са́мы (
◊ на са́май спра́ве — в са́мом де́ле;
па са́мыя ву́шы — по са́мые у́ши, по у́ши;
пе́рад са́мым но́сам — пе́ред са́мым но́сом;
с. раз — в са́мый раз;
с. час (са́мая пара́) — са́мое вре́мя;
у с. час — в са́мое вре́мя, во́время;
с. той! —
с.-с. — са́мый-са́мый;
па (пад) са́мую завя́зку — по са́мую завя́зку, под завя́зку
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
АНТРАПАГЕ́НАВАЯ СІСТЭ́МА (ПЕРЫ́ЯД),
Агульная характарыстыка. Адклады антрапагену ўтварыліся ў выніку дзеяння спецыфічных для канца кайназою прыродных працэсаў, сярод якіх найважнейшыя — глабальнае пахаладанне клімату, інтэнсіўныя тэктанічныя рухі і вулканізм, мацерыковыя зледзяненні і звязаныя з імі ваганні ўзроўню акіяна. Тэктанічныя рухі зямной кары ў поясе альпійскай складкавасці і пахаладанне клімату прывялі да павелічэння крыясферы і ўзнікнення зледзянення на мацерыках
Адклады антрапагену пераважна кантынентальныя, сярод іх
Станаўленне чалавека супадае з антрапагенавым перыядам: пітэкантрап з’явіўся ва
Карысныя выкапні. У адкладах антрапагену вядомы радовішчы золата, алмазаў, баксітаў, нікелю,
Стратыграфічны падзел. У
Літ.:
Материалы по стратиграфии Белоруссии.
Стратиграфия
Zagwijn W.H. The Netherlands during the Tertiary and the Quaternary: A case history of Coastal Lowland evolution // Geologie en Mijnbouw. 1989. Vol. 68, Nr. 1.
Э.А.Ляўкоў, М.Я.Зусь.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
вы́рвацца, ‑рвуся, ‑рвешся, ‑рвецца;
1. Вызваліцца ад таго, што ўтрымлівае.
2. Вызваліцца, пазбавіцца ад якога‑н. уціску, прыгнёту, абмежавання, уплыву.
3. Апынуцца, аказацца далёка наперадзе.
4. Імгненна з’явіцца, выйсці на паверхню, з сілай прарвацца.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
much
more, most
2.шмат
1) ве́льмі
2) куды́
3) ама́ль; блізу́
1) шмат што, шмат чаго́
2) to make much of — высо́ка цані́ць, шанава́ць; быць высо́кае ду́мкі аб кім-чым
3) not much of a — ня ве́льмі до́бры, слабы́
4) too much for — не пад сі́лу
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
су́мны, ‑ая, ‑ае.
1. Які адчувае сум, смутак; смутны, маркотны.
2. Які выражае сум, смутак.
3. Які мае ў сабе што‑н. сумнае; поўны суму.
4. Які выклікае, навявае сум, смутак.
5. Які выклікае нуду; нецікавы.
6. Заганны, нядобры; ганебны.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
са́мый
1.
э́та са́мая кни́га гэ́та са́мая кні́га;
тот же са́мый той жа са́мы;
у са́мого мо́ря каля́ (ля) са́мага мо́ра;
в са́мый разга́р рабо́ты у са́мы разга́р пра́цы (рабо́ты);
с са́мого нача́ла з са́мага пача́тку;
у са́мой стены́ каля́ са́май сцяны́;
са́мая середи́на са́мая сярэ́дзіна;
са́мый че́стный са́мы сумле́нны;
са́мая гу́ща са́мая гу́шча;
в са́мую распу́тицу у са́мую бе́здараж;
2. (сам по себе)
са́мый э́тот факт ра́дует меня́ сам гэ́ты факт ра́дуе мяне́;
само́е его́ молча́ние дока́зывает, что он не прав само́ яго́ маўча́нне дака́звае, што не яго́ пра́ўда;
◊
в са́мом де́ле сапраўды́;
в са́мый раз са́мы раз;
на са́мом де́ле на са́май спра́ве;
са́мое вре́мя са́мая пара́, са́мы час;
по са́мые у́ши па са́мыя ву́шы.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
апусці́цца, апушчуся, апусцішся, апусціцца;
1.
2.
3. Сесці або легчы на што‑н.
4.
5.
6. Паглыбіцца ў што‑н., улезці ў сярэдзіну чаго‑н.; паглыбіўшыся, дасягнуць дна.
7.
8.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
апусці́ць, апушчу, апусціш, апусціць;
1. Перамясціць у больш нізкае становішча; паставіць, палажыць ніжэй, чым было.
2. Змясціць куды‑н., у што‑н., у сярэдзіну чаго‑н.
3. Спусціць; вызваліўшы замацаваны край, даць упасці.
4. Зрабіць пропуск, прапусціць, выключыць (з тэксту і пад.).
5. Аслабіць догляд; запусціць, занядбаць.
6.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
малы́, ‑ая, ‑ое.
1. Нязначны па велічыні, памерах; невялікі.
2. Нязначны па колькасці.
3. Меншы, чым патрэбна.
4. Які праяўляецца ў нязначнай ступені, слабы.
5. Які займае нязначнае службовае або грамадскае становішча.
6. Малалетні.
7. У складзе некаторых назваў і ўласных імён.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пераказа́ць, ‑кажу, ‑кажаш, ‑кажа;
1. Расказаць, выкласці сваімі словамі што‑н. прачытанае, пачутае.
2. Паўтарыць сказанае яшчэ раз.
3. і
4. Перадаць словамі, расказаць пра ўсё, многае.
5. Расказаць усё, многае.
6.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)