разва́га, ‑і, ДМ ‑вазе, ж.

1. Дзеянне паводле знач. дзеясл. разважаць ​1 і разважыць ​2; роздум. Раздумаў, разважыў Мікітка — Развагам навучыць бяда. Колас.

2. Думка, меркаванне, вывад, якія з’явіліся ў выніку роздуму, разважання. Я сяджу ў кабінеце, слухаю цікавыя развагі пра людзей і часам нібы нават бачу іх перад сабою. Кулакоўскі. Рэшту сала .. [брат] палажыў у кішэню з развагаю: — А гэта я занясу дадому Марыльцы. Чорны.

3. Тое, што і разважлівасць. Траціць развагу. □ Цвёрдая воля і здаровая развага [Бумажкова] адразу выявілася ў тым, што атрад стаў у першыя ж дні свае дзейнасці на самыя важныя ўчасткі. Чорны. [Кастусь] любіў са старэчаю развагаю гутарыць пра народнае жыццё і сялянскую долю. С. Александровіч.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

схі́біць, ‑блю, ‑біш, ‑біць; зак.

Разм.

1. Не трапіць у цэль, прамахнуцца. Першы стрэл жандара немінуча зваліў бы каня, і першы стрэл мог быць смяротны для яго, Мусатава, калі ў адказ грымнуць пісталеты ворага. Гэты не схібіць. Караткевіч. А я ўсё-такі не ведаў, ці насмерць забіў таго гада. А мо толькі параніў? Вельмі ж хваляваўся, рука магла схібіць. Сабаленка. [Лапецька:] — Паляванне — спорт для маладых і дужых. Дык не,.. [дзядзька Ціхон] яшчэ поўзае, пнецца давесці, што яго вока не схібіць. Паслядовіч.

2. перан. Зрабіць промах; памыліцца. [Зайчык] насцярожыўся, падрыхтаваўся, каб не схібіць, не пралічыцца. Мележ. У свядомасці цюкнула думка, што схібіць цяпер нельга інакш яны абодва загінуць. Быкаў.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

wyłaniać się

wyłania|ć się

незак.

1. з’яўляцца; паказвацца;

spośród drzew wyłaniać się wieża — сярод дрэў відаць вежа;

wyłaniać się myśl — вымалёўваецца думка;

2. перан. выяўляцца; з’яўляцца; паўставаць;

~ją się trudności — выяўляюцца цяжкасці

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

przewodni

przewodn|i

вядучы; асноўны; галоўны;

~a myśl — галоўная (асноўная) думка;

motyw ~i літ. лейтматыў;

rośliny ~e — найбольш распаўсюджаныя расліны;

gwiazda ~a — пуцяводная зорка;

list ~i — суправаджальны ліст;

niedziela ~a рэл. праводная нядзеля

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

Gemüt n -(e)s, -er

1) но́раў, хара́ктар, душа́;

ein Mensch von ~ разм. душа́-чалаве́к;

~ háben быць до́брым [чу́лым]

2. pl грама́дская ду́мка;

die ~er áufregen [errégen] хвалява́ць грама́дскую ду́мку;

die errégten ~er beschwíchtigen [berúhigen] супако́йваць [супако́іць] усхвалява́ную грама́дскую ду́мку

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Gedánke m -ns, -n (an A) ду́мка (пра каго-н., пра што-н.), ідэ́я;

sich (D) ~n máchen (über A) непако́іцца, турбава́цца (пра каго-н., пра што-н.);

in ~n мы́сленна, у ду́мках;

der ~ fiel ihm ein, der ~ kam ihm, er kam auf den ~n яму́ прыйшла́ ў галаву́ ду́мка;

j-n auf den ~n bríngen* наве́сці каго́-н. на ду́мку;

sich (D) trübe ~n máchen упада́ць у су́мныя ду́мкі;

auf ándere ~n kómmen* ду́маць аб і́ншым

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

праляце́ць сов.

1. в разн. знач. пролете́ть; (о птице — ещё) пропорхну́ть;

п. у паве́тры — пролете́ть в во́здухе;

зіма́ ~це́ла — зима́ пролете́ла;

мала́нкай ~це́ла ду́мка — мо́лнией пролете́ла мысль;

2. пролете́ть, промча́ться; пронести́сь;

~це́ў кур’е́рскі по́езд — пролете́л курье́рский по́езд;

гады́ ~це́лі — года́ пролете́ли (промча́лись, пронесли́сь);

◊ чува́ць, як му́ха ~ці́ць — слы́шно, как му́ха пролети́т

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Кло́пат 1 ’неспакойная думка пра што-небудзь’ (ТСБМ, Нас., Шат., Касп., Сержп. Грам., Гарэц., Сцяшк., КЭС, лаг., Ян.). Гл. клапаціцца. Насуперак Кюнэ (Poln. 64) не з’яўляецца пранікненнем з польск. kłopot.

Кло́пат 2 ’квактанне’ (Сл. паўн.-зах., Яруш.). Утварэнне на ‑otъ ад гукапераймальнага дзеяслова. Гл. клопалка.

Клопат 3 ’у жорнах дошчачка ад жалабка, якая прыціскаецца да чатырохграннай часткі корбы і пры вярчэнні механічна рэгулюе перадачу зерня на камень’ (Нар. словатв., Выг., Кліх, Дразд.). Укр. клопіт ’тс’, польск. kłopot ’тс’. Да прасл. klopotъ ’стук, шум’, але ў значэнні ’частка жорнаў’ толькі польскае, беларускае і ўкраінскае. Паколькі рускія дыялекты (апрача заходніх) практычна не ведаюць гэтага слова, можна меркаваць аб тым, што яно ўзнікла як тэхнічны тэрмін на польскай моўнай глебе і адтуль распаўсюдзілася на беларускі і ўкраінскі арэалы (Смулкова, Бел.-польск. ізал., 117).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

idea

[aɪˈdi:ə]

n.

1) ду́мка, ідэ́я f., разуме́ньне, уяўле́ньне n.

to have an idea — мець уяўле́ньне

2) пагля́д -у m., перакана́ньне n., ве́ра f.

old-fashioned ideas — старамо́дныя пагля́ды

3) уяўле́ньне n., фанта́зія f.

What’s the big idea? — Што за глу́пства вы заду́малі?

4) плян дзе́яньня, наме́р -у m., заду́ма f.

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

нарадзі́цца

1. gebóren wérden [sein]; zur Welt kómmen*; das Licht der Welt erblícken;

2. (узнікнуць) entstéhen* vi (s), áufkommen* vi (s); erstéhen* vi (s) (пра надзею і г. д.,);

у мяне́ нарадзі́лася ду́мка mir kam éine Idée, ich hatte éinen Éinfall;

◊

нарадзі́цца ў чапцу́ ≅ únter éinem glücklichen Stern gebóren sein; ein Glückskind [Glückspilz] sein;

які́ нарадзі́ўся, такі́ й задаві́ўся ≅ der Wolf stirbt in séiner Haut

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)