1. Прыбор для графічнай рэгістрацыі ціску крыві, скарачэння мышцы і інш.
2. У эксперыментальнай фанетыцы — прыбор для запісу крывой гукаў.
[Ад грэч. kyma — хваля і graphō — пішу.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
грамафо́н, ‑а, м.
Музычны апарат з рупарам для ўзнаўлення гукаў, запісаных на спецыяльных пласцінках. Дуня заводзіла хрыпаты грамафон, потым прымусіла спяваць Віктара.Колас.
[Ад гр. gramma — літара, запіс і phōnē — гук.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
со́лкасць, ‑і, ж.
Уласцівасць солкага. Каб соль не страціла Уласцівую ёй солкасць, А песня — гукаў Трапяткіх і кволых, .. На свеце існуе мастацтва.Дзяргай.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
акамада́цыя, -і, ж. (кніжн.).
1. Прыстасаванне (арганізма).
2. У мовазнаўстве: фанетычны працэс прыстасавання вымаўлення сумежных зычных і галосных гукаў, у выніку чаго ўласцівасць аднаго гука часткова пашыраецца на іншы.
○
Акамадацыя вока — здольнасць вока прыстасоўвацца да разгляду прадметаў на розных адлегласцях.
|| прым.акамадацы́йны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
authéntischa аўтэнты́чны, сапра́ўдны;
~e Musík «канкрэ́тная» му́зыка (з немузыкальных гукаў, шумаў і г.д.)
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Schmelzm -es, -e
1) тэх. эма́ль; палі́ва; глазу́ра
2) бляск, пералі́вы (колераў, гукаў)
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Гало́бля ’аглобля’ (Сцяшк. МГ). Метатэзай гукаў з агло́бля (гл.). Падобная з’ява назіраецца і ў іншых мовах. Параўн. укр.дыял.голо́бля ’тс’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Селяжо́к (silažok) ‘капітал на грошы’ (Варл.), селю́жка ‘сцёртая манета’ (ТС). Ад шэлег (гл.) у выніку распадабнення шыпячых гукаў (ж, ш → с).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Перагало́ссе (пірігалосься) ’адгалосак, водгалас’ (Юрч. СНЛ), рус.дыял.переголо́сье ’абгаворы, плёткі’, славен.preglâsje ’перагаласоўка галосных гукаў’. Да пера- і голас (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
чередова́ниев разн. знач. чаргава́нне, -ння ср.;
чередова́ние труда́ с о́тдыхом чаргава́нне пра́цы з адпачы́нкам;