панталы́ к , -у, м. (разм. ).
У выразах: збіцца з панталыку —
1) збянтэжыцца, зблытацца, страціць разуменне;
2) пачаць весці няправільны спосаб жыцця;
збіць з панталыку —
1) выклікаць замяшанне, заблытаць;
2) прымусіць адступіць ад правільных думак, меркаванняў; штурхнуць на што-н. нядобрае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Прызнусці́ ць , прізнусці́ ць , прізнушча́ ць ’прымусіць падманам, угаворамі; падмануць; прывабіць’ (жлоб. , слаўг. , Нар. словатв. ), прызнушча́ ць ’прымушаць’ (Ян. ). Да знусці́ ць/знушча́ ць , гл. зваротнае знушча́ цца , якое не мае агульнапрынятай этымалогіі. Спроба звязаць укр. з(г)нуща́ тися з прасл. *gnusъ , якую прапануе ЕСУМ (2, 272), таксама не пераконвае.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Schá mröte f - чы́ рванець ад со́ раму;
j-m ~ ins Gesí cht tré iben* прыму́ сіць пачырване́ ць каго́ -н.
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
вы́ селіць , ‑лю, ‑ліш, ‑ліць; зак. , каго-што .
Прымусіць пакінуць месца жыхарства; перасяліць з аднаго месца на другое. Выселіць з кватэры. Выселіць у суседнюю вёску.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
разагна́ ць , -зганю́ , -зго́ ніш, -зго́ ніць; -загна́ ў, -загна́ ла; -згані; -загна́ ны; зак.
1. каго-што . Прымусіць разысціся, разляцецца, разбегчыся ў розныя бакі.
Р. дзяцей.
Р. натоўп.
2. Выгнаць, звольніць (усіх, многіх) адкуль-н. (разм. ).
Р. гультаёў на рабоце.
3. Рассеяць, развеяць.
Вецер разагнаў хмары.
4. Прымусіць прайсці, мінуць (пра настрой, стан, пачуццё).
Р. тугу.
5. каго-што . Паскорыць ход, рух.
Р. каня.
Р. лодку.
6. што . Разараць (барозны).
Р. некалькі баразён бульбы.
|| незак. разганя́ ць , -я́ ю, -я́ еш, -я́ е.
|| наз. разго́ н , -у, м. (да 1, 2 і 5 знач. ) і разго́ нка , -і, -нцы, ж. (да 5 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
убі́ ць , уб’ю́ , уб’е́ ш, уб’е́ ; уб’ём, уб’яце́ , уб’ю́ ць; убі́ ты; зак.
1. што ў што . Б’ючы па якім-н. прадмеце, прымусіць яго ўвайсці ўнутр чаго-н.
У. цвік у сцяну.
У. у галаву што-н. каму-н. (перан. : прымусіць трывала засвоіць якую-н. думку; разм. ).
2. што . Утаптаць, утрамбаваць да цвёрдасці.
У. сцежку цераз поле.
3. што . Дадаючы да стравы, умяшаць (сырыя яйкі), разбіць на скавараду (яйкі).
У. у цеста два яйцы.
У. некалькі яец на патэльню.
4. што . Змарнаваць, зрасходаваць непрадукцыйна (разм. ).
У. час.
|| незак. убіва́ ць , -а́ ю, -а́ еш, -а́ е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
вы́ ветрыць , -ру, -рыш, -рыць; -раны; зак. , што.
1. Разбурыць пад уздзеяннем ветру, пад уплывам атмасферных ваганняў.
Вецер выветрыў торф.
2. Прымусіць што-н. знікнуць праветрываннем або пад уздзеяннем ветру.
В. смурод.
|| незак. выве́ трываць , -аю, -аеш, -ае.
|| наз. выве́ трыванне , -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
адагна́ цца , адганю́ ся, адго́ нішся, адго́ ніцца; адгані́ ся; зак.
1. Адагнаць каго-н. , прымусіць пайсці прэч.
Дзеці лезуць да машыны — не а.
2. Гонячы (жывёлу), аддаліцца, адысці куды-н.
Пастух адагнаўся са статкам на два кіламетры ад вёскі.
|| незак. адганя́ цца , -я́ юся, -я́ ешся, -я́ ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
адапхну́ ць , -ну́ , -не́ ш, -не́ ; -нём, -няце́ , -ну́ ць; -ні́ ; -ну́ ты; зак. , каго-што.
1. Штуршком адсунуць, аддаліць.
А. нагой крэсла.
2. Моцна напіраючы, адціснуць, прымусіць адысці.
Ён адапхнуў мяне і стаў наперадзе.
|| незак. адпіха́ ць , -а́ ю, -а́ еш, -а́ е і адпі́ хваць , -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
адва́ дзіць , -ва́ джу, -ва́ дзіш, -ва́ дзіць; -ва́ джаны; зак. , каго-што, ад чаго (разм. ).
Адвучыць ад якой-н. прывычкі, ад хаджэння да каго-н. або куды-н. ; прымусіць перастаць што-н. рабіць, адвыкнуць ад чаго-н.
А. ад курэння.
|| незак. адва́ джваць , -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)