Такро́к ’летась’ (навагр., Жыв. сл.; Нар. словатв., Скарбы; карэліц., Янк. Мат.; Сцяшк.; шчуч., З нар. сл.; Сл. ПЗБ; вілен., гродз., ЛА, 2), такрі́к ’тс’ (брэсц., ЛА, 2), такру́к ’летась’ (лях., ЛА, 2; Сл. ПЗБ), ст.-бел. такрок ’у мінулым годзе’ (1579 г.), такрочны ’леташні’, сюды ж такро́чны ’леташні, мінулагодні’ (Скарбы, Сцяшк.), такро́чны, такро́чні, такро́шні ’мінулагодні’ (Сл. ПЗБ), такро́шні гот ’летась’ (навагр., ЛА, 2), такрі́чнэ лі́то ’тс’ (кам., ЛА, 2), такро́чні цялю́к ’цяля-перазімак’ (воран., ЛА, 1). Запазычана з польск. tak rok ’год таму, летась’, tak roczny ’мінулагодні, леташні’, навагодняе пажаданне na tak rok! ’каб так за год дачакацца’ (Варш. сл.), у спалучэнні з іншымі назоўнікамі: tak miesiąc ’месяц таму’, параўн. таксама чэш. мар. tak rok ’год таму’. Гл. так, рок1, параўн. тарок (гл.). Пацюпа (Станкевіч, Язык, 1164) на падставе выразу тот рок (Баркулабаўскі летапіс) лічыць самастойным утварэннем, што сумніўна. Параўн., аднак, такро́к ’штогод’: то ж ён такрок прыезджаў к матцы (Мат. Гом.), калі гэта не памылковая семантызацыя, то яго можна разглядаць як незалежнае ўтварэнне ці другаснае пераасэнсаванне запазычання.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

nkommen*

1. vi (s)

1) прыязджа́ць, прыхо́дзіць, прыбыва́ць (куды-н. – in D)

2) (auf A) зале́жаць (ад каго-н., чаго-н.), вызнача́цца (кім-н., чым-н.)

3) атрыма́ць ме́сца;

er ist als rbeiter ngekommen ён уладкава́ўся рабо́чым

4):

es kommt drauf an… у залежнасці ад абста́він, гэ́та зале́жыць ад…

2. vt апано́ўваць;

die Furcht kam ihm an ім авало́даў страх

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Blut n -es

1) кро́ў;

das ~ strömt zum Hrzen сэ́рца абліва́ецца крывёю;

das liegt [steckt] ihm im ~ гэ́та ў яго́ ў крыві́;

bis aufs ~ kämpfen бязлі́тасна змага́цца

2) кроў, паро́да, пахо́джанне;

die Bnde des ~es ву́зы крыві́ [радства́ сваяцтва́];

~ vom ~ und Fleisch vom Flische кроў ад крыві́ і плоць ад пло́ці;

er hat dckes ~ у яго́ ця́жкі хара́ктар;

kltes ~ bewhren спако́йна трыма́цца

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

gerde

1. a

1) про́сты, прамы́

2) адкры́ты, шчы́ры

3) матэм. цо́тны

2. adv якра́з, про́ста, ро́ўна;

da fällt mir ~ ein дарэ́чы сказа́ць;

nun ~ nicht! дык не (ж)!;

das wllte ich ~ sgen менаві́та гэ́та я і хаце́ў сказа́ць;

~ hlten* трыма́ць пра́ма [стро́ма, вертыка́льна];

sich ~ hlten* трыма́цца [стая́ць] пра́ма;

~ lgen кла́сці пра́ма, папраўля́ць; прыво́дзіць у пара́дак;

~ mchen выпро́стваць; выраўно́ўваць; перан., разм. уладко́ўваць;

~ sthen* стая́ць смі́рна

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

gluben

1. vt ве́рыць, меркава́ць, ду́маць;

man sllte ~… здава́лася б…;

sich scher ~ лічы́ць сябе́ ў бяспе́цы

2. vi (an a) ве́рыць (у каго-н., у што-н.);

das glube ich schon мярку́ю, што гэ́та так;

j-m ~ ве́рыць каму́-н.;

er glaubt fest darn ён упэўнены ў гэ́тым;

er muss [soll] darn ~ разм. яму́ пры́йдзецца з гэ́тым (пры)міры́цца; яму́ кане́ц, яго́ пе́сня спе́та

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

huen*

(impf hieb і hute)

1. vi сячы́, нано́сіць уда́р

2. vt

1) сячы́, прасяка́ць, высяка́ць

2) горн. высяка́ць

3) касі́ць (траву)

4) разм. біць, адлупцава́ць;

j-n krumm und lahm ~ збі́ць каго́-н. на го́ркі я́блык [да паўсме́рці];

j-n zu Bden ~ збіць каго́-н. з ног

3. ~, sich бі́цца;

das ist wder gehuen noch gestchen гэ́та ні то́е, ні сёе

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Höhe f -, -n

1) вышыня́, узро́вень

2) верх, мяжа́

3) паме́р;

in der ~ von у паме́ры, на су́му;

in die ~ fhren* уско́кваць;

auf glicher ~ mit (D) на адны́м узро́ўні з чым-н.;

auf der ~ sein адчува́ць сябе́ до́бра;

auf die erfrderliche ~ brngen* падня́ць на нале́жны ўзро́вень;

das ist ber die ~! гэ́та ўжо́ зана́дта!;

auf der ~ des Lbens у ро́сквіце гадо́ў

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Mensch m -en, -en

1) чалаве́к, асо́ба; чалаве́чы род, лю́дзі;

vele ~en мно́га людзе́й;

jder ~ любы́о́жны] чалаве́к;

ein ~ von Formt незвыча́йная [выда́тная] асо́ба;

~en gten Wllens лю́дзі до́брай во́лі;

ein nfertiger ~ няста́лы чалаве́к

2) разм. у звароце ~! чалаве́ча!, бра́це!;

~, was machst du (da)? ты, што ты там ро́біш?;

~, was soll das? паслу́хай, што (гэ́та) зна́чыць?;

nter die ~en kmmen* быць [знахо́дзіцца] у грама́дстве [сяро́д людзе́й]

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

rchtig

1. a

1) слу́шны, пра́вільны, дакла́дны, сапра́ўдны;

ein ~er Zitpunkt зру́чны мо́мант;;

du hast das Rchtige getrffen ты папа́ў у кро́пку

2) сапра́ўдны;

er ist ein ~er Sprtler ён сапра́ўдны спартсме́н

3) адпаве́дны, сапра́ўдны, справядлі́вы (пра цану і г.д.)

2. adv пра́вільна; на са́май спра́ве;

ganz ~ зусі́м [ца́лкам] пра́вільна;;

es war ~ nett гэ́та было́ ве́льмі мі́ла [прые́мна];;

~ mchen разм. апла́чваць (рахунак);;

~ stllen папраўля́ць, удакладня́ць

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Salz n -es, -e

1) соль;

~ in die Sppe tun* пасалі́ць суп

2) соль, дасці́пны вы́раз;

ine Rde hne ~ und Schmalz шэ́рая [ну́дная] прамо́ва;

bei j-m (noch) inen Schnken im ~ (legen) hben разм. мець свой раху́нак з кім-н.;

das ist für ihn ~ auf die Wnde гэ́та яму́ як соль на ра́ну [як хрэн у во́чы];

er liegt tüchtig im ~ разм. ён тра́піў у бяду́ [у нялёгкае стано́вішча]

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)