сляпы́, ‑ая, ‑ое.
1. Які не бачыць, пазбаўлены зроку.
2.
3. Невыразны, неразборлівы (пра тэкст, шрыфт і пад.).
4. Праз які дрэнна відаць або нічога не відаць.
5. Непраглядны, беспрасветны.
6. Які адбываецца без удзелу зроку.
7. Які не мае выхаду, праходу.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
при предлог с
стоя́ть при вхо́де стая́ць пры ўвахо́дзе;
при доро́ге пры даро́зе;
бой при Цуси́ме бой пры Цусі́ме;
лаборато́рия при институ́те лабарато́рыя пры інстыту́це;
он находи́лся всё вре́мя при мне ён знахо́дзіўся ўвесь час пры мне;
служи́ть при шта́бе служы́ць пры шта́бе;
име́ть при себе́ спра́вку с ме́ста рабо́ты мець пры сабе́ даве́дку з ме́сца рабо́ты (пра́цы);
при жела́нии всего́ мо́жно доби́ться пры жада́нні ўсяго́ мо́жна дабі́цца;
при ору́жии пры збро́і;
при встре́че пры сустрэ́чы;
при соде́йствии прису́тствующих пры садзе́йнічанні прысу́тных;
при перехо́де че́рез у́лицу пры перахо́дзе це́раз ву́ліцу;
при по́лном молча́нии пры по́ўным маўча́нні;
чита́ть при электри́честве чыта́ць пры электры́чнасці;
сказа́ть при свиде́телях сказа́ць пры све́дках;
э́то случи́лось при мне гэ́та зда́рылася пры мне; кроме того, иногда переводится также иными предлогами, в частности: а) (в знач. возле, около) каля́ (каго, чаго), ля (каго, чаго); (над) над (чым); (под) пад (чым);
жить при ста́нции жыць пры (каля́, ля) ста́нцыі;
би́тва при Грю́нвальде бі́тва пры Гру́нвальдзе (каля́ Гру́нвальда, ля Гру́нвальда, пад Гру́нвальдам); б) (при наличии) з (са) (кім, чым); (с собой) з сабо́й;
при таки́х зна́ниях пры такі́х ве́дах, з такі́мі ве́дамі;
при тако́м здоро́вье з такі́м здаро́ўем, пры такі́м здаро́ўі;
при часа́х пры гадзі́нніку, з гадзі́ннікам;
де́ньги бы́ли при мне гро́шы былі́ пры мне (са мной);
у него́ при себе́ все бума́ги у
при Пари́жской комму́не пры Пары́жскай каму́не, падча́с Пары́жскай каму́ны;
при Миндо́вге пры Міндо́ўгу, за Міндо́ўгам;
при жи́зни пры жыцці́;
при́ смерти пры сме́рці;
при всём том пры ўсім тым;
при э́том пры гэ́тым;
при по́мощи пры дапамо́зе, з дапамо́гай;
при усло́вии пры ўмо́ве; (с условием) з умо́вай;
при зву́ке его́ го́лоса пачу́ўшы
при слу́чае пры вы́падку, калі́ бу́дзе (зда́рыцца) вы́падак;
быть при ме́сте
оста́ться при свои́х заста́цца пры сваі́х;
быть при де́ле быць заня́тым спра́вай.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Казлы́ 1 ’прыстасаванне для распілоўкі дроў’ (
Казлы́ 2 ’збітыя накрыж дручкі, якія кладуцца на грэбень страхі для таго, каб вецер не здзіраў саломы і не знёс дошак, якімі прыкрыты канёк страхі’ (
Казлы́ 3 ’сажань’ (
Казлы́ 4 ’прыстасаванне для сушкі травы’ (
Казлы́ 5 ’прыстасаванне для ляжання на дрэвах’ (
*Казлы́ 6, козлэ, кузлэ ’металічныя вілы’ (
Казлы́ 7, казлэ́ ’прылада для наматвання пражы’ (
Казлы́ 8, казлэ́ ’перакрыжаваныя кроквы, якія падтрымліваюць страху ў гаспадарчым будынку’ (
Казлы́ 9 ’агульная назва ядомых грыбоў’ (
Казлы́ 10 ’грубая балотная асака, не прыгодная на корм жывёле’ (
Казлы́ 11 ’казялец едкі, Ranunculus acer’ (
Казлы́ 12 ў выразе казлы драць ’ванітаваць’ (
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
адзна́чыць, ‑чу, ‑чыш, ‑чыць;
1. Зрабіць знак на чым‑н. з мэтай паказаць на што‑н.; абазначыць.
2. Запісаць, паставіць адзнаку для ўліку, для рэгістрацыі.
3.
4. Вылучыць сярод іншых за якія‑н. заслугі (падзякай, узнагародай і пад.).
5. Ушанаваць чым‑н. якую‑н. дату, падзею.
6. Вызначыць, выявіць.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
адста́ць, ‑стану, ‑станеш, ‑стане;
1. Рухаючыся павальней за іншых або затрымаўшыся, апынуцца ззаду.
2. Апынуцца ззаду, не паспець за другімі ў выкананні якога‑н. плана, задання ў выніку маруднай або дрэннай працы.
3. Не дасягнуць патрэбнага ўзроўню ў выніку замаруджанага развіцця.
4. У выніку запаволенага ходу паказваць больш ранні час, чым папраўдзе (пра гадзіннік).
5. Аддзяліцца ад чаго‑н.; перастаць шчыльна прылягаць да чаго‑н.; адысці.
6. Перастаць дакучаць, назаляць каму‑н.; адчапіцца.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
каро́на, ‑ы,
1. Галаўны ўбор з каштоўнымі ўпрыгожаннямі, які з’яўляецца знакам улады манарха.
2.
3. Тое, што і крона 1.
4. Светлы арэол вакол Сонца, бачны ў час сонечнага зацьмення.
•••
[Ад лац. corona — вянок.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
іго́лка, ‑і,
1. Прылада для шыцця — тонкі металічны шпень з завостраным канцом і вушкам для ніткі.
2. Тонкі металічны стрыжань, звычайна з завостраным канцом, рознага прызначэння.
3. Ліст хвойных дрэў і кустоў.
4. Тонкая калючка на целе некаторых жывёл.
5.
6.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
кало́на, ‑ы,
1. Частка архітэктурнага збудавання ў выглядзе высокага слупа, якая з’яўляецца апорай франтонаў, унутраных частак будынка.
2. У вайсковай справе — строй, глыбіня якога большая за
3. Рад лічбаў, слоў, размешчаных па вертыкалі.
4. Назва апаратаў цыліндрычнай формы.
•••
[Фр. collonne.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
крыж, ‑а;
1. Сімвал і прадмет культу хрысціянскай рэлігіі ў выглядзе металічнага стрыжня або драўлянага бруса з адной або дзвюма папярочнымі перакладзінамі.
2. Малітоўны жэст хрысціян рухам правай рукі, падобны да такога прадмета.
3. Прадмет у выглядзе фігуры з дзвюх палак ці брускоў, якія перасякаюцца.
4. Знак узнагароды, ордэн у форме такога прадмета.
5. Ніжняя частка хрыбетніка, якая складаецца з пяці пазванкоў, злучаных з касцямі таза.
6.
7.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
захава́цца, ‑аюся, ‑аешся, ‑аецца;
1. Не прапасці, не знікнуць; застацца ў наяўнасці.
2.
3.
4.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)