стол, стала,
1. Прадмет мэблі ў выглядзе шырокай гарызантальнай дошкі на высокіх падпорах (ножках), часам з шуфлядамі, тумбачкамі, на які кладуць, ставяць што‑н.
2. У выразах, якія абазначаюць: прыём ежы, яда.
3. Страва, ежа; тое, што гатуюць, падаюць для яды.
4.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
уда́р, ‑у,
1. Моцны рэзкі штуршок, сутыкненне з чым‑н. у час руху.
2. Імклівы напад, атака.
3.
4. Цяжкая хвароба, кровазліццё ў мозг; апаплексія.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
узо́р, ‑у,
1. Малюнак, у якім спалучаюцца ў поўным парадку лініі, колеры, фігуры і пад.
2. Паказальны або пробны экземпляр якога‑н. вырабу, прадмета і пад.
3. Паказальны прыклад чаго‑н. (якіх‑н. якасцей, дзеянняў і пад.).
4. Форма, від якога‑н. прадмета.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
умо́ва, ‑ы,
1. Пісьмовая або вусная згода, дамоўленасць.
2. Афіцыйны дакумент.
3.
4.
5.
6. Прадпасылка, ад якой залежыць існаванне, ажыццяўленне чаго‑н.
7.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
шчы́льны, ‑ая, ‑ае.
1. Такі, у якім цесна злучаны састаўныя часцінкі; які змяшчае вялікую колькасць рэчыва ў малым аб’ёме.
2. Які складаецца з блізка размешчаных адзін ля другога асоб, прадметаў, частак; часты.
3. Які мае мала прасторы, з абмежаванай прасторай; цесны.
4.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ду́мка
1.
2.
○ грама́дская д. — обще́ственное мне́ние;
◊ трыма́цца ~кі — приде́рживаться мне́ния (взгля́да);
наво́дзіць на ~ку — наводи́ть на мысль;
прыйсці́ да ~кі — прийти́ к мы́сли;
у ~ках не было́ — в мы́слях не́ было;
асве́чаная д. — просвещённое мне́ние;
з ду́мак не выхо́дзіць — из мы́слей (головы́) не выхо́дит;
без за́дняй ~кі — без за́дней мы́сли;
не дапуска́ць ~кі — не допуска́ть мы́сли;
прыйсці́ на ~ку — прийти́ в го́лову; взбрести́ на ум;
на маю́ ~ку — на мой взгляд; по моему́ мне́нию;
збіра́цца з ~камі — собира́ться с мы́слями;
падхапі́ць ~ку — подхвати́ть мысль;
ухапі́цца за ~ку — ухвати́ться за мысль;
лаві́ць сябе́ на ду́мцы — лови́ть себя́ на мы́сли;
паглы́біцца ў ду́мкі — погрузи́ться в мы́сли;
сабра́цца з ~камі — собра́ться с мы́слями;
прыміры́цца з ~кай — примири́ться с мы́слью
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ход
1.
2.
3.
○ по́ўны х.! — по́лный ход!;
хады́ су́вязі — ходы́ сообще́ния;
◊ на хаду́ — на ходу́;
ве́даць усе́ хады́ і вы́хады — знать все ходы́ и вы́ходы;
даць х. спра́ве — дать ход де́лу;
з хо́ду — с хо́ду;
на халасты́м хаду́ — на холосто́м ходу́;
даць за́дні х. — дать за́дний ход;
сваі́м хо́дам — свои́м хо́дом;
не даць хо́ду — не дать хо́ду;
пусці́ць у х. — пусти́ть в ход;
даць хо́ду — дать хо́ду;
на по́ўны х., по́ўным хо́дам — на по́лный ход, по́лным хо́дом;
з чо́рнага хо́да — с чёрного хо́да;
на по́ўным хаду́ — на по́лном ходу́;
па хо́ду спра́вы — по хо́ду де́ла;
х. канём — ход конём;
ісці́ ў х. — идти́ в ход;
на хаду́ падно́скі адрыва́е —
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Fuß I
1) нага́ (ступня);
mit blóßem ~e басано́ж;
zu ~ géhen
auf éinem ~e hínken кульга́ць на адну́ нагу́;
mit
stéhenden ~es тут жа, за́раз жа;
auf fréien ~ sétzen выпуска́ць каго́
láufen, was éinen die Füße hálten können бе́гчы з усі́х ног
2) но́жка (стала)
3) падно́жжа (гары)
4)
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
stóßen
1.
1) штурха́ць, пхаць;
2) уда́рыць, нане́сці ўдар
3) басці́
4) таўчы́
5)
2.
1) басці́ся, бада́цца
2) трэ́сці (пра машыну)
3) уда́рыць;
in die Flánke ~ уда́рыць з фла́нга
4)
ans Land ~ прыча́ліць;
vom Lánde ~ адча́ліць ад бе́рага
5):
ins Horn ~ трубі́ць у рог
3. ~, sich
1) штурха́цца
2) (an
3)
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Vórteil
1) кары́сць, вы́гада; прыбы́так;
von ~е вы́гадны;
~ aus [von]
éinen ~ aus
auf séinen ~ séhen
sich auf séinen ~ verstéhen
im ~ sein
2) перава́га;
éinen ~ bíeten
die Vórund Náchteile перава́гі і недахо́пы;
kein ~ óhne Náchteil няма́ лі́ха без дабра́
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)