на́шчы
прыметнік, якасны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
на́шчы |
на́шчая |
на́шчае |
на́шчыя |
| Р. |
на́шчага |
на́шчай
на́шчае |
на́шчага |
на́шчых |
| Д. |
на́шчаму |
на́шчай |
на́шчаму |
на́шчым |
| В. |
на́шчы (неадуш.)
на́шчага (адуш.) |
на́шчую |
на́шчае |
на́шчыя (неадуш.)
на́шчых (адуш.) |
| Т. |
на́шчым |
на́шчай
на́шчаю |
на́шчым |
на́шчымі |
| М. |
на́шчым |
на́шчай |
на́шчым |
на́шчых |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
на́шчыць
‘рабіць што-небудзь так, як нашча (думку нашчыш золкімі ўспамінамі)’
дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Цяперашні час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
на́шчу |
на́шчым |
| 2-я ас. |
на́шчыш |
на́шчыце |
| 3-я ас. |
на́шчыць |
на́шчаць |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
на́шчыў |
на́шчылі |
| ж. |
на́шчыла |
| н. |
на́шчыла |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
на́шчы |
на́шчыце |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| цяп. час |
на́шчачы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
На́шча ’не еўшы нічога’ (Нас., Мядзв., Шпіл., Грыг., Гарэц., Бяльк., Растарг., Сл. ПЗБ), ’на пусты жывот пасля начнога сну’ (полац., Нар. сл.), на́шчо ’тс’ (мін., Шн. 2, навагр., Сл. ПЗБ), na czczo ’тс’ (Федар.), сюды ж нашчако́м ’тс’ (дзятл., Сл. ПЗБ), на́шчы ’які з раніцы не прымаў ежы, пусты’ (Нас.), на́шчыцца ’есць што-небудзь на галодны страўнік, закусваць пасля выпіўкі’ (Нас.), ’апахмяляцца’ (Яўс.; мсцісл., З нар. сл.), укр. наще́ ’на галодны страўнік; дарэмна’, польск. naczczo ’нічога не еўшы з раніцы’, балг. наще́ ’тс’. З больш ранняга натшча (натще), зафіксаванага яшчэ ў Насовіча, дзе т выпала «ў выніку вялікага збегу зычных» (Карскі, 1, 356), што ў сваю чаргу з на‑тъщ‑ѣ (Шуба, Прыслоўе, 116), або на тъште (Карскі 2–3, 73) ад прасл. *tъštь, гл. тшчы, тошчы ’пусты; чысты; дарэмны’, параўн. славен. teščè ’на пусты страўнік’, пры tèšč ’пусты, парожні’. Гл. нашчэ́серца.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)