прыпячы́
дзеяслоў, пераходны/непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Будучы час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
прыпяку́ |
прыпячо́м |
| 2-я ас. |
прыпячэ́ш |
прыпечаце́ |
| 3-я ас. |
прыпячэ́ |
прыпяку́ць |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
прыпё́к |
прыпяклі́ |
| ж. |
прыпякла́ |
| н. |
прыпякло́ |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
прыпячы́ |
прыпячы́це |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| прош. час |
прыпё́кшы |
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2025, актуальны правапіс)
прыпячы́, -пяку́, -пячэ́ш, -пячэ́; -пячо́м, -печаце́, -пяку́ць; -пёк, -пякла́, -ло́; -пячы́; -пе́чаны; зак.
1. што. Патрымаўшы доўга на агні, жары, падпаліць; злёгку спячы, апячы.
П. пірагі.
П. руку прасам.
2. (1 і 2 ас. неўжыв). Моцна прыгрэць (пра сонца).
Кпоўдню прыпякло (безас.).
3. перан., безас., каму. Прыйсціся цяжка, крута.
Яму тут добра прыпякло.
4. што. Змазаць чым-н. пякучым.
П. парэз ёдам.
|| незак. прыпяка́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.
|| наз. прыпяка́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прыпячы́ сов.
1. в разн. знач. припе́чь;
п. яшчэ́ тро́хі хле́ба — припе́чь ещё немно́го хле́ба;
со́нца ~пякло́ — со́лнце припекло́;
2. приже́чь;
п. баро́даўку ля́пісам — приже́чь борода́вку ля́писом;
3. (слегка обжечь) приже́чь;
~пякла́ пра́сам руку́ — прижгла́ утюго́м ру́ку;
4. безл., перен. прийти́сь кру́то
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прыпячы́, ‑пяку, ‑пячэш, ‑пячэ; ‑пячом, ‑печаце, ‑пякуць; пр. прыпек, ‑пякла, ‑пякло; заг. прыпячы; зак.
1. каго-што. Разм. Пратрымаўшы доўгі час на агні, на жары, падпаліць. Прыпячы пірагі. // Трохі, злёгку спячы; апячы. Прыпячы руку правам. □ А запалка дагарэла і — чуць не прыпякла пальцаў — стухла. Баранавых.
2. каго-што і без дап. Моцна прыгрэць (пра сонца). На другі дзень, калі шчодра прыпякло гарачае веснавое сонейка, расада раптам пачала вянуць... Якімовіч. // безас. Пра адчуванне моцнай гарачыні. Наступаў Кірыла так напорыста і рашуча, што ледзь не ўлез у агонь — наблізіўся да кастра так блізка, што яму прыпякло калена. Шамякін. У Каляды тлела гімнасцёрка, але ён не заўважаў гэтага, вёў агонь, аж пакуль добра не прыпякло. Гурскі. // перан.; безас. Прыйсціся цяжка, крута. Чаго ж.. [Томчак] даў цягу адтуль у Польшчу? Відаць, прыпякло. Бажко. — На тваім месцы і я каго-небудзь супакойваў бы. А калі самому прыпякло... Асіпенка.
3. што. Прыкласці што‑н., змазаць чым‑н. едкім, пякучым (для лячэння, дэзінфенкцыі); прыпаліць. Прыпячы парэз ёдам.
4. што і чаго. Разм. Спячы дадаткова, у дадатак да ўжо спечанага. Прыпячы хлеба.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прыпяка́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае.
Незак. да прыпячы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прыпе́чаны, ‑ая, ‑ае.
Дзеепрым. зал. пр. ад прыпячы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прыпяка́нне, ‑я, н.
Дзеянне паводле знач. дзеясл. прыпякаць — прыпячы (у 1, 3 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
приже́чь сов.
1. в разн. знач. прыпячы́;
приже́чь па́лец утюго́м прыпячы́ па́лец пра́сам;
приже́чь ра́ну йо́дом прыпячы́ ра́ну ёдам;
2. прост. (дать чему-л. пригореть) прыпалі́ць, падпалі́ць;
приже́чь хлеб прыпалі́ць (падпалі́ць) хлеб;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прыпе́чаны
1. припечённый;
2. прижжённый;
3. прижжённый;
1-3 см. прыпячы́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
припе́чь сов.
1. (сильно пригреть) прыпячы́;
2. (дать пригореть) разг. падпалі́ць;
припе́чь хлеб падпалі́ць хлеб.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)