Сядло́ ’сядзенне для конніка’ (
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Сядло́ ’сядзенне для конніка’ (
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
праясні́цца, ‑ніцца;
1. Стаць ясным, выразным, добра бачным.
2. Стаць ясным, свабодным ад хмар; праяснець.
3. Стаць ясным, зразумелым.
4. Стаць ясным, выразным (пра свядомасць, думкі і пад.).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
стры́маны, ‑ая, ‑ае.
1.
2.
3.
4.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
сапсава́ць
1. испо́ртить; (механизм и т.п. — ещё) повреди́ть;
2. (о здоровье и т.п.) испо́ртить, расшата́ть, расстро́ить;
3. (ухудшить, сделать скверным) испо́ртить;
4. (воспитанием, дурным влиянием) испо́ртить;
5. (обезобразить) изуро́довать;
◊ с. абе́дню — (каму) испо́ртить обе́дню (кому);
с. мно́га крыві́ — испо́ртить мно́го кро́ви;
ма́слам ка́шу не сапсуе́ш —
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
сысці́, сыду́, сы́дзеш, сы́дзе; сышо́ў, -шла́, -ло́; сыдзі́;
1. з чаго. Ідучы, пакінуць сваё месца, спусціцца.
2. з чаго. Адысці з месца, пакінуць месца, пераходзячы на іншае.
3. (1 і 2
4. Пайсці куды
5. (1 і 2
6. (1 і 2
7. (1 і 2
8. (1 і 2
9. за каго-што. Быць прынятым, прызнаным за каго-, што
10. (1 і 2
Сысці з рук — прайсці беспакарана, без непрыемнасцей.
Сысці ў магілу (
||
||
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
час,
1.
2. пора́
○ цяпе́рашні (про́шлы, бу́дучы) ч. —
дэкрэ́тны ч. — декре́тное вре́мя;
мясцо́вы ч. — ме́стное вре́мя;
машы́нны ч. — маши́нное вре́мя;
◊ адзі́н ч. — одно́ вре́мя;
ва ўсе
да гэ́тага ча́су — до э́того (до сего́) вре́мени; до сей поры́;
ч.-ча́сам, ч. ад ча́су — времена́ми, вре́мя от вре́мени, от вре́мени до вре́мени;
да пары́ да ча́су — до поры́ до вре́мени;
да таго́ ча́су — до того́ вре́мени;
да ча́су — вре́менно;
з ця́гам ча́су — с тече́нием вре́мени, с года́ми;
з ча́сам — со вре́менем, с года́ми;
і́ншыя
апо́шні час (наста́ў) — после́дние времена́ (наста́ли);
засячы́ ч. — засе́чь вре́мя;
на не́йкі ч. — на вре́мя, на како́е-то вре́мя;
на ўсё свой ч., усяму́ свой ч. — всему́ своё вре́мя;
у свой ч. — в своё вре́мя;
не́йкі ч. — како́е-то вре́мя;
паме́рці няма́ ча́су — умере́ть не́когда;
(у) пе́ршыя
з да́ўніх часо́ў — с да́вних пор, с да́вних времён;
у
праз некато́ры (до́ўгі) ч. — спустя́ не́которое вре́мя; до́лго ли, ко́ротко ли;
надышо́ў ч. — подошёл срок;
уве́сь ч., праз уве́сь ч. — всё вре́мя;
тым ча́сам — тем вре́менем; ме́жду тем;
у ч. — во́время;
у до́бры ч. — в до́брый час;
у са́мы ч. — в са́мое вре́мя; во́время;
са́мы ч. — са́мое вре́мя;
у ху́ткім ча́се — в ско́ром вре́мени;
хадзі́ць на часа́х — быть на сно́сях;
ці́хі ч. — ти́хий час;
ч. не чака́е — вре́мя не те́рпит (не ждёт);
ч. ляці́ць — вре́мя лети́т;
ране́й ча́су — преждевре́менно;
во́льны ч. — свобо́дное вре́мя;
дзіця́чы ч. — де́тское вре́мя;
ч. пік —
адбі́так ча́су — печа́ть вре́мени;
пыта́нне ча́су — вопро́с вре́мени;
шчаслі́выя на ч. не зважа́юць —
мялі́, Апана́с, твой цяпе́р ч. —
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ве́рыць, ‑ру, ‑рыш, ‑рыць;
1.
2.
3.
4. Быць веруючым.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
проби́ть
1.
проби́ть сте́ну прабі́ць сцяну́;
проби́ть доро́гу че́рез лес прабі́ць даро́гу праз лес;
проби́ть штрафно́й
2. (проконопатить)
3. (исполниться)
◊
проби́ть себе́ доро́гу прабі́ць сабе́ даро́гу;
пу́шкой не пробьёшь гарма́тай не праб’е́ш;
час про́бил а) (наступило время) наста́ў час; б) (кончилось время кого-, чьё-л.) адышо́ў час;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
лама́цца
1.
2. (от тяжести, давления, напора) ломи́ться;
3.
4.
◊ л. ў адчы́неныя дзве́ры — ломи́ться в откры́тую дверь
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прабіць
1.
2. (повредить уколом) наколо́ть, просади́ть;
3. проколо́ть, проткну́ть, пронзи́ть;
◊ п. сабе́ даро́гу — проби́ть себе́ доро́гу (путь);
гарма́тай не ~б’е́ш — пу́шкой не прошибёшь;
ілбо́м сцяну́ не ~б’е́ш —
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)