аста́ча, -ы, ж.
1. Тое, што асталося пасля аддзялення часткі; рэшта, рэшткі чаго-н.
2. У матэматыцы: велічыня, якая атрымліваецца пры адыманні ад дзялімага здабытку дзельніка на цэлую дзель.
Шэсць дзеліцца на два без астачы.
◊
Без астачы — цалкам, поўнасцю.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
арши́н уст. аршы́н, -на м.;
◊
видеть на два арши́на под землёй ба́чыць на два аршы́ны пад зямлёй;
ме́рить на свой арши́н ме́раць на свой аршы́н;
сло́вно арши́н проглоти́л ні́бы аршы́н праглыну́ў;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
двухрадко́вы, ‑ая, ‑ае.
1. Які ўтварае або апрацоўвае два радкі адначасова (пра сельскагаспадарчыя машыны). // У два радкі. Двухрадковы пасеў.
2. Які складаецца з двух вершаваных радкоў. Двухрадковая страфа.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
біфака́льны, ‑ая, ‑ае.
Які мае два фокусы. Біфакальныя акуляры.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ку́бік, -а, мн. -і, -аў, м.
1. гл. куб¹.
2. Кубічны сантыметр як мера аб’ёму (разм.).
Два кубікі донарскай крыві.
3. звычайна мн. Дзіцячая цацка — набор маленькіх прадметаў у форме куб з малюнкамі, літарамі і пад. на гранях.
Дзіцячыя кубікі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
боршч, баршчу́, м.
Вадкая страва, прыгатаваная з буракоў і іншай агародніны.
Апетытны б.
|| ласк. баршчо́к, -шчку́, м. і бо́ршчык, -у, м.
Добры баршчок, ды малы гаршчок (з нар.). Хлопчыку — раз хлеба, два разы боршчыку (з нар.).
|| прым. баршчо́вы, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
адагна́цца, адганю́ся, адго́нішся, адго́ніцца; адгані́ся; зак.
1. Адагнаць каго-н., прымусіць пайсці прэч.
Дзеці лезуць да машыны — не а.
2. Гонячы (жывёлу), аддаліцца, адысці куды-н.
Пастух адагнаўся са статкам на два кіламетры ад вёскі.
|| незак. адганя́цца, -я́юся, -я́ешся, -я́ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
абхва́т, -у, М -хва́це, мн. -ы, -аў, м.
1. Даўжыня па акружнасці, роўная адлегласці паміж распасцёртымі рукамі, якімі ахопліваецца што-н. круглае.
Дуб у два абхваты.
2. Таўшчыня чаго-н., якая вымяраецца па акружнасці.
Ствол баабаба дасягае 45 м у абхваце.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
аб’ядна́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е; -а́ны; зак., каго-што.
1. Утварыць адно цэлае з чаго-н.
А. два раёны ў адзін.
2. Згуртаваць.
А. сілы ўсіх прыхільнікаў міру.
|| незак. аб’ядно́ўваць, -аю, -аеш, -ае.
|| наз. аб’ядно́ўванне, -я, н. і аб’ядна́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прато́ка, -і, ДМ -то́цы, мн. -і, -то́к, ж.
1. Бакавое адгалінаванае рэчышча, а таксама рукаў ракі, які злучае два вадаёмы.
Возера злучаецца з ракой пратокай.
2. Вузкая злучальная поласць, канал (спец.).
Жоўцевая п.
|| прым. прато́чны, -ая, -ае (да 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)