КАКАФО́НІЯ (грэч. kakophōnia ад kakos благі + phone гук),
антыгарманічнае, недарэчнае, бязладнае, хаатычнае спалучэнне муз.гукаў. Узнікае звычайна спантанна (напр., пры настройцы сімф. аркестра) Уяўленні пра К. крыху ўмоўныя і гістарычна мяняюцца (спалучэнні гукаў, якія лічыліся К. для пэўнай муз. культуры і эпохі, могуць успрымацца як асэнсаваныя слухачом інш. эпохі). Уражанне К. можа стварацца і пры неадпаведнасці музыкі слыхавому вопыту аўдыторыі.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
дыфто́нг, ‑а, м.
Спалучэнне двух галодных гукаў, што вымаўляюцца як адзін склад.
[Ад грэч. di(s) — двойчы і phtongos — гук.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
гучнагавары́цель, ‑я, м.
Прыстасаванне для ўзнаўлення гукаў і ўзмацнення гучнасці радыёперадач; рэпрадуктар.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
лабіяліза́цыя, ‑і, ж.
Спец. Вымаўленне некаторых гукаў мовы з акругленнем выцягнутых губ.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
фільтр, -а, мн. -ы, -аў, м.
1. Прыбор або рэчыва для ачысткі вадкасцей, газаў.
2. Прыбор, які затрымлівае праходжанне некаторых прамянёў, гукаў, электрамагнітных хваль (спец.).
Акустычны ф.
|| прым.фі́льтравы, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
АРНАМЕ́НТЫКА,
спосабы ўпрыгожвання вакальнай і інструментальнай мелодыі; сукупнасць гукаў, якія аплятаюць асн. лінію мелодыі. Вытокамі звязана з мастацтвам імправізацыі, пашырана ў аўтэнтычным фальклоры. Адрозніваюць мелізмы і свабодную арнаментыку — апяванне гукаўасн. мелодыі рознымі фігурацыямі, фіярытурамі, пасажамі. Маст. функцыі і выразныя магчымасці арнаментыкі ў значнай ступені залежаць ад асаблівасцяў муз. Інструментаў, вышыні і рухомасці пеўчых галасоў і інш. Багаццем арнаментыкі вызначаюцца дзямественныя спевы ў старарус. пеўчым мастацтве, франц. клавесінная музыка 17—18 ст. («галантны стыль»), італьян. оперы 18 ст. Для сучаснай прафес. музыкі мала характэрная, за выключэннем твораў, заснаваных на стылізацыі. Вылучаюць суразмерную арнаментыку (перыяд. паўтор меладычных груп, пераважае ў інстр. музыцы) і несуразмерную ў характары rubato (акцэнтаванне асобных гукаў мелодыі, павышэнне экспрэсіі; пераважае ў вак. музыцы).