Ні́цма ’ніц, тварам уніз’ (Кліх, Сцяшк. Сл., Сл. ПЗБ, ТС), ’стрымгалоў’ (Шат.). Да ніц1 (гл.), прыслоўе ўтворана пры дапамозе суфікса ‑ма, па паходжанню — назоўнікавы канчатак тв. скл. падв. л. (Карскі 2-3, 67). Шуба (Прыслоўе, 58) бачыць у ім кантамінацыю формы ніцам (гл.) з канчаткам тв. скл. і дзеясловаў на ‑ма (тыпу ле́жма).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Перага́саць (піріга́сыць) ’патаптаць’ (Юрч. СНЛ). Да пера- (гл.) і ‑гасаць, роднаснага з гойсаць (гл.). Параўн. чэш.hasati ’гойсаць’, ’несціся стрымгалоў’, hasot ’шумны танец, карагод’, ’гаўканне’, славац.hasať ’скакаць, вытанцоўваць’, польск.hasać ’тс’, ’бегаць, гарэзаваць’, укр.гаса́ти. Паводле Махэка₂ (162), звязана з hosati ’бегчы скокам’, якое з *hop‑s‑a‑ti. Генетычна роднасныя з бел.гойсаць (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
slap3[slæp]adv.infml
1.стрымгало́ў; кулём; неразва́жліва, неабду́мана;
rush slap into a bog з разбе́гу бу́хнуцца ў ба́гну
2. якра́з;
She stood slap in the middle of the path. Яна стаяла якраз на сярэдзіне сцежкі.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
Знячэ́ўку ’нечакана, мімаволі’ (ТСБМ), знячы́вілі ’стрымгалоў, мімаволі’ (Нас., Байк. і Некр.). Параўн. укр.зніче́вʼя, знече́вʼя ’ад нечага рабіць, нечакана, без прычыны’. Форма знячэўку — спалучэнне прыназоўніка з з р. скл. назоўніка *нячцэвак. Паводле Шубы (Прыслоўе, 112), у форме знячэўкі адлюстроўваецца дээтымалагізацыя канчатка; магчыма і іначай: паралельная форма назоўніка ж. р. *нячэўка. Гэты назоўнік памянш. да нячы́віль (гл.). Гл. яшчэ знецікі. Мяркулава, Этимология, 1977, 91.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Karri¦éref -, -n
1) кар’е́ра;
~ máchen рабі́ць кар’е́ру
2) кар’е́р (алюр);
in vóllster ~ кар’е́рам, наўска́ч, стрымгало́ў
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
jäh
1.a
1) рапто́ўны;
ein ~es Énde néhmen* рапто́ўна ко́нчыцца [абарва́цца]
2) круты́, стро́мы
2.adv
1) рапто́ўна, зняна́цку; імклі́ва, стрымгало́ў, як мага́
2) кру́та, стро́ма
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
падці́снуць, ‑ну, ‑неш, ‑не; зак.
1.што. Падцягваючы канцы чаго‑н., завязаць, абвязаць тужэй. Падціснуць воз з сенам. □ Старшыня нейкім адмысловым жаночым рухам падціснула ражкі касынкі пад падбародкам і дакранулася да локця юнака.Даніленка.// Закруціць тужэй. Агледзеў [Міша станок].. знешне, гайкі падціснуў, замяніў пасы ад злектраматора на прывод, уключыў.Мыслівец.
2.што. Падцягнуць пад сябе ці прыціснуць да сябе. Калмаценькі сабачка падціснуў хвост і стрымгалоў кінуўся ў садовы бункер, дзе звычайна хавалася ўся сям’я падчас ваенных нягод.Лужанін.// Шчыльна стуліць, сціснуць губы. Жанчыны сурова падціснулі вусны.Даніленка.
3.перан.Разм. Трохі павялічыцца (пра мароз, холад). Была адліга, потым падціснуў мароз, лісце падмерзла і цяпер звінела, быццам зробленае з гучнай жоўтай фольгі.Савіцкі./убезас.ужыв.Уначы неяк сыпанула сёння [снегам] ды лёгенькім марозцам падціснула.Шынклер.
•••
Падціснуць (падцяць) хвост — стаць больш сціплым, менш ганарыстым, фанабэрыстым. Балбатуны падціснулі хвасты.Корбан.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
zúschießen*
1.vi(s) (auf A) кі́нуцца (стрымгалоў) (да каго-н.,чаго-н.)
2.vt дабаўля́ць (грошы); прыбаўля́ць;
j-méinen wütenden Blick ~ кі́нуць на каго́-н. лю́ты по́зірк
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)