Брэ́та ’палотнішча’ (Шпіл.). Укр.бри́та ’тс’. Запазычанне з польск.bryta, breta ’шырыня матэрыі’ (Spódnica we trzy bryty), а гэта з ням.Breite ’шырыня’. Гл. Варш. сл., 1, 216; Брукнер, 43; Шалудзька, Нім., 22. Параўн. брэт.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Бэ́мбаль ’пухір’ (Жд.), бэ́мблі ’пухіры’ (Сцяц.). Запазычанне з польск.bębel, bąbel ’тс’ (а гэта да слав. экспрэсіўнай асновы *bǫb‑ ’пухір і да т. п.’; гл. Бернекер, 78; Фасмер, 1, 226, пад бублик; Слаўскі, 1, 29).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Вэ́лян ’вэлюм’ (Сцяшк. МГ), вэ́лен (Шат., Жд.). З польск.welon ’велюм’, якое лічыцца запазычаннем з іт.velo (а гэта з лац.vēlum). Гл. Słownik wyrazów obcych, wyd. 8‑е. Warszawa, 1962, стар. 698. Параўн. вэлюм.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Бо́лька ’болька, рана’ (Бяльк., Шат., Касп., Нас. і інш.). Утварэнне ад bolěti (гл. бале́ць). Гэта слова, відавочна, праславянскае і мае адпаведнасці ў кашуб., балг., серб.-харв., мак. мовах. Падрабязна Мартынаў, Бел.-польск. ізал., 92–93.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Перабе́рыць ’замучыць’ у сказе: Гэта боль пераберыць мяне (мядз., Жыв. сл.). Да пера- (гл.) і ⁺бе́рыць, якое, відаць, генетычны суадносіцца з бароць (гл.). Аб пераходзе о > е па нявытлумачаных прычынах гл. Карскі, 1, 154–158.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Ля́даўка ’яравая пшаніца’ (Касп.). Да ля́да2 (’пшаніца, якую сеюць на лядзе’). Аднак дзякуючы народнай этымалогіі гэта лексема ўспрымаецца як роднасная да лёд, параўн. зэльв.лядоўка ’яравая пшаніца, якую сеюць вельмі рана, пры замаразках’ (Сцяц.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
канёкI, -нька́м., в разн. знач. конёк;
разны́ к. упрыго́жвае дах — резно́й конёк украша́ет кры́шу;
◊ се́сці на свайго́ канька́ — сесть на своего́ конька́;
гэ́та яго́ к. — э́то его́ конёк
канёкII, -нька́м. (для катания по льду) конёк
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)