лі́шняе

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, субстантываваны, ад’ектыўнае скланенне

адз.
н.
Н. лі́шняе
Р. лі́шняга
Д. лі́шняму
В. лі́шняе
Т. лі́шнім
М. лі́шнім

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, sbm2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

лі́шняе сущ. ли́шнее;

◊ хапі́ць ~няга — хлебну́ть ли́шнего;

~няга і свіння́ не есць — погов. ли́шнего и свинья́ не ест

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

лі́шні

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. лі́шні лі́шняя лі́шняе лі́шнія
Р. лі́шняга лі́шняй
лі́шняе		 лі́шняга лі́шніх
Д. лі́шняму лі́шняй лі́шняму лі́шнім
В. лі́шні (неадуш.)
лі́шняга (адуш.)		 лі́шнюю лі́шняе лі́шнія (неадуш.)
лі́шніх (адуш.)
Т. лі́шнім лі́шняй
лі́шняю		 лі́шнім лі́шнімі
М. лі́шнім лі́шняй лі́шнім лі́шніх

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

лі́шніца, -ы, ж. (разм.).

1. Празмернасць, лішак.

У хаце лішніцы не было.

2. Лішняе.

Сказаць лішніцу.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

закасі́ць, -кашу́, -ко́сіш, -ко́сіць; -ко́шаны; зак., што і чаго.

Косячы, перайсці мяжу, скасіць лішняе, што належыць іншаму.

|| незак. зако́шваць, -аю, -аеш, -ае.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

набірко́ўваць

‘налічаць лішняе; набіваць што-небудзь’

дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. набірко́ўваю набірко́ўваем
2-я ас. набірко́ўваеш набірко́ўваеце
3-я ас. набірко́ўвае набірко́ўваюць
Прошлы час
м. набірко́ўваў набірко́ўвалі
ж. набірко́ўвала
н. набірко́ўвала
Загадны лад
2-я ас. набірко́ўвай набірко́ўвайце
Дзеепрыслоўе
цяп. час набірко́ўваючы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

лі́шак, -шку, мн. -шкі, -шкаў, м.

Што-н. лішняе, тое, што перавышае якую-н. норму, меру.

Л. хлеба.

Праца акупілася з лішкам.

◊

З лішкам — зверх якой-н. нормы.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

аб’е́сціся, аб’емся, аб’ясіся, аб’есца; аб’ядзімся, аб’ясцеся, аб’ядуцца; заг. аб’ешся; зак.

З’есці лішняе, пераесці.

•••

Блёкату аб’есціся — здурнець.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

абгрэ́бці, -рабу́, -рабе́ш, -рабе́; -рабём, -рабяце́, -рабу́ць; -ро́б, -рэ́бла; -рабі́; -рэ́бены; зак., што.

Абграбаючы, падраўноўваючы, зняць з паверхні лішняе (пра сена і пад.).

А. стог.

|| незак. абграба́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.

|| наз. абграба́нне, -я, н.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

абкармі́ць, ‑кармлю, ‑корміш, ‑корміць; зак., каго.

Накарміць звыш меры; пашкодзіць здароўю, даўшы з’есці лішняе. Абкарміць дзіця малаком.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)