Пса́йка (psai̯ka) ’страказа’, бча́йка ’тс’. Дзендзялеўскі (Зб. Нахцігалу, 102) выводзіць з *pьs‑aj‑bk‑a, спасылаючыся на іншыя назвы насякомых з коранем *pьs‑ (гл. пёс): укр.песюха, песяча муха, песя муха ’Hippobosca equina L.’, славац.psota, psotka ’невялікі вячэрні ці начны матылёк’. Няпэўна, параўн. пчайка (гл.). Магчыма, памылкова прачытанае pšaika (пшайка).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Ме́трыка ’выпіска з метрычнай кнігі аб даце нараджэння’ (ТСБМ), смарг., пруж.мэтрыка, драг.мэтрыкэ ’тс’ (Сл. ПЗБ), ст.-бел.метрика, метрыка ’канцылярская кніга’ (пач. XVI ст.), «Літоўская метрыка», — запазычаны са ст.-польск.metryka, якое з с.-лац.matricula ’каталог, вопіс’ < лац.mātrīx ’тс’. Булыка (Лекс. запазыч., 57) памылкова выводзіць з лац.metrica ’?’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
mistake1[mɪˈsteɪk]n. памы́лка;
make a mistake зрабі́ць памы́лку, памылі́цца;
a spelling mistake арфаграфі́чная памы́лка
♦
by mistakeпамылко́ва;
Someone must have taken my umbrella by mistake. Нехта, мабыць, памыліўся і ўзяў мой парасон;
make no mistake (about it)!infml не сумнява́йся!/будзь упэ́ўнены, што…
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
mistake
[mɪˈsteɪk]1.
n.
памы́лка f.; непаразуме́ньне n.
by mistake — праз памы́лку
2.
v., -took, -taken
1) не разуме́ць, бла́га разуме́ць
2) памылко́ва прыма́ць за каго́і́ншага або́ за што і́ншае
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
Люстра́цыя ’перыядычнае апісанне дзяржаўных маёмасцей з мэтай вызначэння іх прыбытковасці ў зах. губернях царскай Расіі’ (ТСБМ), ст.-бел.люстрация ’праверка, інспекцыя’ запазычана са ст.-польск.lustracja ’кантроль, агляд’, якое з лац.lūstratio ’агляд’ < lūstrāre ’рабіць агляд, прыглядацца, аглядаць, вандраваць’ (Слаўскі, 4, 386; Булыка, Лекс. запазыч., 31). Крукоўскі (Уплыў, 80) памылкова называе крыніцай запазычання рус.люстрация.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Матэма́тыка ’навука аб колькасных суадносінах і прасторавых формах навакольнага свету’ (ТСБМ), ст.-бел.математикъ, математыкъ (XVI ст.). Са ст.-польск.matematyka (matematyk), якое з с.-лац.matematika (ars) < ст.-грэч.μαθηματική (τέχνη) ’мастацтва пазнання навукі’ < μάθημα ’веды, навука, пазнанне’ < μανθάνω ’вучу, вывучаю’ (Голуб-Ліер, 305). Крукоўскі (Уплыў, 89) памылкова выводзіць бел. лексему з рускай.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Мі́лаваць ’дараваць віну’, ’шкадаваць’, гіст. ’выказваць увагу, любіць’ (ТСБМ, Нас., Касп., Яруш., Растарг.), ’спачуваць і дапамагаць бедным, няшчасным і пакрыўджаным’ (КЭС, лаг.). Са ст.-рус. (праз рус. мову) миловати ’дараваць, выказваць ласку’, якое да прасл.milovati. Гл. мі́лы. Жураўскі (SlOr, 10 (1), 1961, 40) памылкова выводзіць ст.-бел.миловати са ст.-польск.miłować się.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
пераблы́таць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., каго-што.
1. Перамяшаць, парушыць папярэдні парадак размяшчэння чаго‑н., заблытаць усё, многае. Пераблытаць ніткі. Пераблытаць дрот.//перан. Парушыць паслядоўнасць, выразнасцю яскравасць, зрабіць хаатычным. Сон пераблытаў усё: праўду з выдумкай, мінулае шчасце з сучасным...Васілевіч.
2.Памылкова прыняць каго‑н. за іншага, адно за другое. Пераблытаць маршрут. Пераблытаць адрасы. □ — Што ж гэта вы падвялі нас з малаком?.. — Трэці дзень не прыносіце. — А хіба мой муж не быў гэтыя дні? — Не. — Няўжо ён пераблытаў дом ці пад’езды? — захвалявалася Вера.Пальчэўскі.[Ханюціна:] — Я цябе з Гуцікавай пераблытала, з ткацкага [цэха].Савіцкі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Вы́мал ’мель, каса, абмялелае месца’ (Гарэц.). Рус.вы́мол ’яма, калдобіна’, укр.ви́мул ’яма, выбітая вадой’ (Марусенка, Полесье, 221), польск.wymuł ’канава, паглыбленне, вымытае вадой’, в.-луж.wumuł, чэш.výmol, славац.výmoľ ’тс’. Ад vymeti (гл. малоць) з нулявым афіксам (Гл. Махэк₂, 368). Памылкова Нітшэ (66), які звязвае гэта з мул ’іл’. Адносна вакалізму назоўніка гл. Варбот, Словообр., 24, 29.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Боўт ’рыбацкая прылада боўтаць ваду’ (КЭС, лаг., Нас., Янк. I), таксама бо́ўтка (Касп., Мядзв.), бо́ўтала (Нас.). Рус.болт, укр.бовт ’тс’. Бернекер (118) лічыць, што слова звязана з bьlt‑ (гл. бо́ўтаць). Фасмер (1, 190) памылкова хоча бачыць тут сувязь з рус. і г. д. болт ’болт’, польск.bełt (< н.-ням. (bolt(e), гал.bout). Параўн. боўтаць.