Расшэ́ндзіць ’неэканомна растраціць’ (Сцяшк. Сл.), росшэндзіць, росшэ́ндрыць, росшэндзе́рыць ’растраціць, разматаць’ (ТС). Відаць, на аснове імітатыва хуткага руху, параўн. шэ́нды (гл): шэнды‑брэнды ’туды-сюды’, параўн. распшы́каць ’растраціць, разматаць (грошы)’ (гл.).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

растранжы́рыцца, ‑руся, ‑рышся, ‑рыцца; зак.

Разм.

1. Пачаць многа транжырыць.

2. Легкадумна растраціць усе свае грошы.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

разгуга́ць

‘растраціць што-небудзь падчас разгульнага жыцця (разгугаць спадчыну)’

дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. разгуга́ю разгуга́ем
2-я ас. разгуга́еш разгуга́еце
3-я ас. разгуга́е разгуга́юць
Прошлы час
м. разгуга́ў разгуга́лі
ж. разгуга́ла
н. разгуга́ла
Загадны лад
2-я ас. разгуга́й разгуга́йце
Дзеепрыслоўе
прош. час разгуга́ўшы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

распарашы́ць

‘растраціць што-небудзь, пусціць на вецер’

дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. распарашу́ распарашы́м
2-я ас. распарашы́ш распарашыце́
3-я ас. распарашы́ць распараша́ць
Прошлы час
м. распарашы́ў распарашы́лі
ж. распарашы́ла
н. распарашы́ла
Загадны лад
2-я ас. распарашы́ распарашы́це
Дзеепрыслоўе
прош. час распарашы́ўшы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

Разго́йшыць ’растраціць’ (дзятл., люб., ганц., Сл. ПЗБ). Экспрэсіўнае ўтварэнне на базе го́йсаць ’бегаць’ (гл.). Параўн. літ. išgaišìnti ’растраціць’ (няпоўная калька?).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

перашахі́рыць

‘перашукаць, перакладваючы што-небудзь (перашахірыць паўсюль); растраціць усё, многае (перашахірыць усе грошы)’

дзеяслоў, пераходны/непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. перашахі́ру перашахі́рым
2-я ас. перашахі́рыш перашахі́рыце
3-я ас. перашахі́рыць перашахі́раць
Прошлы час
м. перашахі́рыў перашахі́рылі
ж. перашахі́рыла
н. перашахі́рыла
Загадны лад
2-я ас. перашахі́р перашахі́рце
Дзеепрыслоўе
прош. час перашахі́рыўшы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

Распаса́жыць ’праматаць, прагуляць’, распасо́жыць ’дарэмна растраціць’ (віл., Нар. сл.), распаса́чыць ’расходаваць’ (Касп.), распаса́дзіць (рыспыса́дзіць) ’растраціць, растранжырыць’ (Юрч.). Няясна; сувязь з пасаг (гл.) невыразная (’растраціць усё, уключна з жончыным пасагам’?). Магчыма, звязана з польск. pasożyt (*pasorzyt) ’паразіт, дармаед’, адносна якога гл. Брукнер, 399, 478.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

спапялі́ць, -лю́, -лі́ш, -лі́ць; -лі́м, -пеліце́, -ля́ць; -лёны; зак., каго-што.

1. Ператварыць у попел, спаліць дашчэнту.

С. вёску.

2. перан. Растраціць у змаганні, перажываннях, хваляваннях (сілу, энергію і пад.).

|| незак. спапяля́ць, -я́ю, -я́еш, -я́е.

|| наз. спапяле́нне, -я, н.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

пратра́ціць, ‑трачу, ‑траціш, ‑траціць; зак.

1. Мець страту на чым‑н. ад чаго‑н.

2. што. Поўнасцю растраціць. Пратраціць грошы.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

прамата́ць ​1, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., што або чым.

Матаць некаторы час (гл. матаць ​1).

прамата́ць ​2, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., што.

Разм. Растраціць неэканомна, неразумна. Праматаць грошы.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)