На́рад ’нашчадкі’ (Сержп. Грам.). Ад нарадзі́ць ’радзіць, даць жыццё’; магчыма, архаізм, у якім захавалася першаснае значэнне ’ўсе народжаныя, нашчадкі, род’, параўн. народ (гл.).

Нара́д 1 ’падрыхтаваныя да ткацтва кросны’ (мсцісл., Жыв. сл., Лебед., Мат. Гом.), ’увесь набор ткацкіх прылад’ (дзярж., З нар. сл.). Ад нарадзі́ць ’падрыхтаваць кросны да ткацтва’, да рад (гл.).

Нара́д 2 ’воз без драбін для вывазкі сена’ (Сержп. Земл.), нара́дка ’воз, у якім возяць гной’ (Жд. 2). Ад нарадзі́ць ’прыстроіць, падрыхтаваць’, гл. рад.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Наўда́ку ’наўрад, наўрад ці’ (Нас., Яруш., Растарг., Юрч.), ’наўрад, малаверагодна, на ўдачу’ (Гарэц., Бяльк.), наўдачу ’тс’ (Яруш., Нас.). Да удацца, удача (гл.), заканчэнне -/сі/, відаць, пад уплывам іншых прыслоўяў, дзе яно адлюстроўвае канчатак род.-месн. скл. назоўнікаў на -къ (гл. Карскі 2–3, 69), паколькі назоўнікаў тыпу *удак няма; няправільна збліжаецца з наўда ’карысць, маёмасць; асаблівасць, важнасць’ (гл.) на аснове значэння ’нічога асаблівага, нічога важнага’, перш за ўсё па лінгвагеаграфічных меркаваннях (параўн. Арашонкава і інш., БЛ, 3, 1973, 31).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

stem

[stem]

1.

n.

1) сьцябло́ n.

2) чарано́к -ка́ m. (ліста́, я́блыка)

3) род -у m.; пле́мя n.

4) Gram. асно́ва f. (сло́ва)

5) нос вадапла́ва

6) но́жка f. (ча́ркі)

2.

v.i. (-mm-)

пачына́цца, пахо́дзіць

•

- stem from

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

клуб I м. (культурное учреждение) клуб;

ша́хматны к. — ша́хматный клуб;

се́льскі к. — се́льский клуб;

зага́дчык клу́ба — заве́дующий клу́бом

клуб II (род. клуба́) м. (пара, дыма и т.п.) клуб, столб

клуб III (род. клуба́) м., анат. ве́рхняя часть бедра́

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

апара́т м.

1. (род. апара́та) тех. аппара́т; прибо́р;

фатаграфі́чны а. — фотографи́ческий аппара́т;

вымяра́льны а. — измери́тельный аппара́т (прибо́р);

2. (род. апара́ту) в др. знач. апара́т;

зро́кавы а. — зри́тельный аппара́т;

збожжанарыхто́ўчы а. — хлебозаготови́тельный аппара́т;

а. дзяржа́ўнай устано́вы — аппара́т госуда́рственного учрежде́ния

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

по́ўдзень I (род. по́ўдня) м., в разн. знач. юг;

пту́шкі адлята́юць на п. — пти́цы улета́ют на юг;

на по́ўдні краі́ны — на ю́ге страны́

по́ўдзень II (род. по́ўдня) м. по́лдень;

у п. — в по́лдень;

○ сапра́ўдны п. — астр. и́стинный по́лдень

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

мощь (мощность) магу́тнасць, -ці ж.; (могущество, сила — ещё) моц, род. мо́цы ж.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

нае́здница ж.

1. яздо́к, род. ездака́ м.;

2. спец. нае́зніца, -цы ж.;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

кедр бот. кедр, род. ке́дра и (о древесине и собир.) ке́дру м.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Комсомо́льск-на-Аму́ре г. Камсамо́льск-на-Аму́ры, род. Камсамо́льска-на-Аму́ры м.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)