верцячыся, рухацца ў адным напрамку (пра што‑н. круглае, шарападобнае).
2. Ехаць, пасоўвацца (пра сродкі перамяшчэння на колах).
3. Цячы, струменіцца (пра ваду і пад.).
4. Плаўна рухацца па небасхіле.
5.
каці́цца 2, ко́ціцца;
Нараджаць дзіцянят (пра авечку, казу і некаторых іншых жывёл).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
паплы́сці і паплы́ць, ‑плыву, ‑плывеш, ‑плыве; ‑плывём, ‑плывяце;
1. Пачаць перамяшчацца па паверхні вады або ў вадзе ў пэўным напрамку.
2.
3.
4. Пайсці плаўнай паходкай.
5. Пачаць растоплівацца, расплывацца.
6.
7.
паплы́ць,
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
зайсці́, зайду, зойдзеш, зойдзе;
1. Прыйсці куды‑н., да каго‑н. ненадоўга, пабыць дзе‑н. мімаходам.
2. Ідучы, апынуцца далёка або не там, дзе трэба.
3. Ідучы, дасягнуць патрэбнага месца.
4. Падысці не прама, а збоку, у абход.
5. Ідучы, завярнуць за што‑н., апынуцца за чым‑н.
6. Апусціцца за гарызонт (пра нябесныя свяцілы).
7. Узнікнуць, пачацца (пра размову, гутарку).
8.
9.
10.
11. Налажыцца адно на другое.
12. Падысці, змясціцца.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
трэ́ба 1,
1.
2.
3.
4.
•••
трэ́ба 2, ‑ы,
1. Даўней — ахвярапрынашэнне.
2. Рэлігійны абрад (хрысціны, вянчанне, паніхіда і пад.), які выконваецца свяшчэннікам па просьбе веруючых.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ці,
1.
2.
3. Уваходзіць у склад паўторнага пералічальна-размеркавальнага злучніка «ці то..., ці то». Тое, што і то 1 (у 2 знач.).
4.
5.
6.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
трыма́ць
1.
2. (поддерживать, быть опорой) держа́ть, нести́;
○ т. банк — держа́ть банк;
◊ т. язы́к за зуба́мі (на пры́вязі) — держа́ть язы́к за зуба́ми (на при́вязи);
т. ву́ха во́стра — держа́ть у́хо востро́;
т. у по́лі зро́ку — держа́ть в по́ле зре́ния;
т. галаву́ высо́ка — держа́ть го́лову высоко́;
т. сло́ва — держа́ть сло́во;
т. у абцуга́х — держа́ть в тиска́х;
т. у ра́мках (шо́рах) — держа́ть в ра́мках;
т. у чо́рным це́ле — держа́ть в чёрном те́ле;
т. фасо́н — держа́ть фасо́н;
т. сябе́ — держа́ть (вести́) себя́;
т. сябе́ ў рука́х — держа́ть себя́ в рука́х;
т. у рука́х — (каго) держа́ть в рука́х (кого);
т. руку́ — (чыю) держа́ть ру́ку (чью);
т. нос на ве́тры — держа́ть нос по́ ветру;
т. по́рах сухі́м — держа́ть по́рох сухи́м;
т. у во́жыкавых рукаві́цах — (каго) держа́ть в ежо́вых рукави́цах (кого);
т. на адле́гласці — (каго) держа́ть на расстоя́нии (кого);
т. ула́ду — быть у вла́сти;
т. у галаве́ — держа́ть в уме́;
т. хвост пістале́там — держа́ть хвост пистоле́том;
т. ка́мень за па́зухай — держа́ть ка́мень за па́зухой;
т. ма́рку — держа́ть ма́рку;
т. пад шкляны́м каўпако́м — держа́ть под стекля́нным колпако́м;
т. у кі́пцях — держа́ть в когтя́х;
т. курс — держа́ть курс;
т. ле́йцы ў рука́х — держа́ть во́жжи в рука́х;
т. высо́ка сцяг — держа́ть высоко́ зна́мя
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
за,
I. з
1. Па той бок, па-за, ззаду каго-, чаго
2. Каля, вакол чаго
3. Абазначае накіраванасць дзеяння на асобу ці прадмет.
4. Абазначае адносіны, звязаныя з замужжам.
5. Па прычыне чаго
II. з
1. Указвае на асобу або прадмет, які ахоплівае, да якога дакранаюцца пры накіраванні на яго руху.
2. Звыш якой
3.
4. Указвае на адлегласць, у межах якой што
5. Да якой
6. На працягу якога
7. Замест каго
8.
9. У абмен на што
10. Дзеля, у імя, у карысць каго-, чаго
III. з
1. Непасрэдна пасля, адно ўслед за другім.
2. У час чаго
3. Абазначае асобу, з’яву
4. З мэтай атрымаць, здабыць, дасягнуць.
5. Указвае на асобу або прадмет, ад якіх залежыць што
6. Указвае на знешнюю адзнаку чаго
2.
IV.
1. у
2. у
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
КАЎКА́З (паходжанне слова, магчыма, звязана з хецкім «каз-каз» — назва народа, які жыў на
тэрыторыя паміж Чорным, Азоўскім і Каспійскім морамі ад Кума-Маныцкай упадзіны да
А.М.Матузка.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
працава́ць, ‑цую, ‑цуеш, ‑цуе;
1. Займацца якой‑н. працай.
2.
3.
4.
5. Знаходзіцца ў дзеянні, дзейнічаць (пра механізмы, агрэгаты і пад.).
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
свяці́ць 1, свячу, свеціш, свеціць;
1. Выпраменьваць святло ў прастору.
2. Ззяць, адбіваючы святло, прамені.
3.
4. Траціць здольнасць бачыць; слепнуць (пра вочы).
5.
•••
свяці́ць 2, свячу, свеціш, свеціць;
Выконваць над кім‑, чым‑н. царкоўны абрад асвячэння; асвячаць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)