надзе́йка
‘памянш.-ласк. да надзея’
назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне
|
адз. |
мн. |
| Н. |
надзе́йка |
надзе́йкі |
| Р. |
надзе́йкі |
надзе́ек |
| Д. |
надзе́йцы |
надзе́йкам |
| В. |
надзе́йку |
надзе́йкі |
| Т. |
надзе́йкай надзе́йкаю |
надзе́йкамі |
| М. |
надзе́йцы |
надзе́йках |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
спадзява́нне, -я, н.
Чаканне таго, што мае адбыцца, надзея на што-н.
С. на лепшае жыццё.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
падсвядо́масць, -і, ж.
1. гл. падсвядомы.
2. Не зусім усвядомленыя думкі, пачуцці, уяўленні.
Дзесьці ў падсвядомасці мільганула надзея.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
праблісну́ць, 1 і 2 ас. не ўжыв., -не́; зак.
Бліснуць раптоўна праз што-н.
Праз воблакі прабліснула сонца.
Прабліснула нейкая надзея (перан.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
стра́ціцца, стра́чуся, стра́цішся, стра́ціцца; зак.
1. (1 і 2 ас. не ўжыв). Згубіцца, знікнуць.
Страціліся сілы.
Страцілася надзея.
2. Растраціцца, патраціцца.
За гэту паездку я надта страцілася.
|| незак. стра́чвацца, -аецца (да 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
упова́ние ср., уст. спадзява́нне, -ння ср.; (надежда) надзе́я, -дзе́і ж.;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
lifeline [ˈlaɪflaɪn] n. выратава́льны сро́дак; я́кар рату́нку; адзі́ная/апо́шняя надзе́я
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
цяплі́цца, 1 і 2 ас. не ўжыв., це́пліцца; незак.
1. Гарэць слабым полымем, слаба свяціцца.
Яшчэ цяпліўся касцёр.
У хаце цяпліўся агеньчык.
2. Праяўляцца ў малой, нязначнай ступені (пра жыццё, надзею, пачуццё і пад.).
Цепліцца надзея.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
На́жа ’удача’ (ТС), на́джа ’надзея, спадзяванне’ (драг., З нар. сл., столін., Нар. лекс.; лунін., Шатал.), параўн. нена́джэно ’нечакана, неспадзявана; незнарок’ (ТС). Праславянскі дыялектызм *nadja? Параўн. серб.-харв. на́да ’надзея, спадзяванне’, славен. nȃda ’тс’. Гл. надзе́я. Не выключана, што аналізуемае слова з’яўляецца аддзеяслоўным назоўнікам ад на́дзіцца ’спадзявацца, чакаць’ або на́дзіць ’вабіць, прыманьваць’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
гі́нуць, -ну, -неш, -не; гінь; незак.
1. Спыняць існаванне, знішчацца, прападаць.
Г. ад кулі.
Расліны гінуць ад марозу.
2. перан. Рушыцца, не адбывацца (пра планы, намеры і пад.).
Гіне мая надзея на паездку.
|| зак. загі́нуць, -ну, -неш, -не; загінь.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)