перакана́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е; -а́ны; зак., каго (што).
1. і з дадан. Прымусіць паверыць чаму-н., упэўніць у чым-н.
Яго словы пераканалі нас.
Ён пераканаў, што трэба рабіць менавіта так.
2. з інф. або злуч. «каб». Угаворамі схіліць да чаго-н., прымусіць зрабіць што-н.
П. каго-н. застацца.
Трэба п. яго, каб ехаў сёння.
|| незак. перако́нваць, -аю, -аеш, -ае; наз. перако́нванне, -я, н.
|| наз. перакана́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Прыгру́ніць ’прымусіць, змусіць; падагнаць; прымусіць хутчэй рабіць што-небудзь’ (Шат.). Да гру́ніць з той самай семантыкай. Сюды ж прысл. грунь, угру́нь ’бягом, вельмі хутка (бегчы)’ (Гарэц.), грунём ’вельмі хутка; бягом; бегчы з усёй моцы’ (барыс., бых., клім., бялын., Бяльк., Нар. сл., Нар. словатв.), якія працягваюць зыходнае для вытворных прасл. *grǫdnь ’асаблівы конскі алюр; рысь’ (ЭССЯ, 7, 148). Семантычнае развіццё можа выглядаць наступным чынам: ’конскі алюр’ → ’вельмі хуткі, імклівы рух’ → ’прымушэнне рабіць хутчэй’ і г. д.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
вы́маніць, -ню, -ніш, -ніць; -нены; зак.
1. каго (што). Вабячы, прымусіць выйсці адкуль-н.
В. драпежніка з нары.
2. што. Набыць хітрыкамі, падманам.
В. грошы.
|| незак. выма́ньваць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
вы́штурхнуць, -ну, -неш, -не; -ні; -нуты; зак., каго-што.
Штуршком, напорам прымусіць выйсці; выкінуць, выдаліць.
В. з пакоя каго-н.
|| незак. вышту́рхваць, -аю, -аеш, -ае і выштурхо́ўваць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
жа́бры, -аў, адз. жа́бра, -ы, ж.
Органы дыхання рыб і некаторых водных жывёлін.
◊
Узяць за жабры каго-н. — прымусіць да чаго-н.; паставіць у бязвыхаднае становішча.
|| прым. жа́бравы, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
перавадзі́ць, ‑ваджу, ‑водзіш, ‑водзіць; зак., каго.
Разм. Водзячы за сабой, прымусіць усіх, многіх пабываць дзе‑н.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
вы́жыць², -жыву, -жывеш, -жыве; -жыты; зак., каго (што) (разм.).
Прымусіць пакінуць свой дом, вымусіць пайсці адкуль-н.
В. жыльца.
В. са службы.
|| незак. выжыва́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.
|| наз. выжыва́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
зава́біць, -блю, -біш, -біць; -блены; зак., каго (што).
1. Хітрасцю прымусіць прыйсці куды-н., апынуцца дзе-н.
З. звера ў пастку.
2. Зачараваць сваім хараством, прывабіць.
|| незак. зава́бліваць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
падсцёбнуць, -ну, -неш, -не; -ні́; -нуты; зак., каго (што).
1. Падганяючы, злёгку сцебануць.
П. каня.
2. перан. Прыскорыць, прымусіць рабіць што-н. хутчэй (разм.).
П. адстаючых.
|| незак. падсцёбваць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прыві́ць, -ыўю́, -ыўе́ш, -ыўе́; -ыўём, -ыўяце́, -ыўю́ць; -віў, -віла́, -ло́; -ві; -віты; зак., што каму.
Прымусіць засвоіць, зрабіць звычайным.
П. культурныя навыкі.
|| незак. прывіва́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.
|| наз. прывіццё, -я́, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)