дзед 1, ‑а,
1. Бацькаў або матчын бацька.
2. Стары чалавек.
3.
•••
дзед 2,
дзед 3, ‑а,
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
дзед 1, ‑а,
1. Бацькаў або матчын бацька.
2. Стары чалавек.
3.
•••
дзед 2,
дзед 3, ‑а,
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
спле́сці, спляту, спляцеш, спляце; спляцём, сплецяце, сплятуць;
1. Вырабіць, зрабіць пляценнем.
2. Злучыць, змацаваць пляценнем.
3.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
АБРА́ДАВЫЯ СТРА́ВЫ,
адзін з элементаў сямейных і каляндарных святаў і абрадаў многіх народаў свету.
Літ.:
Листова Н.М. Пища в обрядах и обычаях // Календарные обычаи и обряды в странах зарубежной Европы: Ист. корни и развитие обычаев.
Г.Ф.Вештарт.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
смакава́ць, ‑кую, ‑куеш, ‑куе;
1. Есці або піць паволі, з асалодай, стараючыся адчуць смак чаго‑н.
2. Есці або піць на пробу.
3.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ска́рбніца, ‑ы,
1.
2. Матэрыяльныя каштоўнасці, маёмасць, багацце.
3. Месца сканцэнтравання якіх‑н. каштоўнасцей.
4. Даўней — казна; месца захоўвання казны.
[Польск. skarbnica.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
спрадве́чны, ‑ая, ‑ае.
1. Які ідзе ад вякоў, не перастае існаваць; адвечны.
2. Які існуе здаўна; старадаўні.
3. Карэнны, пастаянны, асноўны.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
дзяўбці́, дзяўбу, дзяўбеш, дзяўбе; дзяўбём, дзеўбяце, дзяўбуць;
1. Есці, хапаючы ежу дзюбай (пра птушак).
2. Біць, удараць дзюбай.
3. Паслядоўнымі частымі ўдарамі па чым‑н. рабіць паглыбленне, адтуліну.
4.
5.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
дзень
працо́ўны дзень Árbeitstag
дзень адпачы́нку Erhólungstag
выхадны́ дзень (árbeits)fréier Tag; Rúhetag
свято́чны дзень Féiertag
прыёмны дзень Spréchtag
дзень нараджэ́ння Gebúrtstag
дзень вы́бараў Wáhltag
дзень заду́шны
до́бры дзень! gúten Tag!;
у адзі́н цудо́ўны дзень éines schönen Táges;
дня́мі (у мінулым) néulich; (у будучым) in díesen Tágen;
насту́пнага дня tags daráuf, ánderntags;
на гэ́ты дзень bis jetzt;
праз адзі́н дзень jéden zwéiten Tag;
з дня на дзень tagáus tagéin, tágtäglich, Tag für Tag;
на чо́рны дзень für den Nótfall;
сяро́д бе́лага дня
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
АБРА́Д,
комплекс строга вызначаных чыннасцяў, слоўных формул, жэстаў, абумоўленых пэўнымі
Структура абраду бывае даволі складаная: яна мае «ядро» —
Многія
Літ.:
Занкевич А. Белорусские свадебные обряды и песни сравнительно с великорусскими.
Аничков Е. Весенняя обрядовая поэзия на Западе и у славян. Ч. 1—2.
Радзінная паэзія.
Круть Ю.З. Хліборобська обрядова поезія слов’ян. Київ, 1973;
Песні народных свят і абрадаў.
Ліс А.С. Купальскія песні.
Яго ж. Валачобныя песні.
Яго ж. Жніўныя песні.
Зімовыя песні.
Календарные обычаи и обряды в странах зарубежной Европы: Зимние праздники.
Календарные обычаи и обряды в странах зарубежной Европы: Конец XIX — начало XX в.: Весенние праздники.
Календарные обычаи и обряды в странах зарубежной Европы: Летне-осенние праздники.
Календарные обычаи и обряды в странах зарубежной Европы: Ист. корни и развитие обычаев.
Курочкін О.В. Новорічні свята українців. Київ, 1978;
Вяселле: Абрад.
Соколова В.К. Весенне-летние календарные обряды русских, украинцев и белорусов, XIX — начало XX в.
Гурский А.И. Зимняя поэзия белорусов.
Мажэйка З.Я. Песні беларускага Паазер’я.
Народны
Палескае вяселле.
Маслова Г.С. Народная одежда в восточнославянских традиционных обычаях и обрядах XIX — начала XX в.
Барташэвіч Г.А. Беларуская народная паэзія веснавога цыкла і славянская фальклорная традыцыя.
Тавлай Г.В. Белорусское купалье: Обряд, песня.
Пахаванні. Памінкі. Галашэнні.
Борисенко В.К. Весільні звичаї та обряди на Україні. Київ, 1988;
Круглов Ю.Г. Русские обрядовые песни. 2 изд.
Земляробчы каляндар: (Абрады і звычаі).
Кухаронак Т.І. Радзінныя звычаі і абрады беларусаў: канец XIX—XX
Жаніцьба Цярэшкі.
Беларускія народныя абрады /
Л.М.Салавей, І.У.Саламевіч.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ва́дзіць, ‑дзіць;
•••
вадзі́ць, ваджу́, во́дзіш, во́дзіць;
1.
2.
3.
4.
5.
6. Кіраваць гульнямі, танцамі.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)