пацярпе́лы

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. пацярпе́лы пацярпе́лая пацярпе́лае пацярпе́лыя
Р. пацярпе́лага пацярпе́лай
пацярпе́лае		 пацярпе́лага пацярпе́лых
Д. пацярпе́ламу пацярпе́лай пацярпе́ламу пацярпе́лым
В. пацярпе́лы (неадуш.)
пацярпе́лага (адуш.)		 пацярпе́лую пацярпе́лае пацярпе́лыя (неадуш.)
пацярпе́лых (адуш.)
Т. пацярпе́лым пацярпе́лай
пацярпе́лаю		 пацярпе́лым пацярпе́лымі
М. пацярпе́лым пацярпе́лай пацярпе́лым пацярпе́лых

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

пацярпе́лы

назоўнік, агульны, адушаўлёны, асабовы, субстантываваны, ад’ектыўнае скланенне

адз. мн.
м. -
Н. пацярпе́лы пацярпе́лыя
Р. пацярпе́лага пацярпе́лых
Д. пацярпе́ламу пацярпе́лым
В. пацярпе́лага пацярпе́лых
Т. пацярпе́лым пацярпе́лымі
М. пацярпе́лым пацярпе́лых

Крыніцы: krapivabr2012, sbm2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

пацярпе́лы

1. прич. потерпе́вший, пострада́вший;

2. в знач. сущ., юр. потерпе́вший, пострада́вший;

3. деепр. потерпе́в

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

потерпе́вший

1. прич. які́ (што) пацярпе́ў, які́ (што) папацярпе́ў; які́ (што) панёс, які́ (што) перажы́ў; см. потерпе́ть;

2. сущ. пацярпе́лы, -лага м.;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

пострада́вший

1. прич. які́ (што) папаку́таваў; які́ (што) пацярпе́ў; які́ (што) панёс стра́ту, які́ (што) папсава́ўся, які́ (што) сапсава́ўся; см. пострада́ть;

2. сущ. пацярпе́лы, -лага м.;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Рашы́ць, рэшы́ць ’прыйсці да заключэння; вырашыць, надумаць’ (ТСБМ, Сл. ПЗБ, ТС), ’развязаць, вырашыць (задачу)’ (Янк. 3.), ’патраціць, ліквідаваць, зрасходаваць, знішчыць’ (Янк. 3., Мат. Маг., ТС), рэшы́цца ’пазбавіцца, страціць’ (Растарг.). Параўн. рус. реши́ть ’вырашыць’, укр. ріши́ти ’вырашаць, пазбаўляць, губляць’, каш. řešëc ’вязаць’, чэш. řešit, славац. riešiť, харв. riješiti, серб. ре́шити ’тс’, славен. rešiti ’развязаць, выратаваць’, балг. реша́ ’вызначыць, вырашыць’, ст.-слав. рѣшити ’вызваліць, вырашыць’. Прасл. *rěšiti з š, перанесеным з ітэратыва *resjati, параўн. балг. реся́ ’рашаць’, в.-луж. rozrisać, rozrěsać ’вырашаць’, гл. Махэк₂, 531; БЕР, 6, 233, 239. У славянскіх мовах прасочваецца сумяшчэнне семантыкі ’выратаваць’ і ’пазбавіць’, параўн. славен. nas reši оd zlega, што, магчыма, звязана са ст.-інд. reşáуаtі ’ён робіць шкоду, карае’, rişyati, reşati ’пацярпелы, пашкоджаны’. У гэтым выпадку семантыка слав. *rěšiti развівалася ад ’пакараць, пазбавіць чагосьці’ да ’пазбавіць, страціць’. Другое значэнне ’прыходзіць да выніку, развязваць праблему’ прасочваецца ў балтыйскіх мовах: літ. raišýti ’прывязаць’, лат. ràisît ’вырашаць; развязваць’, гл. Сной, 618; Бязлай 3, 174; гл. таксама Фасмер, 3, 479; SEK, 4, 230–231 (Борысь значэнне ’развязваць’ выводзіць з ’вязаць’ у выніку дэпрэфіксацыі першаснага прэфіксальнага *orz‑rěšiti ’развязаць’ > *rěšiti ’развязваць’).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)