Непамысло́та ’непрыемнасць’ (Сцяшк.), сюды ж niepamysnaść, nipamysłaść ’неспакой, устурбаванасць’ (Варл.), непамы́снасць, непамы́сносць ’непрыемнасць’ (Сл. ПЗБ). Утворана ад непамы́слны ’неадпаведны думцы, намеру, жаданню’ (Нас.), што, відаць, магло быць запазычана з польск. niepomyślny ’няўдалы, неспрыяльны’ (гл. Сл. ПЗБ); пра гэта сведчыць перш за ўсё фанетыка і лінгвагеаграфія — словы фіксуюцца пераважна на захадзе беларускай моўнай тэрыторыі; адзінкавае рус. кастрам. непомыс́ленный ’такі, які не падабаецца, не па душы’ можна разглядаць як самастойнае ўтварэнне са спалучэння *не по мысли ’не так, як думалася, меркавалася, хацелася’. Параўн. наўмысля, наўмысна (гл.).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Ні́бы ’быццам, як бы’ (Нас., Касп., Сл. ПЗБ), нібы́ ’быццам, нібы’ (Бяльк.), нібу ’як быццам, нібы’ (ТС), укр. ні́би, польск. niby. З ні ў параўнальнай функцыі і бы (гл.), што функцыянальна адпавядае рус. как бы, чэш. jakoby і пад. (ESSJ SG, 2, 488). Больш частая форма нібыта, нібытта выводзіцца Карскім непасрэдна з дзеяслоўнай формы быць у спалучэнні з адмоўем і часціцай (Карскі 2-3, 85; 1, 245), у карысць чаго можа сведчыць і магіл. нібы́ццам ’быццам’ (Бяльк., Ян.), калі гэта не вынік кантамінацыі (нібы × быццам).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Наважа́ць1 ’прывязаць, прыжывіць’ (Сцяшк.). Калі гэта не фанетычным шляхам змененае навязиць ’прывязаць’, то можа быць супастаўлена з укр. навижити, адно са значэнняў якога ’навучыць, прывучыць’, тады ўсё да *іladiti, гл. вадзіць. Другая магчымасць — да вижыць (гл.), параўн. наважваць ’прыціскаць’ (лунін., Шатал.).

Наважа́ць2, naważać(i) ’наведваць’ (Федар.). Відаць, ітэратыў ад *voziti, параўн. дакладную паралель серб.-харв. navažati, суадноснае з navoziti ’навазіць’ (RHSJ); меркаванні Лаўчутэ (Литуанизмы, 43) аб запазычанні бел. -важаць з літ. važiuoti ’ехаць’ у святле названай паралелі здаюцца непераканальнымі. Параўн. навяжоны, навяжаць (гл.).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

сляпы́

1. прым. blind;

сляпы́ на адно́ во́ка auf inem uge blind;

сляпы́ палёт ав. Blndflug m -es, -flüge;

2. (невыразны) blind, ndeutlich, nleserlich;

сляпы́ шрыфт nleserliche Schrift;

3. у знач. наз. м. Blnde (sub) m -n, -n;

Тавары́ства сляпы́х Blndenverband m;

гэ́та і сляпы́ ўба́чыць разм. das sieht (doch) ein Blnder;

ты сляпы́, ці што? разм. hast du kine ugen im Kopf?

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

трэ́ба

1. (абавязкова):

мне трэ́ба ісці́ на пра́цу ich muss [soll] zur rbeit ghen*;

2. (патрэбна):

на гэ́та трэ́ба сто рублёў man braucht [benötigt] daz hndert Rbel;

што вам трэ́ба? was wünschen Sie?;

мне нічо́га не трэ́ба ich bruche nichts;

не трэ́ба бая́цца man braucht sich nicht zu fürchten;

не трэ́ба злава́цца man muss sich nicht ärgern;

трэ́ба было́ ба́чыць, як … man msste sehen*, wie …

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

но́вы neu, Neu-; nuartig;

но́вае жыццё nues Lben;

зусі́м но́вы (fnkel)ngelneu;

што но́вага? was gibt es Nues?;

гэ́та не́шта но́вае das ist neu, das ist was Nues;

Но́вы год Nujahr n -(e)s;

з Но́вым го́дам! viel Glück im Nuen Jahr;

Но́вы Запаве́т рэл. Nees Testamnt;

Но́вы Свет die Nee Welt;

но́вы ве́нік чы́ста мяце́ nue Bsen khren gut

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

падзе́я ж. Er¦ignis n -ses, -se; Begbenheit f -, -en, Begbnis n -ses, -se; Geschhen n -s, -;

гістары́чная падзе́я ein histrisches Erignis;

ва́жкія падзе́і schwrwiegende Erignisse;

знамяна́льная падзе́я ein dnkwürdiges Erignis;

суча́сная падзе́я ine Begbenheit aus der Ggenwart;

падзе́і з белару́скай гісто́рыі Erignisse aus der belarssischen Geschchte;

падзе́і дня Tgesgeschehen n;

бага́ты на падзе́і er¦ignisreich;

гэ́та было́ падзе́яй das war ein (grßes) Erignis

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

ву́сныII мн. паэт. Mund m -es, Münder; Lppen pl;

размаўля́ць чыімі-н ву́снамі frmde Wrte wiederhlen;

дазна́цца з чыіх-н. ву́снаў von j-m erfhren*;

дазна́цца з пе́ршых ву́снаў aus rster Qulle, [nmittelbar von (D)] erfhren*;

гэ́та ва ўсі́х на ву́снах lle sprchen davn, das ist in aller Mnde;

перахо́дзіць з ву́снаў у ву́сны von Mund zu Mund gehen*

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

ма́ла прысл. wnig; nicht genügend, nicht geng, nicht usreichend (недастаткова);

ма́ла хто ве́дае гэта das weiß kaum jmand, das wssen nur wnige;

ма́ла таго́ (у знач. пабочн слова) ußerdem; nicht nur, nicht allin (не толькі);

ні мно́га ні ма́ла nicht mehr und nicht wniger;

ма́ла што мо́жа зда́рыцца wer weiß, was lles passeren [geschhen] kann;

лепш ма́ла, чым нічо́га twas ist bsser denn nichts

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

e

э; ах; эх; ай; эй; гэй; о; ого;

e, jaka to nagroda! — ай, што гэта за ўзнагарода!;

e, chodź no tu! — эй (гэй), хадзі сюды!;

e, to z pana majster! — о (ого), дык вы майстар!

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)