македо́нскі
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
македо́нскі |
македо́нская |
македо́нскае |
македо́нскія |
| Р. |
македо́нскага |
македо́нскай македо́нскае |
македо́нскага |
македо́нскіх |
| Д. |
македо́нскаму |
македо́нскай |
македо́нскаму |
македо́нскім |
| В. |
македо́нскі (неадуш.) македо́нскага (адуш.) |
македо́нскую |
македо́нскае |
македо́нскія (неадуш.) македо́нскіх (адуш.) |
| Т. |
македо́нскім |
македо́нскай македо́нскаю |
македо́нскім |
македо́нскімі |
| М. |
македо́нскім |
македо́нскай |
македо́нскім |
македо́нскіх |
Крыніцы:
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
грэ́ка-македо́нскі
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
грэ́ка-македо́нскі |
грэ́ка-македо́нская |
грэ́ка-македо́нскае |
грэ́ка-македо́нскія |
| Р. |
грэ́ка-македо́нскага |
грэ́ка-македо́нскай грэ́ка-македо́нскае |
грэ́ка-македо́нскага |
грэ́ка-македо́нскіх |
| Д. |
грэ́ка-македо́нскаму |
грэ́ка-македо́нскай |
грэ́ка-македо́нскаму |
грэ́ка-македо́нскім |
| В. |
грэ́ка-македо́нскі (неадуш.) грэ́ка-македо́нскага (адуш.) |
грэ́ка-македо́нскую |
грэ́ка-македо́нскае |
грэ́ка-македо́нскія (неадуш.) грэ́ка-македо́нскіх (адуш.) |
| Т. |
грэ́ка-македо́нскім |
грэ́ка-македо́нскай грэ́ка-македо́нскаю |
грэ́ка-македо́нскім |
грэ́ка-македо́нскімі |
| М. |
грэ́ка-македо́нскім |
грэ́ка-македо́нскай |
грэ́ка-македо́нскім |
грэ́ка-македо́нскіх |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
Трупа́ціць экспр. ‘есці’ (Юрч. Вытв.): Трупаціла яна крупеню, / Яечню, руднік, жур, смажэню («Энеіда навыварат», Бел. літ. XIX ст.). Рус. смал. трупа́чить ‘разліваць ежу’ (1853 г., СРНГ). Хутчэй за ўсё, экспрэсіўнае ўтварэнне ад трупаць (гл.), аднак параўн. балг. тру́пам ‘накладаць, нагрувашчваць’, макед. трупи ‘навальваць, набіваць’, серб. тр̀пати ‘набіваць, напіхваць’, харв. tr̀pati ‘тс’, славен. trpati ‘тс’ (з харв., серб., (гл. Сной₂, 788) і асабліва серб. тр̀пија ‘абжорства’. Паводле Скока (3, 508), балгарска-македонскія формы звязаны чаргаваннем з харвацка-сербскімі і выводзяцца з *trupъ (гл. труп). Сной₂ (788) узводзіць да прасл. *tьrpati, роднаснага ст.-інд. tr̥̀pyati ‘насыціцца, задаволіцца’, нова-перс. tulf ‘перанасычанасць’ і пад. Няясна.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Кле́ваць ’ледзь дыхаць, трапятацца, быць слабым’ (Жыв. сл., Нар. лекс., Сл. паўн.-зах.). Параўн. кляваць (гл.). Літ. klevoti ’тс’ (Сл. паўн.-зах., 2, 486). Лаўчутэ (Балтизмы, 67) таксама дапускае балтыйскі ўплыў, але не прыводзіць вышэй адзначанай літоўскай формы. Прыклады з дысертацыі Вяржбоўскага, на якія робіць спасылку аўтар, семантычна і фармальна далёкія. Трубачоў (Эт. сл., ІО, 28) адносіць беларускія формы да праславянскай лексікі *klevati/*klevili (sę). Аднак балгарскія і македонскія паралелі, якія ён прыводзіць, семантычна вельмі далёкія, за выключэннем макед. sä kli > vam ’мучыцца’. Больш блізкімі семантычна, але з рэканструкцыяй *kleviti sę (там жа, 18) здаюцца паралелі чэш. klevili se ’гнуцца, курчыцца’, славац. kťavieť ’калець, дубець’, якія, магчыма, да літ. kliauti̯ ’гнуць’, лат. klaut пахіляць’. Сумненні выклікае геаграфія беларускіх слоў, якія не маюць украінскіх і рускіх паралелей, а калі прыняць паралелі чэшскія і славацкія, дзіўным здаецца, што апошнія таксама не маюць паралелей сярод іншых заходнеславянскіх моў. Такая рэдкая эксклюзіўная беларуска-чэшска-славацкая ізалекса, калі яе дапусціць, павінна атрымаць спецыфічнае тлумачэнне.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)