Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
łykać
незак.
1. глытаць; каўтаць;
łykać zupę — глытаць суп;
2.разм.піць;
łykać zgłoski (litery) — глытаць словы
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
смакава́ць, ‑кую, ‑куеш, ‑куе; незак., што і без дап.
Разм.
1. Есці або піць паволі, з асалодай, стараючыся адчуць смак чаго‑н. Але ж якім потым мёдам частавала маці, — еў бы, здаецца, штодня ды смакаваў бы!Лынькоў.Смакуюць ягады малыя... А пасівелыя дзяды Гады прыпомнілі былыя.І. Калеснік.[Лялькевіч] выцер рукавом пот і, закінуўшы галаву, пачаў піць павольна, смакуючы кожны глыток.Шамякін.
2. Есці або піць на пробу. Толькі пры лоўлі карася, ляшча і асабліва ліня, якія спачатку смакуюць, а ўжо потым глытаюць насадку, магчыма адхіленне ад.. правіла.Матрунёнак.
3.перан. Успрымаць, перажываць што‑н., адчуваючы асаблівае задавальненне; цешыцца з чаго‑н., радавацца чаму‑н. Варожыя языкі ахвотна перамолвалі ўсю гэту бязглуздзіца, упрыгожвалі яе не менш бязглуздымі дадаткамі, смакавалі з усіх бакоў.Крапіва.Мне хацелася смакаваць гэты сон, забыцца ў ім хоць на нейкую хвілю пра ўсё, хацелася працягнуць яго як мага далей.С. Александровіч.Памчымся мы на ніз крыніцы, Аж толькі вецер засвідруе! — Язду ўжо дзядзька тут смакуе.Колас.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пале́гчаць, ‑ае; зак.
Разм. Тое, што і палягчэць. За год каса нібы высахла, палегчала.Карпюк.Цяпер шашу з двух бакоў абступаў лес. На дарозе быў халадок, і Раі палегчала.Арабей.Хочацца піць. Каўтнеш глыток-другі вады з пляшкі — палегчае, але потым — зноў смага.Каршукоў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прымо́чка, ‑і, ДМ ‑чцы; Рмн. ‑чак; ж.
1.Дзеяннепаводледзеясл. прымачыць (у 2 знач.).
2. Лекавая вадкасць, якой замочваюць вату, марлю і пад. для прыкладвання да хворага месца. Свінцовая прымочка. □ Чорны валасаты дзед .. клаў ..[Юрыю] на галаву прымочкі, штогадзіны прыносіў піць.Навуменка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
чаява́ць, чаюю, чаюеш, чаюе; незак.
Разм.Піць чай; праводзіць час за піццём чаю. На стале ледзь чутна звінеў самавар, дрыжаў язычок плашкі, а ездавыя ў сподніх з расхрыстанымі грудзьмі сарочках сядзелі на нарах адзін насупраць аднаго і, гучна студзячы кіпяток, абліваючыся потам, чаявалі.Навуменка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Жлу́кціць1 ’запарваць бялізну’ (Нас., Сл. паўн.-зах.). Рус.дыял.смал., паўд., зах., бранск.жлу́ктить ’тс’, укр.уст.жлу́ктити ’тс’ (Грынч.), польск.żłukcić ’тс’. З літ.žlùgti ’мачыць бялізну ў шчолаку’. Літ. гл. пад жлукта1.
Жлу́кціць2, жлуктаць ’многа піць’ (ТСБМ). Рус.дыял.смал., кур., арл.жлуктить ’тс’, укр.жлу́ктити, жлукті́ти ’тс’. Перанос значэння жлукціць1 у адпаведнасці з семантычнымі адносінамі жлукта1, жлукта2. Врачу (Лекс. балтызмы, 6) параўноўвае жлу́кціць ’піць’ з літ.žlùgti ’праваліцца, згінуць’, хаця літ. семантыка не зусім суадносная з усх.-слав.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
пхаць, -а́ю, -а́еш, -а́е; незак. (разм.).
1.каго-што. Дакранацца рэзкім рухам, кароткім ударам, рухам ад сябе, штурхаць.
П. у грудзі.
П. суседа локцем.
П. тачку.
2.каго-што. Паспешліва або з цяжкасцю запіхваць.
П. рэчы ў чамадан.
3.каму што. Прымушаць есці, піць многа ці супраць жадання.
П. ежу дзіцяці.
|| аднакр.пхнуць, -ну, -неш, -не; -нём, -няце́, -нуць; -ні́ (да 1 і 2 знач.).
|| наз.пха́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Піва́лка ’п’яўка (гарад., віц., ЛА, 1). Відаць, з ⁺плаўка ў выніку метатэзы й…ў > в…л. Да піць (гл.). Пад уплывам народнай этымалогіі прыставілася а‑ ці ў‑; апівалка, упівалка, параўн. піва́ўка ’тс’ (ЛА, 1).