ха́тні, ‑яя, ‑яе.
1. Які мае адносіны да хаты.
2. Прыватны, сямейны.
3. Просты, свойскі.
4. Які расце, гадуецца пры хаце, у хаце.
5.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Verbum
анлайнавы слоўнікшту́ка, ‑і,
1.
2. Асобная рэч, прадмет, экземпляр з шэрага аднародных, які (звычайна ў спалучэнні з колькаснымі словамі) прымаецца за адзінку адліку.
3.
4.
•••
[Ад ням. Stück.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
НА́РЫС,
эпічны жанр, які сінтэзуе заканамернасці
Пачаткам Н. лічаць «Сентыментальнае падарожжа па Францыі і Італіі» Л.Стэрна (Лондан, 1768). Рускі Н. развіваецца з 2-й
Вытокі
Тэма першага плана ў Н. — экалогія і дэмаграфія Беларусі пасля Чарнобыльскай катастрофы: «Сталі воды горкімі» В.Гігевіча і А.Чарнова (1991), «Калі б ды каб жа» Казловіча (1994), «Чарнобыль. Дзесяць гадоў пасля» Якавенкі (1996), «Вяртанне ў радыяцыю» Левановіча (1997),
Публ.:
Беларускі савецкі нарыс.
Літ.:
Журбина Е. Искусство очерка.
Шкраба Р. Цэлы свет // Шкраба Р. Скарбы.
Юрэвіч У. Нарыс — гэта даследаванне // Юрэвіч У. Абрысы.
Стральцоў Б. Публ шыстыка: Жанры. Майстэрства.
Лысенка А.Ф. Нарыс // Беларуская савецкая проза: Апавяданне і нарыс.
Яе ж. Сучасны беларускі нарыс.
Яе ж. З трывогай і надзеяй:
А.Ф.Лысенка.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
узбі́цца, узаб’юся, узаб’ешся, узаб’ецца; узаб’ёмся, узаб’яцеся;
1. Нечакана наскочыць на каго‑, што‑н.; наткнуцца.
2. Нечакана сустрэцца, сутыкнуцца з кім‑, чым‑н. непажаданым, непрыемным; напароцца.
3.
4.
5.
6.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
здаць, здам, здасі, здасць; здадзім, здасце, здадуць;
1. Перадаць каму‑н. даручаную справу, абавязкі, рэч і пад. пры вызваленні ад выканання чаго‑н.
2. Аддаць куды‑н. з якой‑н. мэтай.
3. Перадаць, аддаць каму‑н. у часовае карыстанне, у наём, у арэнду.
4. Раздаць карты ў гульні.
5. Паспяхова прайсці праверку якіх‑н. ведаў, умення што‑н. рабіць.
6. Спыніўшы супраціўленне, аддаць, пакінуць ворагу.
7.
8.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
забі́ць 1, ‑б’ю, ‑б’еш, ‑б’е; ‑б’ём, ‑б’яце;
1. Пазбавіць жыцця, знішчыць.
2. Б’ючы, стукаючы па якім‑н. прадмеце, прымусіць яго ўвайсці ў што‑н.; увагнаць.
3. Закрыць наглуха, прымацаваўшы, прыбіўшы дошкі і пад.
4. Закрыць, заткнуць (адтуліну, шчыліну), туга засунуўшы ў яе што‑н.
5.
6. Перамагчы, заглушыць.
7.
•••
забі́ць 2, ‑б’ю, ‑б’еш, ‑б’е; ‑б’ём, ‑б’яце;
Пачаць біць (у 1, 7 і 8 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
му́зыка, ‑і,
1. Галіна мастацтва, якая адлюстроўвае рэчаіснасць у гукавых мастацкіх вобразах.
2. Выкананне твораў гэтага мастацтва на інструментах.
3.
4.
5.
•••
[Грэч. musikē.]
музы́ка, ‑і,
1. Музыкант.
2.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
схілі́ць, схілю, схіліш, схіліць;
1. Нахіліць, нагнуць.
2. Узяць кірунак, павярнуць да якіх‑н. межаў (часавых або прасторавых).
3.
4.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ту́паць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае;
1.
2.
3. Біць капытамі аб зямлю (пра каня і пад.).
4.
5. Даглядаць каго‑, што‑н., займацца кім‑, чым‑н.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
адабра́ць 1, адбяру, адбярэш, адбярэ, адбяром, адбераце;
1. Прымусіць каго‑н. аддаць які‑н. прадмет; сілай забраць у каго‑н., што‑н.
2. Пазбавіць каго‑н. якіх‑н. пачуццяў, якасцей, права на што‑н.
3. Выдаткаваць, патраціць нейкую колькасць часу (сілы, сродкаў, здароўя) на выкананне чаго‑н.
4.
5. Выбраць з аднастайных прадметаў асобныя з іх, якія вылучаюцца пэўнай якасцю або прыкметай.
6.
адабра́ць 2, ‑аю, ‑аеш, ‑ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)