пік, -а і -у, мн. -і, -аў м.
1. -а. Спічастая вяршыня гары.
2. -у, перан. Найвышэйшы ўздым у развіцці чаго-н., у якой-н. дзейнасці.
П. у рабоце.
3. нязм. Які адносіцца да кароткачасовага рэзкага ўздыму.
Гадзіны п. у рабоце транспарту.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пі́к
назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне
|
адз. |
мн. |
| Н. |
пі́к |
пі́кі |
| Р. |
пі́ка |
пі́каў |
| Д. |
пі́ку |
пі́кам |
| В. |
пі́к |
пі́кі |
| Т. |
пі́кам |
пі́камі |
| М. |
пі́ку |
пі́ках |
Крыніцы:
krapivabr2012,
nazounik2008,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
пік м.
1. род. пі́ка (горная вершина) пик;
2. род. пі́ку (наивысший подъём в работе, движении и т.п.) пик;
◊ гадзі́ны пік; час пік — часы́ пик
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
пік, ‑а, м.
1. Спічастая горная вяршыня. Хіба калі-небудзь Забуду я край, Дзе горныя пікі Снягамі пакрыты. Гілевіч.
2. Самы высокі ўздым у развіцці чаго‑н., у якой‑н. дзейнасці. Пік у рабоце электрастанцыі. Пік лактацыі. // перан.; чаго. Вяршыня. Насуперак усім фактам і логіцы вобраз Данкі вырас у маім уяўленні, як пік дасканаласці і прыгажосці. Карпюк.
•••
Гадзіны пік гл. гадзіна.
[Фр. pic.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Пік 1 ’хутка што-небудзь выкінуць, выставіць на від’; у выразе: пік яму ў нос яго ж дабром’ (Нас.). Аддзеяслоўнае ўтварэнне. Да пікаць 1 (гл.).
Пік 2 ’смала, вар’, пі́ка ’бітум, вараная смала’ (Ян., ТС). З н.-ням. Pick ’смала’, якое, як і англ.-сакс. pic, англ. pitch, з лац. pix ’смала’, калькі са ст.-грэч. πίσσα, атычн. πίττα ’тс’ < *piki̯a.
Пік 3 ’касцявы мозг (ТС). Усечаная форма лексемы шпік ’тс’ (гл.).
Пік 4: гадзіны пік ’час вышэйшага напружання ў рабоце транспарту, электрастанцыі і пад.’ (ТСБМ). З рус. часы пик, якое з’яўляецца паўкалькай англа-амерыканск. peak hours ’тс’ (Кіпарскі, ВЯ, 1956, 5, 136).
Пік 5 ’спічастая вяршыня гары’ (ТСБМ). Праз рус. мову (Крукоўскі, Уплыў, 86) з франц. pic ’тс’ (Мацэнаўэр, LF, 12, 340; Фасмер, 3, 260).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
пік-трансфарма́тар
назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне
|
адз. |
мн. |
| Н. |
пік-трансфарма́тар |
пік-трансфарма́тары |
| Р. |
пік-трансфарма́тара |
пік-трансфарма́тараў |
| Д. |
пік-трансфарма́тару |
пік-трансфарма́тарам |
| В. |
пік-трансфарма́тар |
пік-трансфарма́тары |
| Т. |
пік-трансфарма́тарам |
пік-трансфарма́тарамі |
| М. |
пік-трансфарма́тары |
пік-трансфарма́тарах |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
пі́ка¹, -і, ДМ пі́цы, мн. -і, пік, ж.
Колючая зброя, від кап’я.
Пранізаць пікай.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пі́ка
‘зброя’
назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне
|
адз. |
мн. |
| Н. |
пі́ка |
пі́кі |
| Р. |
пі́кі |
пі́к |
| Д. |
пі́цы |
пі́кам |
| В. |
пі́ку |
пі́кі |
| Т. |
пі́кай
пі́каю |
пі́камі |
| М. |
пі́цы |
пі́ках |
Крыніцы:
krapivabr2012,
nazounik2008,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
пі́ка
‘картачная масць’
назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне
|
адз. |
мн. |
| Н. |
пі́ка |
пі́кі |
| Р. |
пі́кі |
пі́к |
| Д. |
пі́цы |
пі́кам |
| В. |
пі́ку |
пі́кі |
| Т. |
пі́кай
пі́каю |
пі́камі |
| М. |
пі́цы |
пі́ках |
Крыніцы:
krapivabr2012,
nazounik2008,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
пикII (наивысший подъём в работе, движении и т. п.)
1. сущ. пік, род. пі́ку м.;
2. прил. пік неизм.;
◊
часы́ пик час пік.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)