чэшскі кампазітар. Чл.Чэш. акадэміі навук і мастацтваў (1931). Скончыў Пражскую кансерваторыю (1913). З 1913 скрыпач Пражскай філармоніі. У 1923—40 жыў у Парыжы. З 1941 у ЗША, выкладаў у Прынстанскім ун-це і інш. З 1953 у Францыі, Італіі, Швейцарыі. У яго разнастайнай паводле жанраў і форм творчасці спалучаліся традыцыі чэш.муз. класікі і чэшска-мараўскага фальклору з пошукамі новых шляхоў, у т. л. рысамі франц. імпрэсіянізму і неакласіцызму. Сярод твораў: оперы «Легенды пра Марыю» (паст. 1935), «Тэатр за варотамі» (паст. 1936), «Жульета» (паст. 1938), «Грэчаскія пасіёны» (паст. 1961), кіна-, радыё- і тэлеоперы; балеты «Хто самы дужы на свеце?» і «Мяцеж» (абодва паст. 1925), «Шпалічак» (са спевамі, паст. 1933) і інш.; араторыі і кантаты, у т. л. «Букет» (1937), «Палявая меса» (1939), «Гільгамеш» (1955), «Прароцтва Ісаі» (1959); 6 сімфоній (1942—53), «Помнік Лідзіцы» (1943), сімф. паэмы (1955, 1958) і інш. творы для сімф.арк.; канцэрты з арк.; камерна-інстр. ансамблі; п’есы для фп., хары, песні.
2.прил. мацне́йшы, больш мо́цны; дужэ́йшы, больш ду́жы, здараве́йшы, больш здаро́вы; больш магу́тны; больш ва́жкі, больш грунто́ўны; см.си́льный.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
muscular
[ˈmʌskjələr]
adj.
1) му́скульны
a muscular tissue — му́скульная тка́нка
a muscular strain — расьцягне́ньне му́скула
2) мускулі́сты, мо́цны, ду́жы
a muscular arm — мускулі́стая рука́
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
fest
нескл.
1.дужы, здаравенны;
fest baba — здаравенная баба; баба-гром;
2. моцна, здорава;
na fest — канчаткова
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
vigorous[ˈvɪgərəs]adj.
1. энергі́чны, ду́жы, мо́цны; бадзёры;
vigorous of frame магу́тнага скла́ду;
vigorous of mind з жывы́м ро́зумам;
vigorous growth ху́ткі рост
2. рашу́чы, энергі́чны (пра дзяцей);
vigorous defenders of human rights рашу́чыя абаро́нцы чалаве́чых право́ў
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
Ву́шлы ’растаропны’ (Мат. Гом.); ’знаходлівы, хітры’ (Цых.). Хутчэй за ўсё запазычана з рус.ушлый ’пранырлівы’, дзеепрыметнік ад уйти ’пайсці’, раней таксама ’пазбегнуць’; параўн. утвораныя ад таго ж кораня по́шлы ’моцны, дужы’, няпо́шлы ’нямоглы’ (Панюціч, Лексіка, 81), нядо́шлы ’тс’ і пад. Сюды ж, відаць, і ву́жлы ’праворны, спрытны’ (Яўс.) праз народна-этымалагічнае збліжэнне з вуж.
The fort has stout walls — Форт ма́е мо́цна збудава́ныя сьце́ны
3) му́жны; адва́жны
4) непадаўкі́; упа́рты, заця́ты
stout resistance — заця́ты супраці́ў
5) мо́цны, ду́жы
a stout horse — ду́жы конь
2.
n.
1) мо́цнае, цёмнае пі́ва
2) мажны́ чалаве́к
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
hándfestaду́жы, ма́жны, мо́цны;
éine ~e Ábfuhr рашу́чы адпо́р;
~er Bewéis ва́жкі до́каз;
~е Kritík дзелава́я кры́тыка
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
kräftig
1.a
1) ду́жы, мо́цны
2) пажыўны;
~e Súppe нава́рысты суп
2.adv
1) мо́цна
2) гу́ста
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
пол1, ‑у, м.
Сукупнасць уласцівасцей, якія характарызуюць мужчынскія і жаночыя арганізмы і супроцьпастаўляюцца адзін другому. Мужчынскі пол. Жаночы пол.
•••
Дужы пол (жарт.) — пра мужчын.
Прыгожы (слабы) пол (жарт.) — пра жанчын.
пол2, ‑а, м.
Палаткі, нары. Хата нагадвала даўнейшую курніцу: чорная земляная падлога, брудны і таксама чорны на ўсю хату пол, па якім ўпокат спала ўжо немалая Прахорава сям’я.Зарэцкі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)