сагну́цца, ‑гнуся, ‑гнешся, ‑гнецца; ‑гнёмся, ‑гняцеся;
1. Выгнуцца, прыняць форму дугі.
2. Сагнуць спіну; нагнуцца.
3. Згорбіцца ад старасці, скурчыцца ад сцюжы, хваробы, ссутуліцца і пад.
4.
5. Стаць скарабачаным, пагнутым.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
сла́цца 1, шлецца;
сла́цца 2, сцялюся, сцелешся, сцелецца;
1. Ляжаць на паверхні чаго‑н.
2. Ляжаць, рассцілацца на вялікай прасторы.
3. Расці, распасціраючы галіны, сцёблы, лісце па паверхні чаго‑н.
4. Паволі распаўсюджвацца па паверхні або над паверхняй чаго‑н.
5. Лятаць, хутка бегчы, выцягнуўшыся ў імклівым руху.
6. Рыхтаваць, слаць сабе пасцель.
7.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
схілі́ць, схілю, схіліш, схіліць;
1. Нахіліць, нагнуць.
2. Узяць кірунак, павярнуць да якіх‑н. межаў (часавых або прасторавых).
3.
4.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ІНГУШЭ́ЦІЯ,
у складзе
Прырода. І. займае
Гісторыя. Першыя ўпамінанні пра інгушоў адносяцца да 7
Гаспадарка. Пасля распаду Чэчэна-Інгушскай АССР (1992) на
Літаратура інгушскага народа развіваецца з
Г.С.Смалякоў (прырода, гаспадарка).
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
МОСТ,
збудаванне, якое пракладвае шлях над перашкодай. Узводзяць цераз рэкі і
М. падзяляюць таксама на: адно-, двух- і шматпралётныя; з яздой па версе, па нізе, па сярэдзіне;
Многія М. з’яўляюцца помнікамі дойлідства і
Сярод
На Беларусі драўляныя М. вядомы з 10—11
Літ.:
Кётэ Р. Мосты:
І.І.Леановіч, Т.Р.Мартыненка (архітэктура).
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
tief
1.
1):
zwei Méter ~ два ме́тры глыбінёй;
~er máchen паглыбля́ць;
in den tíefsten Tíefen у са́май глыбіні́
2) глыбо́кі (пра пачуцці);
aus ~ster Séele з глыбіні́ душы́;
~ bewégt глыбо́ка ўзру́шаны [кра́нуты, расчу́лены];
~ empfúnden [gefühlt] (глыбо́ка) прачу́ты [успрыня́ты];
~ erschüttert усхвалява́ны да глыбіні́ душы́;
~ gréifend глыбо́кі, грунто́ўны, радыка́льны;
~ líegend нізі́нны, запа́лы;
~ schürfend глыбо́кі, глыбі́нны, які́ закрана́е сур’ёзныя пыта́нні; які́ глыбо́ка захо́пвае [чэ́рпае] (пра экскаватар)
3) глыбо́кі, густы́ (адценні)
4) глыбо́кі, по́зны;
in ~er Nacht по́зняй но́ччу
5) глыбо́кі, ні́зкі;
ein ~er Ton ні́зкі тон [гук]
6) ні́зкі, гра́зкі, багні́сты;
ein ~er Weg гра́зкая [багні́стая, размы́тая] даро́га; багні́стае бало́та
2.
1) глыбо́ка;
das lässt ~ blícken гэ́та наво́дзіць на ро́здум [разважа́нні]
2) глыбо́ка,
den Hut ~ in die Áugen drücken насу́нуць капялю́ш на во́чы
3) глыбо́ка, далёка;
bis ~ in die Nacht да глыбо́кай но́чы
4) глыбо́ка, мо́цна (адчуваць);
er war aufs ~ste erschüttert ён быў усхвалява́ны да глыбіні́ душы́
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
слаць 1, шлю, шлеш, шле; шлём, шляце;
1. Пасылаць куды‑н. з якой‑н. мэтай, з якім‑н. даручэннем; адпраўляць.
2. Адпраўляць, пасылаць што‑н. для перадачы, дастаўкі паводле прызначэння.
3. Накіроўваць што‑н. куды‑н., да каго‑н.
слаць 2, сцялю, сцелеш, сцеле;
1. Класці, накрываючы паверхню чаго‑н.
2. Раскладваць на лузе, полі тонкім слоем для вылежкі (лён, каноплі); рассцілаць на траве для адбельвання (палатно).
3. Рабіць, укладваючы шчыльна дошкі, пліткі і пад.
4. Пракладваць барозны, пракосы і пад.
5.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
паўзці́, ‑зу, ‑зеш, ‑зе; ‑зём, ‑зяце;
1. Перамяшчацца па паверхні, рухаючыся ўсім целам (пра паўзуноў, якія не маюць ног).
2. Перамяшчацца лежачы, на жываце, на карачках і пад. (пра людзей і жывёл).
3.
4. Слацца па паверхні, чапляючыся за што‑н. (пра расліны).
5. Павольна сунуцца ўніз.
6. Марудна праходзіць, цягнуцца (пра час).
7.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
спусці́цца, спушчуся, спусцішся, спусціцца;
1. Сысці, перамясціцца зверху ўніз.
2.
3. Звіснуць, навіснуць.
4. Размясціцца па нахіленай плоскасці.
5. Ідучы, выйсці куды‑н.
6.
7. Сарвацца з чаго‑н., што ўтрымлівае.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
шчыт, ‑а,
1. Ручная ахоўная зброя старажытнай воіна ў выглядзе прамавугольніка, круга, эліпса з дрэва, металу і пад., якая служыла для засцярогі ад удараў халоднай зброяй.
2. Прыстасаванне ў выглядзе металічнага ліста, збітых дошак і пад. для засцярогі ад чаго‑н.
3. Франтон двухскатнага даху.
4. Вертыкальна ўстаноўленая дошка або ліст, на які змяшчаецца што‑н. для паказу, агляду і пад.
5. У геалогіі — найбольш старая частка сушы, для якой уласцівы выхад на паверхню зямлі старажытных складкавых крышталічных народ.
6. У біялогіі — цвёрдае ўтварэнне ў розных жывёл для аховы іх мяккіх тканак.
7. Экватарыяльнае сузор’е, у якім знаходзіцца адно з найярчэйшых месц Млечнага шляху.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)