шалёны, ‑ая, ‑ае.
1. Хворы на шаленства, на вадабоязь.
2.
3. Які страціў разважлівасць, цвярозы розум.
4.
5.
6. Свавольны, дураслівы.
7.
8.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
шалёны, ‑ая, ‑ае.
1. Хворы на шаленства, на вадабоязь.
2.
3. Які страціў разважлівасць, цвярозы розум.
4.
5.
6. Свавольны, дураслівы.
7.
8.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пусці́ць
1.
2. (воду, газ) пусти́ть, откры́ть;
3. вы́делить, пусти́ть;
4.
◊ п. карані́ — пусти́ть ко́рни;
п. слязу́ — пусти́ть слезу́;
п. з (агнём) ды́мам — сжечь, спали́ть;
п. на
п. на самацёк — пусти́ть на самотёк;
п. з то́рбай — пусти́ть по́ миру;
п. пагало́скі — разнести́ молву́;
п. на свет — произвести́ на свет;
не п. на паро́г (на во́чы) — не пусти́ть на поро́г (на глаза́);
п. пыл у во́чы — пусти́ть пыль в глаза́;
п. (сабе́) ку́лю ў лоб — пусти́ть (себе́) пу́лю в лоб;
п. у паве́тра — взорва́ть;
п. у расхо́д — пусти́ть в расхо́д;
п. у ход — пусти́ть в ход;
п. чырво́нага пе́ўня — пусти́ть кра́сного петуха́;
п. ю́шку — пусти́ть кровь; уда́рить до кро́ви;
п. казла́ ў агаро́д —
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
лаві́ць, лаўлю, ловіш, ловіць;
1. Хапаць каго‑, што‑н. на ляту.
2. Здабываць (рыбу, звяроў, птушак) з дапамогай спецыяльных прыстасаванняў.
3.
4. Не прапускаць магчымасці для ажыццяўлення чаго‑н., выбіраць зручны момант.
5.
6.
7.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
тупы́, ‑ая, ‑ое.
1. Такі, якім цяжка рэзаць, пілаваць, калоць і пад., недастаткова навостраны;
2. Які не звужаецца ці мала звужаецца, закруглены на канцы.
3.
4.
5. Не востры, глухі; ныючы (пра боль).
6. Глухі, не рэзкі, не звонкі (пра гукі).
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
хто, каго, каму, каго, кім, аб кім,
1.
2. Ужываецца ў значэнні вылучальных або ўказальных займеннікаў: «каторы», «той».
3.
4.
5.
6.
7.
8. Ужываецца ў размеркавальным значэнні пры супастаўленні членаў сказа і сказаў у значэнні: «адно..., другое».
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
head
1) галава́, гало́ўка
2) ве́рхняя ча́стка, верх -у
3) пе́рад -у
4) галава́
5) чалаве́к -а
6) кача́н -а́
7) узгало́ўе
8) галава́
9) мыс -а
10) heads,
1)
быць напе́радзе, на чале́ (пара́ду)
2) накіро́ўваць
3) кірава́ць, узнача́льваць, стая́ць на чале́
4) адраза́ць галаву́
1) ісьці́, кірава́цца
2) (for) набліжа́цца (да катастро́фы)
4.1) пярэ́дні
2) сустрэ́чны (
3) гало́ўны, кіру́ючы
4) галаўны́, на галаву́
•
- at the head
- head over heels
- keep one’s head above water
- lay heads together
- put heads together
- lose one’s head
- make head
- make head of
- make tail of
- out of one’s head
- off one’s head
- over head and ears
- talk one’s head off
- turn one’s head
- head and shoulders
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
галава́, ‑ы́;
1. Верхняя частка цела чалавека, верхняя або пярэдняя частка цела жывёліны, якая заключае ў сабе мозг.
2.
3.
4.
5.
6. Харчовы прадукт у выглядзе шара або конуса.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
к, ко предлог с
подойти́ к столу́ падысці́ да стала́;
зайти́ к това́рищу зайсці́ да тава́рыша;
любо́вь к ро́дине любо́ў да радзі́мы;
вперёд, к но́вым побе́дам! упе́рад, да но́вых перамо́г!;
во́ля к труду́ во́ля да пра́цы;
прислу́шиваться к слова́м прыслухо́ўвацца да слоў;
обрати́ться к аудито́рии звярну́цца да аўдыто́рыі;
подгото́виться к убо́рке урожа́я падрыхтава́цца да ўбо́ркі ўраджа́ю;
к пяти́ приба́вить четы́ре да пяці́ дада́ць чаты́ры;
присоедини́ться к большинству́ далучы́цца да бо́льшасці;
к вопро́су о происхожде́нии языка́ да пыта́ння аб пахо́джанні мо́вы; кроме того, иногда переводится также иными предлогами или конструкциями без предлогов, в частности: а) (для выражения направленности действия к временному пределу в значении: около) пад (што); (в значении: точно к такому-то часу) к (чаму); пад (што);
к ве́черу ве́тер ути́х пад ве́чар
к утру́ положе́ние измени́лось пад ра́ніцу стано́вішча змяні́лася;
быть к десяти́ часа́м быць к дзесяці́ гадзі́нам;
успе́ть к обе́ду паспе́ць к абе́ду (да абе́ду);
к годовщи́не Октября́ да гадаві́ны Кастры́чніка;
к тысячеле́тию со дня образова́ния да тысячаго́ддзя з дня ўтварэ́ння; б) (для указания на назначение, соответствие
оде́жда к пра́зднику адзе́нне на свя́та;
пригото́вить к за́втраку прыгатава́ць на сне́данне;
к нача́лу го́да на пача́так го́да (к пача́тку го́да);
к сча́стью на шча́сце;
к моему́ стыду́ на мой со́рам;
немно́го к восто́ку крыху́ на ўсход;
к за́паду на за́хад; в) (в бранных выражениях) к (чаму);
к чёрту к чо́рту.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
све́тлы, ‑ая, ‑ае.
1. Які ярка свеціць.
2. Добра асветлены, напоўнены святлом.
3. Не цёмнага колеру.
4. Чысты, празрысты (пра вадкасць).
5.
6.
7. Якому ўласцівы высокія маральныя якасці; высакародны.
8.
9. Які мае адносіны да свята вялікадня ў хрысціян.
10.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
святло́, ‑а,
1. Прамяністая энергія, якая вылучаецца палымнеючым целам і ўспрымаецца зрокам.
2. Асвятленне, характэрнае для якой‑н. часткі сутак.
3. Крыніца і прыстасаванне для асвятлення чаго‑н.
4. Асветленае месца, месца, адкуль ідзе прамень, дзе светла.
5. Светлае месца, светлая пляма, блік на карціне, у адрозненне ад ценю.
6.
7.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)