пабе́гчы, ‑бягу, ‑бяжыш, ‑бяжыць; ‑бяжым, ‑бежыце;
1. Пачаць бегчы (пра людзей, жывёл).
2. Пачаць хутка рухацца (пра неадушаўлёныя прадметы, з’явы).
3. З’явіўшыся, узнікшы, пачаць разыходзіцца, цягнуцца, слацца ў нейкім кірунку.
4. Пацячы, паліцца.
5.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
распаўзці́ся, ‑паўзецца; ‑зёмся, ‑зяцеся, ‑зуцца;
1. Папаўзці ў розныя бакі (пра некалькіх, многіх насякомых, жывёл).
2. Расплыцца, расцячыся па паверхні чаго‑н.
3.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ДЗІЦЯ́ЧАЯ МУ́ЗЫКА музыка, адрасаваная дзіцячай аўдыторыі або прызначаная для выканання дзецьмі. Дз.
Узоры Дз.м. былі вядомы ўжо ў
Дзіцячы фальклор беларусаў побач з размоўнымі жанрамі, ўключае, калыханкі і песенькі для дзяцей старэйшага ўзросту.
Літ.:
Асафьев Б. Русская музыка о детях и для детей // Сов. музыка. 1948. № 6;
Сосновская О. Советские композиторы детям.
Степанцевич К., Глущенко Г. Школьникам о музыке.
Р.М.Аладава.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ВАЙНА́ РАСІ́І З РЭ́ЧЧУ ПАСПАЛІ́ТАЙ 1654—67,
вайна, распачатая расійскім царом Аляксеем Міхайлавічам за землі Смаленшчыны, Беларусі, Украіны і Літвы. Для пачатку вайны царскі ўрад выкарыстаў спрыяльныя для яго абставіны: Рэч Паспалітая была аслаблена ў выніку
У маі 1654
У маі 1655 пачалася 2-я кампанія гэтай вайны.
Землі Смаленшчыны, Беларусі і Літвы былі ўключаны ў склад
У 1656—58 ва
3.5.1660 Рэч Паспалітая заключыла мір са Швецыяй і змагла ўсе свае войскі кінуць супраць
Літ.:
Гісторыя Беларускай ССР.
Мальцев А.Н. Россия и Белоруссия в середине XVII в.
Абецедарский Л.С. Белоруссия и Россия: Очерки
Сагановіч Г. Невядомая вайна, 1654—1667.
Morzy J. Kryzys demograficzny na Litwie I Białorusi w 2 połowie XVII wieku. Poznań, 1965.
А.П.Грыцкевіч
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
пайсці́, пайду, пойдзеш, пойдзе;
1.
2. Пачаць ісці (у 1, 4, 5, 8, 15, 26 і 27 знач.).
3. Пачаць расці, вырастаць.
4.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
спі́на, ‑ы,
1. Задняя (у жывёл — верхняя) частка тулава ад шыі да крыжа.
2. Тое, што і спінка (у 3 знач.).
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
КІ́ЕЎ,
горад, сталіца Украіны, цэнтр Кіеўскай
Пасяленні на
Пачатак
паселішчы 6—7
З часоў Кіеўскай Русі К. быў адным з цэнтраў
Літ.:
Логвин Г.Н. Киев 2 изд.
Толочко П.П. Древний Киев. Киев, 1983;
Киев: Энцикл. справ. 2 изд. Киев 1985.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
láufen
1) бе́гаць, бе́гчы;
sich áußer Átem ~ зады́хацца ад бе́гу;
sich müde ~ набе́гацца да сто́мы [змо́ру];
2)
éine Rúnde ~ прабе́гчы круг;
Schlíttschuh [Schi] ~ ката́цца на канька́х [лы́жах]
3)
die Maschíne läuft машы́на працу́е;
leer ~
4) цячы́;
das Fass läuft бо́чка цячэ́;
die Náse läuft з но́са цячэ́ (ад насмарку)
5) ісці́ (пра фільм)
6) міна́ць, праміна́ць
7) мець сі́лу;
die Ákti¦e läuft únbegrenzt а́кцыя ма́е неабмежава́ны тэ́рмін
8) спяша́ць (пра гадзіннік)
9)
ein Scháuder lief ihm über den Rücken, es lief ihm kalt über den Rücken у яго́
Gefáhr ~ трапля́ць у небяспе́ку, быць у небяспе́цы;
ins Geld ~
álles läuft durcheinánder усё пераблы́талася;
es läuft auf eins hináus усё зво́дзіцца да аднаго́ і таго́ ж
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
паўзці́, ‑зу, ‑зеш, ‑зе; ‑зём, ‑зяце;
1. Перамяшчацца па паверхні, рухаючыся ўсім целам (пра паўзуноў, якія не маюць ног).
2. Перамяшчацца лежачы, на жываце, на карачках і пад. (пра людзей і жывёл).
3.
4. Слацца па паверхні, чапляючыся за што‑н. (пра расліны).
5. Павольна сунуцца ўніз.
6. Марудна праходзіць, цягнуцца (пра час).
7.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
це́ла, ‑а,
1. Матэрыя, рэчыва, што так ці інакш абмежавана ў прасторы; асобны прадмет у прасторы.
2. Арганізм чалавека або жывёлы ў яго знешніх, фізічных формах і праяўленнях.
3. Тулава, корпус чалавека, жывёлы, птушкі.
4.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)